Kaliforniya’nın 40 No’lu önerisine vergi uzmanlarının %69,5’i karşı çıktı

Vergi alanındaki uzmanlara yönelik ankete katılan 105 kişinin 73’ü (%69,5), Kaliforniya’daki milyarder vergisi için sunulan 40 No’lu öneriye karşı olduğunu belirtti. Kaliforniya Kamu Politikası Enstitüsü (Public Policy Institute of California, PPIC), Eylül 2026’da yaptığı ankette oy kullanma olasılığı yüksek seçmenlerin %52’sinin öneriyi desteklediğini açıkladı.

Anketi yürüten North Carolina Üniversitesi Chapel Hill kampüsünden Profesör Jeff Hoopes, anketin orijinal metninde 105 katılımcının 32’sinin (%30,5) öneriyi desteklediğini bildirdi. Hoopes, “Sonuçlar ankete yanıt veren kişilerin görüşlerini gösteriyor” dedi. Bu nedenle sonuçlar, Kaliforniya’daki tüm seçmenlerin görüşü olarak değerlendirilemez.

Meslek gruplarına göre ekonomistlerin 69’da 49’u (%71), muhasebecilerin 20’de 17’si (%85) öneriye karşı çıktı. Avukatların ise 15’te 9’u (%60) öneriyi destekledi. Bu üç meslek grubundan toplam 104 kişi yanıt verdi; kalan bir kişi “diğer” seçeneğini işaretledi.

Karşı çıkış gerekçeleri tek bir noktada birleşmedi. Bazı katılımcılar servet vergisine genel olarak karşı çıkarken, bazıları varlıklı kişilerin vergilendirilmesini desteklediğini ancak bunun yalnızca Kaliforniya’da uygulanmasına karşı olduğunu belirtti. Açık uçlu yanıtlarda vergi mükelleflerinin eyaletler arasında taşınması, halka açık olmayan şirketlerin varlıklarının değerlemesi ve tek seferlik bir verginin tekrarlanma olasılığına ilişkin kaygılar yer aldı. Öneriyi destekleyenler ise servet yoğunlaşmasının azaltılması ve vergi geliri sağlanmasını gerekçe gösterdi.

40 No’lu öneri, 1 Ocak 2026’da Kaliforniya’da ikamet eden milyarderlerin net varlıklarına bir defaya mahsus %5 vergi uygulanmasını öngörüyor. Kaliforniya’nın resmi seçmen rehberinde verginin 2027’de ödeneceği belirtiliyor; elde edilecek gelirin %90’ının kamu sağlık hizmetlerine ayrılması planlanıyor.

Uzman anketi ile seçmen anketi farklı grupları kapsıyor. PPIC’nin Eylül 2026 tarihli araştırmasında oy kullanma olasılığı yüksek seçmenlerin %52’si 40 No’lu öneriyi desteklediğini söyledi. Aynı ankette 41 No’lu öneri %51, 42 No’lu öneri ise %54 destek aldı.

Eyaletin resmi seçmen rehberine göre 41 veya 42 No’lu önerilerden biri 40 No’lu öneriden daha fazla oy alırsa, 40 No’lu öneri çoğunluk desteği kazansa bile yürürlüğe girmeyebilir. Bu nedenle üç öneriye ilişkin anket sonuçlarını, gerçek oylama sonucunu ve öneriler arasındaki hukuki ilişkiyi ayrı değerlendirmek gerekiyor.

Vergi gelirlerinin etkisine ilişkin analizler de farklılık gösteriyor. Kaliforniya Yasama Analisti, tahsilatın miktarını ve zamanlamasını öngörmenin zor olduğunu bildirdi. Hoover Enstitüsü araştırmacıları ise vergi mükelleflerinin eyaletten ayrılmasının ilerleyen dönemde gelir vergisi tahsilatını azaltabileceğini ve bu etkinin tek seferlik vergi gelirini dengeleyerek mali sonucu olumsuz kılabileceğini değerlendirdi. Bu, araştırmacıların varsayımlarına dayalı bir tahmin. Buna karşılık Nobel Ekonomi Ödülü sahibi altı kişi, 19 Eylül 2026’da öneriyi destekleyen bir mektuba imza attı.

Hoopes, gönüllü ve anonim anketi 2024 National Tax Association üye listesini kullanarak gerçekleştirdi. Dernek ankete katılmadı veya anketi onaylamadı. Katılımcı kimlikleri toplanmadığı için aynı kişinin birden fazla yanıt vermiş olma ihtimali de tamamen dışlanamıyor. 40 No’lu öneri için referandum 3 Kasım’da yapılacak.