Birleşik Krallık, veri merkezi desteğini yerel katkı ve çevre şartlarına bağladı

Birleşik Krallık hükümeti, veri merkezlerinin elektrik şebekesine bağlanmasına yönelik desteği yerel topluluklara katkı ve enerji-çevre sorumluluklarıyla ilişkilendirdi. Ek devlet desteği isteyen stratejik veri merkezlerinin ilgili şartları karşılaması gerekecek.

Birleşik Krallık Hazine Bakanlığı (HM Treasury), 28 Ekim’de 2026 bütçesiyle birlikte “Veri Merkezi Mutabakatı”nı (Data Centre Covenant) yayımladı. Mutabakat; işletmelerin yerel topluluklara sağlayacağı faydaları, enerji maliyetlerini, su kullanımını, istihdamı ve ulusal güvenlik standartlarını kapsıyor.

Hükümet, tüm veri merkezlerine bu standartlara uymalarını tavsiye ediyor. Ek destek başvurusu yapan stratejik veri merkezlerinin ise şartları karşılaması gerekecek. Stratejik veri merkezlerinin tanımı ve ek inceleme ölçütleri daha sonra açıklanacak.

Stratejik veri merkezlerinin, projelerinin ölçeğine uygun yerel fayda planlarını topluluklarla birlikte hazırlaması bekleniyor. İşletmelerin faaliyetlerinden kaynaklanan enerji maliyetlerini adil biçimde üstlenmeleri, şebeke istikrarına ve temiz enerjinin yaygınlaşmasına katkıda bulunmaları da şartlar arasında yer alıyor.

Çevre standartları; doğanın korunmasını, su kullanımının azaltılmasını ve yıllık enerji-su tüketimi açıklamasını içeriyor. Hükümet, veri merkezlerinin yerel kaynaklar ve çevre üzerindeki etkilerini de ölçütlere dahil etti.

İstihdam ve tedarik zinciri de destek koşulları arasında. İşletmelerin yerel istihdam ve ücretli çıraklık ile eğitim fırsatları oluşturması, Birleşik Krallık tedarikçilerini ve yapay zeka donanımı geliştirme çalışmalarını desteklemesi gerekecek.

Veri merkezlerinin kamu hizmetlerine güvenilir işlem kapasitesi sunması ve siber tehditlere karşı koyabilecek yetkinliğe sahip olması da bekleniyor. Mutabakat, yerel topluluklara katkı ve çevre sorumluluğunun yanı sıra kamu sektörünün kullanımına ve ulusal güvenliğe ilişkin standartlar da belirliyor.

Hükümet, stratejik değeri yeterli projeler için şebeke bağlantı kapasitesi ayırmayı veya başka projelerin iade ettiği kapasiteyi yeniden tahsis etmeyi önerdi. Şebeke işletmecileri ve diğer kuruluşlarla birlikte 2030’dan önce kullanılabilecek kapasiteyi de araştıracak.

Şebeke bağlantısının gecikmesi durumuna yönelik seçenekler de mutabakatta yer aldı. Bağlantı sözleşmesi öncesindeki süreç ve sahada geçici elektrik üretimi değerlendirilecek. Sahada üretim, istisnai olarak stratejik önemi yüksek projelerle sınırlandırılacak ve enerji güvenliği koşullarına bağlanacak.

Birleşik Krallık Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Bakanlığı (Department for Science, Innovation and Technology), Temmuz 2025’te yayımladığı “UK Compute Roadmap”de 2030’a kadar yapay zeka kullanımına hazır en az 6 GW veri merkezi kapasitesine ihtiyaç duyulacağını öngördü.

Yol haritasında 6 GW’ın o dönemde kullanılabilir veri merkezi kapasitesinin üç katı olduğu belirtildi. Bu rakam, hükümetin ihtiyaç tahmini; hâlihazırda güvence altına alınmış tesis kapasitesi anlamına gelmiyor.

Birleşik Krallık hükümeti, 30 Eylül’de parlamentoya verdiği yanıtta veri merkezi talebindeki artışın ulusal elektrik şebekesi üzerinde baskı yarattığını bildirdi. Hükümet, Ofgem ve Ulusal Enerji Sistemi Operatörü (National Energy System Operator, NESO) gibi kuruluşlarla veri merkezlerinin bağlantı başvurularını yönettiğini açıkladı.

Mutabakat, mevcut yapay zeka büyüme bölgeleri politikasına işletmelerin yerel katkı ve çevre standartlarını ekledi. Hükümet, 2025’teki politikasında İngiltere’de bu bölgelerde bulunan yerel yönetimlerin ek işletme vergisi gelirlerinin %100’ünü 25 yıl boyunca elinde tutmasını önermiş, uygulamanın başlangıcı olarak Nisan 2027’yi belirlemişti.

Mutabakat açıklanmadan önce sektör ve yerel yönetimler farklı kaygılarını dile getirdi. Energy UK, 23 Eylül tarihli şebeke bağlantısı reformu görüşünde başvuru kuyruğunun yönetilmesini desteklerken uygulanabilir yatırımları caydırmayacak esnek ölçütler istedi. Yerel Yönetimler Birliği (Local Government Association) ise temmuz ayındaki görüşünde elektrik, su, arazi ve çevre konularının yerel planlamayla birlikte ele alınması gerektiğini bildirdi.

Çevre kuruluşu Global Action Plan, 22 Ekim’de büyük ölçekli veri merkezi genişlemesinin etkileri incelenene kadar inşaatların durdurulmasını talep etti.

Birleşik Krallık Hazine Bakanlığı, stratejik veri merkezlerinin tanımıyla ek inceleme ölçütlerini ilerleyen döně açıklayacak. Hükümetin duyurduğu destek seçenekleri, tek tek projelerin elektrik kapasitesi sağlayacağını kesinleştirmiyor.