ABD ve İsrailli yetkililer, ABD ara seçimlerinin ardından İran’a yaklaşık bir hafta sürebilecek geniş çaplı bir saldırı olasılığını gündeme getirdi. Katar ise İran’ın nükleer tesislerde denetime izin vermesi karşılığında ABD’nin bazı yaptırımları hafifletmesini öngören bir arabuluculuk önerisi iletti. İran’ın öneriyi kabul edip etmeyeceği henüz belli değil.
Axios, ABD, İsrail ve Orta Doğu’dan yetkililerin açıklamalarına dayanarak haberi 28 Ekim’de yayımladı.
Öneri, İran’ın saldırılarda hasar gören nükleer tesislerine BM denetçilerinin erişimine izin vermesi karşılığında ABD’nin bazı yaptırımları hafifletmesini öngörüyor.
Yaptırımların hafifletilmesi kapsamında İran’ın petrol satışına izin verilmesi de yer alıyor. Dondurulmuş fonların bir bölümünün gıda ve diğer insani ihtiyaçların alımında kullanılmasına yönelik seçenek de görüşülüyor.
Tarafların talepleri arasındaki fark sürüyor. ABD, İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokundan vazgeçmesini isterken Tahran, ABD’nin önce deniz ablukasını kaldırması ve dondurulmuş fonları iade etmesi gerektiğini savunuyor.
Katar, taraflar arasındaki farkı azaltmayı amaçlayan uzlaşma önerisini İran’a iletti. İran tarafı, bölgedeki yetkililere öneri için ülkenin dini liderinden onay isteyeceğini bildirdi.
Arabuluculuk kapsamında, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ile İran’ın 2025’te Kahire’de vardığı nükleer tesis denetimi anlaşmasının yeniden yürürlüğe konması da ele alındı. Anlaşma, BM denetçilerinin İran’daki nükleer tesisleri ziyaret etmesine izin veriyordu; BM Güvenlik Konseyi yaptırımlarının yeniden devreye girmesinin ardından uygulama durmuştu.
Katar’ın yanı sıra Pakistan, Suudi Arabistan, Mısır ve Türkiye de arabuluculuk sürecine katılıyor. Katar’ın müzakere yetkilisi bu hafta İran’ı ziyaret ederek Trump yönetimiyle anlaşma olasılığını görüştü.
ABD Başkanı Donald Trump, arabulucular üzerinden ABD ile İran arasında görüşmelerin sürdüğünü söyledi; ancak anlaşmaya varılmasının kesin olmadığını belirtti. İran Dışişleri Bakanı da diplomatik çözüm olasılığını açık bıraktı.
İki ülkenin yetkililerine göre müzakerelerin sonuçsuz kalması halinde ABD ve İsrail, ara seçimlerin ardından İran’a geniş çaplı bir saldırı düzenleyebilir. Yetkililerin sözünü ettiği olası hedefler arasında İran’ın liderliği, enerji ve nükleer tesisleri ile altyapısı bulunuyor. Operasyonun yaklaşık bir hafta sürmesi ihtimali dile getirildi. Bu açıklamalar, saldırı kararının alındığı anlamına gelmiyor; yetkililerin sözünü ettiği olası bir askeri harekâtı yansıtıyor.
İsrail Genelkurmay Başkanı, 26 Ekim’de ABD Merkez Kuvvetler Komutanı (CENTCOM) ile olası operasyonları koordine etti. ABD Savunma Bakanlığı da bu ayın başında CENTCOM’a İran’a karşı geniş çaplı muharebe operasyonlarının yeniden başlaması ihtimaline hazırlık talimatı verdi. Axios, 7 Ekim’de yayımladığı haberinde saldırı tarihinin belirlenmediğini ve Trump’ın henüz nihai karar vermediğini aktarmıştı.
TokenPost daha önce ara seçimlerin ardından İran’a yönelik saldırı planı ve o sırada piyasalardaki hareketlilik hakkında haber yapmıştı. Bu haberde Katar’ın arabuluculuk önerisi ve İran’daki onay süreci ele alınıyor.
Beyaz Saray, arabuluculuk önerisine ilişkin tutumunu İran’ın öneriyi kabul edip etmediğini netleştirdikten sonra belirleyeceğini bildirdi. Sürecin bir sonraki adımı İran’ın yanıtı olacak.
Yorum 0