İki Demokrat vekil, AI şirketlerine kurtarma paketine karşı taslak hazırladı

ABD Temsilciler Meclisi’ndeki iki Demokrat, mali sıkıntıdaki yapay zekâ (AI) şirketleri ile bu şirketlerle bağlantılı finans kuruluşlarına federal kurtarma desteği verilmesine karşı çıkan ve krizden etkilenen vatandaşlara yardım öngören bir karar taslağı hazırladı.

Kongre İlerici Grubu Başkanı Greg Casar, “AI şirketlerinin yöneticileri, vergi mükelleflerinin kendilerini kurtarmasını beklememeli” dedi. The American Prospect bu açıklamayı 28’inde yayımladığı haberde aktardı.

Taslağın ortak yazarlarından Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Maxine Waters da “Amerikan halkı, milyarderlerin pervasız bahislerinin bedelini bir kez daha üstlenmemeli” dedi. İki vekil şirketlerin kurtarılmasına karşı çıkarken krizden etkilenen çalışanlara ve hanelere destek verilmesi gerektiğini savundu.

Yayımlanan yedi sayfalık karar taslağının ilk sayfasında “Pre-Introduction” ibaresi yer alıyor; bu, belgenin resmen sunulmadığını gösteriyor.

Temsilciler Meclisi kararları, Kongrenin belirli bir konuya ilişkin tutumunu açıklayan bağlayıcı olmayan adımlar. Karar kabul edilse bile hükümetin destek sağlamasını kanun gibi yasaklamıyor.

Taslak, AI piyasasındaki daralma nedeniyle ödeme güçlüğüne veya finansal çöküş riskine giren şirketlere ve finans kuruluşlarına ek kamu kaynağı aktarılmasına ya da olağanüstü düzenleyici destek verilmesine karşı çıkıyor. Destek yöntemleri arasında ABD Merkez Bankası’nın (Fed) acil kredileri, Hazine Bakanlığı kaynakları, doğrudan sermaye aktarımı ve borç garantileri sıralanıyor.

Destek karşıtlığı yalnızca AI şirketlerini kapsamıyor. AI sektöründeki yatırımlardan kaynaklanan kayıplar nedeniyle ödeme güçlüğüne düşen finans kuruluşlarına özel yardım verilmesine de karşı çıkılıyor.

Taslak, mali sıkıntıdaki AI şirketlerinin olağan iflas süreçleri kapsamında faaliyetlerini sonlandırmasını veya yeniden yapılandırmasını öngörüyor. Ödeme güçlüğündeki finans kuruluşlarının ise ilgili yasalarda belirlenen tasfiye sürecine girmesini öneriyor.

Bu süreçler yürütülürken çalışanlara ve tüketicilere destek verilmesi, emeklilik fonu ve emeklilik birikimi sahiplerine öncelik tanınması isteniyor. Teknoloji ve finans sektörlerinde piyasa gücünün daha fazla yoğunlaşmasını önlemek için rekabetin korunması da taslakta yer alıyor.

Yönetici sorumluluğuna ilişkin hükümler de bulunuyor. Taslak, aşırı risk alan, güvene dayalı yükümlülüklerini ihlal eden veya yasa dışı faaliyette bulunduğu tespit edilen üst düzey yöneticilerin hukuki ve cezai sorumlulukla karşılaşması gerektiğini belirtiyor.

Haksız elde edilen kazançların geri alınması ve para cezası uygulanması da öneriler arasında. Taslak, sorumluluğu tespit edilen yöneticilerin eylemlerinden hukuken hesap vermesini öngörüyor.

Çalışanlara ve hanelere yönelik destekler arasında federal harcamalar yoluyla istihdam yaratılması, işsizlik sigortası, gıda yardımı ve kira ile barınma desteği bulunuyor. Emeklilik fonu ve emeklilik birikimi sahiplerini koruyacak önlemler de öneriliyor.

Taslak ayrıca, Kongrenin ayrı bir adım atmasına gerek kalmadan ekonomik durgunluk dönemlerinde desteği başlatacak otomatik istikrar mekanizmaları kurulmasını istiyor. Ekonomik şokun yükünün çalışanlara, tüketicilere ve vergi mükelleflerine aktarılmaması gerektiği ilkesini savunuyor.

Taslakta, 2008 finansal krizi sırasında hükümet desteğinin finans kuruluşlarında yoğunlaştığı, çalışanlar ile konut sahiplerinin yeterince korunmadığı değerlendirmesi yer alıyor. Krizin nedenlerinden sorumlu kişilerin yeterince hesap vermemesi de bu önerinin gerekçeleri arasında gösteriliyor.

AI şirketlerinin borçları ve sınırlı bilgi paylaşımı da taslakta sorun olarak ele alınıyor. Belgede, AI bağlantılı şirketlerin trilyonlarca dolarlık borç taşıdığı ve bunun önemli bir bölümünün şeffaf olmayan, düzenlemesi zayıf özel kredi piyasasından sağlandığı öne sürülüyor.

Taslakta, veri merkezlerinin finansman koşullarıyla büyük AI şirketlerinin maliyet ve gelir bilgilerinin açıklanmadığı; veri merkezi yatırımları için gereken borçlanmanın beklenen gelirlerin birkaç katına çıktığı da iddia ediliyor. Casar, Demokratların Temsilciler Meclisi’nin kontrolünü kazanması hâlinde karar taslağının yeni Kongrenin ilk döneminde oylanmasını istediğini The American Prospect’e söyledi.