Yüzde 41'lik kötüleşme beklentisi 2026'nın 3. çeyreğinde yüzde 36'ya indi

Michigan Üniversitesi tüketici anketinde, hanehalkı mali durumunun bir yıl içinde kötüleşeceğini düşünenlerin oranı 2026'nın 2. çeyreğinde yüzde 41'e ulaştı. Çeyreklik seride o tarihe kadarki en yüksek oran olan gösterge, yayımlanan son dönem olan 3. çeyrekte yüzde 36'ya geriledi.

Michigan Üniversitesi'nin (University of Michigan) çeyreklik Tablo 8'ine göre ankette katılımcılara, kendilerinin ve birlikte yaşadıkları aile üyelerinin bir yıl sonraki mali durumunu mevcut durumla karşılaştırmaları soruluyor. 2. çeyrekte 3.755 anket yanıtı alındı. Veri, fiili gelir veya servet değişimini ölçmüyor.

2. çeyrekte mali durumunun kötüleşeceğini söyleyenlerin oranı yüzde 41, iyileşeceğini söyleyenlerin oranı yüzde 20, değişmeyeceğini düşünenlerin oranı yüzde 38 oldu. Bilmeyenlerin veya yanıt vermeyenlerin oranı yüzde 1'di.

Yüzde 41'lik oran, 2025'in 2. çeyreğindeki yüzde 40'ın 1 puan, 2026'nın 1. çeyreğindeki yüzde 35'in ise 6 puan üzerindeydi. Aynı tabloda kötüleşme beklentisi 1979'un 2. çeyreğinde yüzde 29, 2008'in 2. çeyreğinde yüzde 23 olarak kaydedildi.

Aylık oranlar nisanda yüzde 41, mayısta yüzde 45 ve haziranda yüzde 37 oldu. Bu nedenle 2. çeyreğin yüzde 41'lik toplamı, ilgili dönemdeki aylık oranların en yükseği değildi.

2026'nın 3. çeyreğinde mali durumunun kötüleşmesini bekleyenlerin oranı yüzde 36, iyileşmesini bekleyenlerin oranı yüzde 20, değişmeyeceğini düşünenlerin oranı yüzde 42 oldu. Bilmeyenlerin veya yanıt vermeyenlerin oranı yüzde 2, anket yanıtı sayısı 3.492 olarak kaydedildi.

Aylık tablodaki son veri olan eylülde kötüleşme beklentisi yüzde 39'du. Bu oran, temmuz ve ağustostaki yüzde 35'in her birinden 4 puan yüksekti.

2026'nın 2. çeyreğindeki yüzde 41'lik oran, 2024'ün 2. çeyreğindeki yüzde 19'un 22 puan üzerindeydi ve yaklaşık 2,16 katına karşılık geliyordu. The Kobeissi Letter, herkese açık Telegram kanalında oranın 2024'ün 2. çeyreğine göre üç kattan fazla olduğu yönünde paylaşım yaptı; ancak bu çarpan çeyreklik tablodaki verilerle uyuşmuyor.

2024'ün 3. çeyreğindeki yüzde 22 ile 2026'nın 3. çeyreğindeki yüzde 36 karşılaştırıldığında artış 14 puan, oran ise yaklaşık 1,64 kat oluyor. ‘2024'e göre iki kattan fazla’ ifadesinin geçerli olup olmadığını değerlendirmek için karşılaştırmada hangi çeyreğin esas alındığının belirtilmesi gerekiyor.

Uzun vadeli karşılaştırmalarda anket yöntemindeki değişiklik de dikkate alınmalı. Michigan Üniversitesi, 2024'ün nisan-haziran döneminde telefon ve internet anketlerini birlikte yürüttükten sonra temmuzdan itibaren yalnızca internet anketi yaptı. Bu nedenle 2024'ün 2. çeyreği ile 2026'nın 2. çeyreğindeki anket yöntemleri farklıydı.

Üniversite, genel tüketici duyarlılığı endeksinde telefon ve internet anketlerinin sonuçları arasında yüksek korelasyon bulunduğunu açıkladı. Bununla birlikte, anket yönteminin etkisi soruya göre değişebileceğinden geçiş dönemindeki verilerin ihtiyatla yorumlanmasını önerdi.

New York Fed (Federal Reserve Bank of New York), eylül ayı Tüketici Beklentileri Anketi'nde bir yıl sonra mali durumunun kötüleşmesini bekleyen hanelerin oranının arttığını açıkladı. Aynı ankette hanelerin bir yıl sonraki nominal harcama artışı beklentisinin medyanı, önceki aya göre 0,3 puan yükselerek yüzde 5,5'e çıktı. Aynı ankette bir yıllık enflasyon beklentisinin medyanının yüzde 3,9'a yükseldiği bilgisi de yer aldı.

Conference Board'un ekim ayı Tüketici Güven Endeksi, önceki aya göre 7,5 puan artarak 91,7 oldu. Bu anketler farklı sorular ve örneklemler kullandığından sonuçları Michigan Üniversitesi'nin kötüleşme beklentisi oranıyla doğrudan karşılaştırmak zor.

ABD Ekonomik Analiz Bürosu (Bureau of Economic Analysis) tarafından yayımlanan eylül verilerine göre nominal kişisel tüketim harcamaları önceki aya göre yüzde 0,5 arttı, reel kişisel tüketim harcamaları ise değişmedi. Mali durum beklentisi anketi fiili tüketimi ölçmediğinden, kötümser yanıtlar tek başına tüketimin düştüğü anlamına gelmiyor.