Kişisel finans için özel AI ajanı: Franklin Templeton yöneticisi savundu

Franklin Templeton yöneticisi, kişisel finansı yönetmek için genel amaçlı AI asistanlarından farklı, özel bir ajana ihtiyaç olduğunu savundu. Rezervasyon ve alışveriş işlemlerini yapan bir AI’ın hesap yönetimini de üstlenmesi, hizmetin gelir modeliyle kullanıcının finansal hedeflerini karşı karşıya getirebilir.

Franklin Templeton’ın dijital varlıklar bölümünde managing principal olarak görev yapan Julian Love, yazısında “Genel amaçlı kişisel ajanlar günlük hayatı, finans ajanları ise parayı yönetir” diye yazdı. Önerisinin temelinde, gündelik ve finansal işlerin ayrı ajanlara verilmesi var.

Yazı, 2026’yı genel amaçlı kişisel ajanların öne çıktığı bir yıl olarak tanımlıyor. Instinct, mesaj veya telefon üzerinden rezervasyon yaptırabiliyor ve abonelikleri iptal edebiliyor. Meta’nın (META) Muse’u e-posta gönderebiliyor, seyahat rezervasyonu yapabiliyor ve ödeme gerçekleştirebiliyor; WhatsApp üzerinden de kullanılabiliyor. SpaceX AI’ın sunduğu Grok Bot ise her ajana bağımsız bir bulut bilgisayarı bağlayarak kullanıcının mevcut uygulamalarına giriş yapmasını ve görevleri yerine getirmesini sağlıyor.

Yazı, kullanıcıların banka hesaplarını, kredi kartlarını, sigortalarını ve yatırım hesaplarını farklı uygulamalardan takip ettiği bir tablodan yola çıkıyor. Bakiyeleri karşılaştırmak, ödeme tarihlerini izlemek ve hesaplar arasında para aktarmak da kullanıcıya kalıyor. Love’ın tarif ettiği özel ajan, bu bilgileri tek yerde toplayıp kullanıcının hedeflerine göre hareket ediyor. Robo danışmanlar ve otomatik fatura ödemeleri ise tek bir finans kuruluşunun içinde çalışıyor; farklı kurumlara dağılmış hesapları birlikte yönetmiyor.

Temel soru, AI’ın kimin hedeflerine göre hareket edeceği. Yazıda, genel amaçlı bir ajanın alışveriş ve rezervasyon işlemlerinden ya da reklamlardan gelir elde etmesi hâlinde, kullanıcının harcamalarını azaltma hedefiyle çıkar çatışması yaşayabileceği belirtiliyor. Meta’nın ikinci çeyrek gelirlerinin yaklaşık yüzde 98’ini reklamlardan elde etmesi bu tartışmaya dayanak olarak gösteriliyor.

Meta CEO’su Mark Zuckerberg, eylül ayındaki Connect etkinliğinde Muse’u kullanıcıların çoğuna ücretsiz sunmayı ve Muse üzerinden yapılan alışveriş ile rezervasyon gibi işlemlerden küçük bir komisyon alarak gelir elde etmeyi planladıklarını söyledi. Yazı, bunu kullanım süresi ve harcama arttıkça gelirin de arttığı bir modelin örneği olarak ele alıyor. Meta, 21 Ekim’de açıkladığı üçüncü çeyrek sonuçlarında reklam gelirini 63 milyar 61 milyon dolar olarak bildirdi; bu, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 26 artış anlamına geliyor.

Yazıda aktarıldığına göre Instinct’in kurucusu, hizmetin yılda yaklaşık 1 milyar dolarlık işlem gerçekleştirdiğini ve bunların yarıdan fazlasının seyahatle ilgili olduğunu söyledi. Yazıda karşıt bir örneğe de yer verildi: Instinct’in “Instinct Selection” özelliğiyle ürün ve seyahat önerileri göndermesi, bazı ilk kullanıcıların talep etmedikleri öneriler aldıkları gerekçesiyle eleştirisine yol açtı.

Grok Bot, SuperGrok ve Cursor abonelikleri üzerinden sunuluyor. Yazıda, şirketin ana kuruluşunun IPO başvuru belgesinde reklamı AI işinin temel gelir kaynağı olarak gösterdiği ve sohbetlere reklam eklemeyi planladığını açıkladığı belirtiliyor.

Finansal işlemler ayrıca kurumsal yükümlülükler getiriyor. Yazıya göre varlık aktarımı, yatırım tavsiyesi ve borç yönetimi lisans ve uygunluk şartlarına tabi; bazı durumlarda güvene dayalı sorumluluklar da doğuyor. Genel amaçlı ajan geliştiren bir şirketin bu alana girebilmesi için tüketici teknolojisi işinden ayrı, düzenlemeye tabi bir finans işletmesi kurması gerekebilir. Vergi hesaplama, borç ödeme sıralaması ve hesap mutabakatı gibi doğruluğun kritik olduğu işler de genel amaçlı asistanların gündelik görevlerinden ayrılıyor.

Yazı, AI modelleri geliştikçe ürünler arasındaki farkın “harness” adı verilen yapıya kayabileceğini öne sürüyor. Modeli çevreleyen bu yazılım katmanı, modele bağlam, araç ve bellek sağlıyor; kullanıcının isteğini en uygun modele yönlendiriyor. Love, bu yapının tarafsız ve merkeziyetsiz biçimde zincir üzerinde kurulmasını öneriyor.

Bu yaklaşımın uygulama zemini olarak blokzincir gösteriliyor. Ajanlar kendi cüzdanlarıyla protokollerle doğrudan etkileşime girebilir ve kullanıcıların belirlediği işlem limitleri cüzdan düzeyinde uygulanabilir. Tüm işlemler herkese açık bir deftere kaydedildiğinden kullanıcılar yapılanları inceleyebilir. Stablecoin ödemelerinin saniyeler içinde tamamlanabildiği, tokenleştirilmiş varlıkların ise günün her saati getiri sağlayabildiği de yazıda belirtiliyor. MetaMask, 8 Haziran’da ajan cüzdanını tanıttı ve 6 Ağustos’ta genel kullanıma geçirdi. Cüzdan, ajanların kullanıcıların belirlediği limitler ve izin verilen adresler çerçevesinde zincir üstü işlem yapması için tasarlandı.

Zincir üstü yaklaşımın riskleri de var. Akıllı sözleşme açıkları ve stablecoin’lerin fiyat sabitini kaybetmesi bunların başında geliyor. Yazıya göre bu özellikler şu anda çoğunlukla trader’lara ve kripto varlık kullanıcılarına yönelik kullanılıyor. Banka ve sigorta şirketleri gibi mevcut kurumlarla güvenli yetki bağlantıları kurmak da uygulama için gerekli görülüyor.

Love’ın öngördüğü gelecek, tek bir erişim noktası etrafında şekilleniyor. Kullanıcı, mesaj, ses, uygulama veya e-posta üzerinden tek bir ajanla iletişim kuracak; konuşma farklı kanallarda devam edecek ve işlemlerle bakiye değişiklikleri sisteme yansıyacak. Tekrarlanan işler önceden belirlenmiş limitler içinde yürütülecek; etkisi büyük işlemler için kullanıcı onayı alınacak. Kullanıcıların önerilerin gerekçelerini ve yapılan işlemleri inceleyebilmesi, yetkileri değiştirebilmesi veya geri alabilmesi de bu tasarımın parçası. Kurumsal nakit yönetimi alanında Ripple, GSmart’ın AI özelliklerini genişletirken para transferi ve işlem onayı yetkisini insanlarda bırakan bir yapı sundu.

Yazı, en olası modelin gündelik işleri genel amaçlı ajanların, para yönetimini ise uzmanlaşmış ajanların üstlenmesi olduğunu savunuyor. Genel amaçlı ajan “uşak”, uzman ajan ise “finans direktörü” rolünde tasvir ediliyor. Love, pazarı ilk güven kazanan katılımcıların şekillendirebileceğini de düşünüyor; bu, yazı sahibinin görüşü. Franklin Templeton’ın yazısında herhangi bir ürün lansmanı veya planı açıklanmadı.