İsveç Merkez Bankası politika faizini %2,00 seviyesine çıkardı; yeni oran 11 Kasım'da yürürlüğe girecek

İsveç Merkez Bankası Riksbank (Riksbank), politika faizini 4 Kasım'da %1,75'ten %2,00'ye 0,25 puan yükseltti. Kararda ekonomik toparlanma ve tedarik aksaklıklarının maliyetleri artırması etkili oldu.

Riksbank, resmî açıklamasında yeni faizin 11 Kasım'dan itibaren uygulanacağını bildirdi. Kasım ayı para politikası güncellemesinde yeni bir faiz tahmini yer almadı.

Riksbank, 4 Kasım'da yayımladığı Kasım ayı para politikası güncellemesinde, enflasyon ve ekonomik görünümün korunması hâlinde gelecek yıl yeni faiz artışlarının olası olduğunu belirtti. Bu değerlendirme, eylül ayında paylaşılan faiz patikasıyla aynı yönde.

İsveç İstatistik Kurumu (Statistics Sweden), eylül ayı enflasyon açıklamasında, sabit faizli tüketici fiyat endeksinin (CPIF) yıllık artışını %1,5 olarak hesapladı. Bu oran, önceki aydaki %0,7'nin 0,8 puan üzerinde.

Enerji hariç CPIF-XE artışı ise %0,5 ile önceki aya göre değişmedi. Enerjinin dahil edilip edilmemesine göre enflasyon göstergeleri farklı bir seyir izledi.

Elektrik fiyatları bir ayda %11,7, yakıt fiyatları %13,3 yükseldi. İstatistik kurumu, elektrik ve yakıt fiyatlarındaki artışı enflasyondaki yükselişin başlıca nedenleri arasında gösterdi.

Riksbank, eylül ayı CPIF verisinin kendi tahminiyle uyumlu olduğunu değerlendirdi. Geçici mali tedbirlerin doğrudan etkisi hariç hesaplanan artış oranının %3 olduğunu açıkladı.

Geçici mali tedbirler ile enerji etkisini dışarıda bırakan temel enflasyon göstergesi ise %1,6 olarak verildi. Bu oran Riksbank'ın tahmininin bir miktar altında kaldı ve hesaplama yöntemi İsveç İstatistik Kurumu'nun CPIF-XE göstergesinden farklı.

Riksbank, geçici istatistiklere göre üçüncü çeyrekte gayrisafi yurt içi hasılanın (GSYH) ve istihdamın tahminlerle uyumlu biçimde arttığını değerlendirdi. Tedarik aksaklıkları, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve bu yıl zayıflayan İsveç kronunun gelecek yıl enflasyonu %2'nin üzerine çıkarabileceğini belirtti. Buna karşılık iş gücü piyasasındaki toparlanmanın gücü ile küresel talebin zayıflama ihtimalini risk olarak gösterdi.

Riksbank, 24 Eylül'de politika faizini %1,75'te sabit tutmuş ve ekonomik iyileşme ile arz şoklarının sürmesi hâlinde yıl içinde faiz artışlarına başlanabileceğini açıklamıştı.

Riksbank'ın eylülde paylaştığı faiz patikasında 2026'nın dördüncü çeyreği için ortalama faiz %1,85, 2027'nin ilk çeyreği için %2,07 olarak öngörülmüştü. Bu değerler belirli toplantıların hedef faizi ya da artış tarihini değil, çeyrek dönem ortalamalarına ilişkin tahminleri gösteriyor.

Aynı patikada 2027'nin ikinci çeyreği için ortalama faiz %2,24, üçüncü çeyreği için %2,38 olarak verilmişti.

Riksbank, faiz artışı kararından önce İsveç devlet tahvili faizlerinin eylül ayına kıyasla genel olarak benzer kaldığını, kronun ise o tarihten sonra özellikle euro karşısında değer kazandığını kaydetti. Bu değerlendirme, faiz artışı duyurusunun hemen ardından piyasalarda görülen tepkiyi değil, karar öncesindeki koşulları anlatıyor.

İsveç İstatistik Kurumu, ekim ayına ilişkin geçici tüketici fiyat endeksi (CPI) verisini 5 Kasım saat 16.00'da (Kore saati) açıklayacak. Riksbank'ın toplantı tutanaklarını ise 10 Kasım'da yayımlaması bekleniyor.