Bitcoin blok zamanları ters görünebilir: Aktif zincir birikmiş işe göre seçiliyor

Bitcoin (BTC) bloklarının ekranda görünen zamanı, önceki bloğun zamanından daha erken olabilir; bu, blok zincirindeki kayıt sırasının değiştiği anlamına gelmez. Blok zamanı ile zincirdeki bağlantı sırası farklı ölçütlere göre belirlenir.

Bitcoin Core’un blok doğrulama kuralları, yeni bloğun zamanını hemen önceki blokla değil, önceki 11 bloğun zaman damgalarının medyanıyla karşılaştırır. Yeni zaman damgası bu değerden ileri olmalıdır. Bu ölçüt MTP (Median Time Past) olarak adlandırılır.

Kurallar ayrıca blok zamanının, düğümün geçerli kabul ettiği zamandan 2 saatten fazla ileri olmasını sınırlar. Dolayısıyla blok zamanı gelişigüzel belirlenemez; ancak önceki bloğun zamanından mutlaka daha geç olması da gerekmez.

Önceki bloğa çevresindeki bloklardan daha ileri bir zaman yazılmışsa sonraki blok, MTP’den ileri fakat önceki bloktan daha erken bir zaman damgası taşıyabilir. Bu nedenle blok gezginlerinde art arda gelen blokların zamanları ters sırada görünebilir.

Glassnode, zincir üstü göstergelere ilişkin açıklama materyalinde, bitişik bloklar arasındaki görünen zaman farkının negatif olduğu örnekler paylaştı. Materyalde ayrıca blokların gösterge dönemlerine atanmasında blok zamanının kullanılabildiği belirtildi.

Her blok başlığında hemen önceki bloğun karması bulunur. Blok yüksekliği bu bağlantı boyunca artar; bu yüzden blokların sırası yalnızca ekranda görünen zamana bakılarak belirlenemez.

Geçmiş bir bloğun zamanı değiştirilirse o bloğun karması da değişir. Sonraki blokların bağlantıları artık eşleşmeyeceğinden geçmiş kaydı değiştirmek için o bloktan sonraki blokların iş kanıtını yeniden hesaplamak gerekir.

Bitcoin’in teknik belgesi, geçmiş bir bloğu değiştirmek için o bloğun ve onu izleyen blokların iş kanıtının yeniden yapılması gerektiğini açıklar. İş kanıtı, blok eklemek için gereken hesaplama çalışmasını kanıtlama yöntemidir.

Ağ, geçerli zincirler arasından birikmiş iş miktarı en yüksek olanı aktif zincir olarak seçer. Blokların görünen zamanı bu zincir seçim ölçütünün yerini tutmaz.

BIP 113, belirli bir zaman geçtikten sonra işleme alınabilen zaman kilitli işlemleri değerlendirirken ilgili bloğun kendi zamanı yerine önceki 11 bloğun zaman damgalarının medyanının kullanılmasını önerdi. Öneri belgesi, bunun madencilerin blok zamanını ayarlayarak zaman kilitli işlemleri erkenden dahil etme teşvikini azaltmayı amaçladığını belirtiyor.

Blok zamanı, bir işlemin gerçek dünyada tam olarak ne zaman gerçekleştiğini kanıtlamaz. Madencilerin belirlediği bir değer olduğundan işlemin gerçek gerçekleşme zamanından ayrı değerlendirilmelidir.

Zincir üstü göstergelerde blok zamanı, ölçüm dönemlerini ayırmak için kullanılabilir. Görünen zamanların ters sırada olması blok sırasını değiştirmez; ancak dönemlere göre hesaplanan göstergeleri okurken zaman alanının hesaplamada nasıl kullanıldığı kontrol edilmelidir.

Zorluk ayarlamasında da ayarlama döneminin ilk ve son bloklarında kayıtlı zamanlar arasındaki fark hesaba katılır. Zaman kilitli işlemlerin değerlendirilmesinde kullanılan MTP ile gösterge hesaplamalarında ve zorluk ayarlamasında kullanılan blok zamanının farklı işlevleri vardır.

Blok zamanlarının ters görünmesi tek başına ağda aksaklık yaşandığını veya fiyat hareketi olduğunu göstermez. Blok yüksekliği ve karma bağlantıları zincirin sırasını, birikmiş iş miktarı aktif zinciri, görünen zaman ise zamanla ilgili hesaplamaları ve ölçümleri anlamaya yardımcı olur.