5 veya 7 yıl deneyim şartı: Tayvan’dan kripto şirketi genel müdürlerine yönelik taslak

Tayvan, kripto varlık hizmet sağlayıcılarının genel müdürleri için sektörde en az 5 ya da 7 yıl deneyim ve en az 3 yıl yöneticilik deneyimi şartı getirmeyi öneriyor. Taslak, atama öncesinde yeterlilik incelemesi yapılmasını öngörüyor; henüz yürürlükte değil.

Tayvan Finansal Denetim Komisyonu (Financial Supervisory Commission, FSC), personel yönetimi kurallarını da içeren sekiz ikincil düzenleme taslağını ayın 6’sında duyurdu. Dijital Varlık Geliştirme Araştırma Merkezi (DADRC), Tayvan, Japonya, Güney Kore, Hong Kong ve Singapur’daki üst düzey yöneticilere yönelik şartları ayın 10’unda karşılaştırdı. Taslak, Temmuz ayında yayımlanan Tayvan Kripto Varlık Hizmetleri Yasası’nın ikincil düzenlemeleri arasında yer alıyor.

Ön lisans veya daha üst düzeyde eğitime sahip adayların kripto varlık hizmetlerinde en az 5 yıl, yönetici ya da eşdeğer bir görevde de en az 3 yıl deneyim göstermesi gerekiyor. Bu deneyim şartı genel müdür adaylarına uygulanacak.

Eğitim şartı olmadan başvuranların ise kripto varlık hizmetlerinde en az 7 yıl ve yönetici ya da eşdeğer bir görevde en az 3 yıl çalışmış olması gerekecek. Uzmanlık bilgisi ve yöneticilik deneyimini kanıtlayan başka eğitim veya deneyimler de yeterlilik kapsamında kabul edilebilecek.

Taslakta kripto varlık hizmetleri; müşteri edinme, hesap açma ve işlem gerçekleştirme faaliyetlerinin yanı sıra iç denetim, mevzuata uyum ve risk yönetimini de kapsıyor. Böylece deneyim şartı yalnızca işlem faaliyetleriyle sınırlı kalmıyor, şirketlerin kontrol ve yönetim işlevlerini de içeriyor.

Şirketlerin genel müdür atamasından önce yeterlilik belgelerini sunarak incelemeden geçmesi gerekecek. Belgeler önce Menkul Kıymetler İşlem Merkezi tarafından incelenecek, ardından FSC’ye iletilecek. Finans kuruluşlarının ek olarak yürüttüğü faaliyetlerde ise başka mevzuat hükümleri uygulanacak.

DADRC’nin karşılaştırmasına göre genel müdürün sektörde geçirmesi gereken süreyi açıkça belirten tek yer Tayvan. Hong Kong’da belirli deneyime sahip sorumlu kişilerin görevlendirilmesi isteniyor; şartların kapsamı ve inceleme yapısı Tayvan’dan farklı.

DADRC, Hong Kong’da işlem platformlarının en az iki sorumlu kişi bulundurması gerektiğini, bunlardan en az birinin doğrudan operasyonlarda 3 yıl veya daha fazla deneyime sahip olmasının istendiğini belirtti. İlgili faaliyetleri yürütmüş teknik alanlardaki deneyimler de incelemeye alınabiliyor.

Güney Kore’de genel müdürler için ayrıca bir çalışma süresi şartı bulunmuyor. Güney Kore Finansal Hizmetler Komisyonunun ağustosta onayladığı Belirli Finansal İşlem Bilgilerinin Raporlanması ve Kullanılmasına İlişkin Kanun’un uygulama yönetmeliği değişikliği, bildirim incelemesine tabi büyük hissedarların kapsamını genişletti ve temsilci ile yönetici yeterlilik şartları getirdi. Düzenleme kapsamında şirketlerin uzman personeli, bilişim sistemleri ve iç kontrol yapısı da inceleniyor. Bildirim incelemesindeki değişiklikler daha önce TokenPost’ta ele alınmıştı.

Singapur, ödeme hizmetleri veya ilgili finans sektörlerindeki deneyim gibi ölçütlerle kilit personelin uygunluğunu değerlendiriyor. Ancak lisanslama rehberinde tüm adaylara uygulanacak sabit bir çalışma süresi şartı yer almıyor.

Japonya, borsa kayıt sürecinde belgeleri ve iş yerini inceliyor, yöneticilerle görüşerek kurumsal yönetim ile iç kontrol yapısını değerlendiriyor. Karşılaştırma materyalinde sabit bir deneyim süresi belirtilmiyor.

DADRC, Tayvan taslağının genel müdürlerin yöneticilik deneyimini onay koşulu haline getirmesinin ve atama öncesi inceleme öngörmesinin risk yönetimine katkı sağlayabileceğini değerlendirdi. DADRC İcra Direktör Yardımcısı Guo Maoren, “Müşteriler varlıklarını bir kripto varlık hizmet sağlayıcısına emanet ettiğinde en çok yönetimin riskleri anlayıp anlamadığına bakıyor. Kriterler, riskleri gözetirken ihtiyaç duyulan yetenekleri bulmayı da mümkün kılmalı” dedi. Bu değerlendirme, yeterlilik şartlarının hem risk yönetimini hem de nitelikli adaylara erişimi dikkate alması gerektiğine işaret ediyor.

Merkez, Tayvan’da kripto varlık şirketlerine yönelik düzenlemelerin kısa süredir yürürlükte olması nedeniyle tüm deneyim şartlarını karşılayan aday sayısının az olabileceğini belirtti. Deneyim yalnızca kripto varlık şirketlerinde geçirilen süreyle sınırlanırsa yeterlilik şartlarının esnekliği azalabilir.

DADRC, kara para aklamayla mücadele (AML) kaydı süresinin ve yurt dışında denetime tabi şirketlerde edinilen deneyimin kabul edilebilecek deneyimler arasına alınmasını önerdi. Merkez ayrıca finans kuruluşlarındaki risk yönetimi, bilgi güvenliği ve temel teknoloji deneyimi gibi “diğer eğitim ve deneyimlerin” nasıl değerlendirileceğine ilişkin ilkelerin ve sunulması gereken belgelerin açıklanmasını istedi.

Merkez, yönetim kadrosu ve genel müdürler için ayrıca düzenli risk eğitimleri verilmesini de önerdi. Taslak, yöneticiler ve görevli personelin işe başladıktan sonraki 6 ay içinde mesleki eğitim almasını, ardından her 2 yılda bir tazeleme eğitimine katılmasını öngörüyor. DADRC, üst düzey personelin eğitimine özel anahtar yönetimi, piyasa manipülasyonu, kara para aklama yöntemleri ve kriz müdahalesinin eklenmesini önerdi. Taslağa ilişkin görüşler 16 Aralık’a kadar sunulabilecek.