Brezilyalı çalışanlar ev işi videolarını yapay zekâ eğitimi için çekiyor; ödeme yalnızca onaylanan süreye yapılıyor

Brezilya'da çalışanlar ev işlerini videoya çekerek yapay zekâ ve robot eğitimi için veri sağlıyor ve karşılığında ödeme alıyor. Ödeme, çalışılan saate göre değil, platformun onayladığı video süresine göre hesaplanıyor.

Brezilya medyası G1, 9'unda yayımladığı haberde katılımcıların cep telefonlarını başlarına veya göğüslerine sabitleyerek bulaşık yıkama, temizlik ve yemek yapma gibi işleri birinci şahıs bakış açısıyla kaydedip platformlara gönderdiğini bildirdi.

Bazı hizmetler katılımcı toplarken iş seçimi ve çekim, Minute Data adlı ayrı bir uygulama üzerinden yapılıyor. Katılımcılar platformdan aldıkları kodla uygulamaya giriş yapıyor. İnsanların birinci şahıs görüntülerinin robot eğitiminde kullanılması, bir milyon saatlik insan videosuyla yapılan robot deneyi kapsamında da ele alınmıştı.

İşler ev işleri ve iş yerlerindeki ticari faaliyetler olarak ayrılıyor. Ticari faaliyetlere bahçe işleri, inşaat, açık hava drenaj kanallarının temizlenmesi ve tarım giriyor. Bu işler için genellikle ev işlerine kıyasla daha yüksek ücretler sunuluyor.

G1'in incelediği dönemde Flambra, ev işleri için saat başına 12,5 real, iş yerindeki işler içinse 30 real teklif ediyordu. Hub; hayvan besleme veya gezdirme işleri için saatte 10 real, otel odası düzenleme ve tesisat tamiri gibi ticari işler için 25 real ödüyordu.

Bu tutarlar, kaydedilen bütün çalışma süresinin karşılığını garanti eden saatlik ücretler değil. Flambra, resmî bilgilendirmesinde yalnızca kalite incelemesini geçen süre için ödeme yaptığını, reddedilen videoların ücret hesabına katılmadığını belirtiyor. Bu nedenle çekim ve iş için harcanan süre, doğrudan gelire dönüşmeyebilir.

Katılımcıların yetişkin olması ve kendi hesaplarıyla kayıt yaptırması gerekiyor. Görüntülerde aile üyelerinin yüzleri, kimlik belgeleri, bilgisayar ekranları, fotoğraflar veya araç plakaları yer alamıyor. Kamera açısı ve el hareketleri için de kurallar bulunuyor. Yaşam alanları çekildiği için çevredeki kişilerin mahremiyetini korumaya yönelik koşullar da uygulanıyor.

São Paulo eyaletinin Praia Grande kentinde el işi ürünler üreten bir katılımcı, eylülde yaklaşık 2.000 real kazandığını söyledi. Bu tutarın bir kısmı, başka kişileri platforma yönlendirmesi karşılığında aldığı komisyondan geldi. El işi ürün satışları yavaşladığı için video çekimini başlıca gelir kaynağı olarak kullandığını da belirtti.

Bir tarım işçisi, eylülde 3.000 real, yaklaşık iki ayda ise 5.000 reali bulan gelir elde ettiğini söyledi. Bu iki gelir örneği, katılımcıların kendi beyanlarına dayanıyor.

İşçi, küçük çocuklarına bakabilmek için kahve hasadındaki çalışma süresini azalttığını anlattı. Çocukların videolarda görünmemesi için sabah 5 civarında kalktığını; sabahları yaklaşık iki buçuk saat, öğleden sonraları da yaklaşık bir saat çekim yaptığını söyledi.

Tasarımcı Giovana Menezes, bir dönem ayda yaklaşık 5.500 real kazandığını söyledi. Yurt dışındaki şirketlerin veri talebi yüksek, çekim yapanların sayısı düşük olduğunda ücretlerin arttığını; katılımcı ve veri sayısı yükseldikçe ücretlerin düşebileceğini belirtti. Düzenli bir sözleşmesi olmadığı için tasarımcılık işini bırakmadığını da ekledi.

Ödemeler ve hesap yönetimi konusunda da şikâyetler var. Brezilya'daki tüketici şikâyet platformlarında video onaylarının geciktiği, para çekme işlemlerinin kısıtlandığı ve hesapların kapatıldığı yönünde paylaşımlar yer alıyor. Bir kullanıcı, Flambra hesabının haber verilmeden kapatıldığını ve bakiyesinin kaybolduğunu iddia etti. Bunlar kullanıcı beyanları; tekil olaylarda platformun kusurunun kesinleştiği anlamına gelmiyor.

Videoların nihai alıcısının kim olduğunun bilinmemesi de tartışma konusu. Flambra, sözleşmedeki gizlilik yükümlülükleri nedeniyle video alıcılarının adlarını açıklayamayacağını G1'e bildirdi. Şirket, ücretlerin projelerin talep ve koşullarına göre değiştiğini belirtti.

Dijital haklar örgütü CTRL+Z'nin dava süreçlerinden sorumlu yöneticisi Luã Cruz, “Çalışanlar gerçek sözleşme tarafının kim olduğunu bile bilmiyor; bu da hesap sormalarını zorlaştırıyor” dedi. Bu durum, çalışanlarla veriyi nihai olarak kullananlar arasında bilgi farkı bulunduğuna işaret ediyor.

Brezilya'nın kişisel verileri koruma kurumu, G1'e bu faaliyete yönelik somut bir denetim süreci veya düzenleme çalışmasının yürütülmediğini bildirdi.