Cardano’da fon onayı ve harcama ayrılıyor; Hoskinson: “CEO gibi davranma yetkim yok”

Cardano (ADA) hazinesinden yapılacak harcamalarda onay ve uygulama birbirinden ayrılıyor. Delege temsilcileri ile Anayasa Komitesi önerileri incelerken, projeyi yürütme ve harcamalarla sonuçları açıklama sorumluluğu fonu alanlara ve yöneticilere düşüyor. Cardano’nun kurucusu Charles Hoskinson da ekosistemde CEO gibi davranma yetkisi olmadığını söyledi.

Hoskinson, 7 Kasım’daki çevrim içi soru-cevap (AMA) oturumunda “Bu ekosistemde CEO gibi davranma yetkim yok” dedi. Hazineyi ve blokzincir mutabakatının işleyişini kontrol etmediğini, tüm ADA sahipleri adına müzakere edemeyeceğini açıkladı.

Delege temsilcileri (DRep), oy hakkını kendilerine devreden ADA sahipleri adına yönetişim önerileri üzerinde oy kullanıyor. Bir projeye fon verilmesini neden desteklediklerini açıklamaları, temsilcilerin hesap verebilirliğinin temel ölçütlerinden biri.

Anayasa Komitesi, yönetişim önerilerinin Cardano Anayasası’na uygun olup olmadığını değerlendiriyor. Projelerin kârlılığını veya büyüme potansiyelini ölçme görevi bulunmuyor; kararların ve gerekçelerin açıklanması gerekiyor. Cardano’nun resmi yönetişim rehberi, DRep’ler ile Anayasa Komitesi’nin sorumluluklarını ayrı ayrı tanımlıyor.

Cardano’nun resmi hazine rehberine göre para çekme önerileri DRep’lerin ve Anayasa Komitesi’nin onayından geçmeli, Anayasa’ya ve Net Değişim Sınırı’na (Net Change Limit, NCL) uymalı. NCL, belirli bir dönemde hazineden çıkabilecek ADA miktarının üst sınırını belirliyor. Onay, fon sağlanmasına izin verildiği anlamına geliyor; ödemenin yapılması ve projenin sonuçları ayrıca raporlanıyor.

Fon başvurusunda bulunanlar önerilerinde projenin amacını, süresini, maliyetini ve iade koşullarını belirtmeli; son 24 ayda hazineden aldıkları destekleri açıklamalı. Önerilerin herkesin inceleyebileceği standart bir formatta hazırlanması gerekiyor.

Kurallar, bağımsız denetim için kaynak ayrılmasını ve harcamalarla proje çıktılarının takibi için bir yönetici atanmasını da öngörüyor. Fon alıcılarının kilometre taşlarına göre ilerlemeyi ve harcamaları yayımlaması, önerdikleri işi tamamlaması ve uygulanabildiği durumlarda kullanılmayan fonları iade etmesi bekleniyor.

Kamuya açık kilometre taşı kayıtları, onay ile uygulamanın farklı aşamalar olduğunu gösteriyor. Intersect, 6 Kasım tarihli haftalık güncellemesinde Cardano gezgini AdaStat’ın ekim ayı bakım kilometre taşının 2 Kasım’da onaylandığını bildirdi. Çalışmalar altyapı güvenliğini, hata yönetimini, veri kurtarmayı ve arama özelliklerinin iyileştirilmesini kapsıyordu.

Ölçeklenebilirlik projesi Leios’ta da geliştirme ve test durumu ana ağa dağıtımdan ayrı değerlendirilmeli. Aynı güncellemede, Musashi ağı için hazırlanan test sürümünün Linear Leios’un tüm özelliklerini içerdiği, ana ağ için Node 11.2 sürümünde ise bu özelliklerin bulunmadığı belirtildi. Bu kayıt geliştirme aşamasını gösteriyor; ana ağa dağıtımı veya kullanıcı sayısındaki artışı kanıtlamıyor.

Geliştirme ekiplerinin yapısı da değişiyor. Input Output, 5 Kasım’da mutabakat mühendisliği ekibinin Serokell’e, geliştirici deneyimi (DevX) ekibinin ise AlwaysTrue’ya taşınacağını duyurdu. Ekiplerin geçişi farklı takvimlerle 2027 başına kadar sürecek. Çalışmalar devam edecek ve koordinasyon Intersect üzerinden kamuya açık biçimde yürütülecek.

Intersect, 2027 bütçesini yedi alana ayıran ve yıllık hedefleri alan planlarıyla ilişkilendiren Cardano Ekosistemi Bütçe Süreci’ni (CEBP) önerdi. Planın temel unsurlarından biri, alan sorumlularının (Steward) planlama ve başvuru süreçlerini koordine etmesi.

‘Benimsenme ve ekosistem büyümesi’ alanı için Cardano Vakfı’nın sorumlu olması önerildi. Sorumlunun görevi alan planlarını ve öneri sürecini koordine etmek; bu göreve atanmak, o alandaki fonlara hak kazanmak anlamına gelmiyor.

Süreç henüz kesinleşmedi. Öneriye göre yıllık hedefler, alanlara bütçe dağılımı, sorumlu atamaları ve tekil para çekme kararları DRep’lerin yetkisinde kalacak. Sürecin zincir üzerinde zorunlu kılınan bir kural olarak değil, DRep desteğine dayalı bir yıllık deneme olarak uygulanması öngörülüyor.

Intersect, ilk bilgilendirme önerisini 10 Kasım’da sunmayı hedeflediğini belirtti; önerinin sunulup sunulmadığı doğrulanmadı. Teklifte, alanlara ilişkin ayrıntılı planların ve 2027 NCL önerisinin ele alınması için Aralık 2026’dan Ocak 2027’ye uzanan bir takvim yer alıyor. Her aşamanın DRep oylamasından geçmesi planlanıyor.

DRepTalk’taki açık tartışmada Everstake önerinin amacını desteklerken mevcut destekli projelerin tutarını ve kapsamını tek bakışta gösteren bir listenin yayımlanmasını istedi. Başka bir DRep ise sorumlu yapısının idari işlemleri artırabileceğini, proje önerilerinin karşılaştırılmasını ve denetlenmesini zorlaştırabileceğini söyledi.

Cardano Vakfı, tartışmada alan sorumlularının harcama kararı vermediğini ve tüm para çekme işlemlerinin DRep onayı gerektirdiğini belirtti. Görüş alışverişinde kamuya açık liste ihtiyacı ile sorumluların yetki sınırları öne çıktı.