ABD Sosyal Güvenlik sisteminin Yaşlılık ve Hayatta Kalanlar Sigortası (OASI) fonundaki rezervlerin 2032’nin 4. çeyreğinde tükenmesi bekleniyor. Ron Johnson (Ron Johnson), ABD Cumhuriyetçi Parti senatörü, 18 Kasım’da Senato Bütçe Komitesi duruşma notunda sistemi “yasal olarak izin verilen bir Ponzi şeması” olarak nitelendirdi. Johnson bu benzetmeyi, mevcut çalışanların ödediği bordro vergileriyle mevcut hak sahiplerine ödeme yapılmasına dayandırdı.
Johnson’ın notu sistemin kaldırılmasını değil, federal hükümet borcu ve bütçe açığının ele alınmasını savunuyor. Notta, emanet fonu rezervleri tükendiğinde planlanan ödemelerde kesinti yaşanmasının da önlenmesi gerektiği belirtiliyor. Duruşma notu, 18 Kasım’da düzenlenen Senato Bütçe Komitesi oturumundan önce yayımlandı.
Mevcut çalışanların bordro vergileriyle mevcut hak sahiplerine ödeme yapılması, tek başına Sosyal Güvenlik sistemini yatırım dolandırıcılığıyla aynı kategoriye koymaz. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), yatırımcı rehberinde Ponzi şemasını yeni yatırımcıların parasıyla eski yatırımcılara getiri ödeyen yatırım dolandırıcılığı olarak tanımlıyor. Sosyal Güvenlik ise yasa uyarınca bordro vergisi toplayıp belirlenmiş ödemeleri yapan bir sosyal sigorta sistemidir.
Sosyal Güvenlik sisteminde Yaşlılık ve Hayatta Kalanlar Sigortası (OASI) ile Malullük Sigortası (DI) emanet fonları bulunuyor. OASI emeklilere ve hayatta kalan hak sahiplerine, DI ise engelli çalışanlara ve ailelerine ödeme yapıyor. Mevcut çalışanlar ve işverenlerin ödediği bordro vergileri mevcut hak sahiplerinin ödemelerinde kullanılırken, emanet fonlarındaki rezervler gelirlerin planlanan ödemeleri karşılamadığı dönemde açığı kapatıyor.
Emanet fonlarında tutulan varlıklar, bireylerin alıp satabildiği Hazine tahvilleri değil, ABD Hazine Bakanlığı’nın özel ihraç ettiği menkul kıymetlerden oluşuyor. Bu menkul kıymetlerin anaparası ve faizi hükümet tarafından garanti ediliyor ve yalnızca emanet fonlarına sunuluyor. ABD Sosyal Güvenlik İdaresi (SSA), özel ihraç menkul kıymetlerinin nominal değerinden geri ödenebileceğini belirtiyor.
Bordro vergilerinden elde edilen nakit, özel ihraç menkul kıymetlerine yatırıldıktan sonra Hazine’nin genel hesabındaki diğer nakitle birlikte kullanılıyor. Nakit paranın ayrı bir kasada tutulmaması ile emanet fonlarının elindeki menkul kıymetlerin hukuki değeri birbirinden ayrılmalı. SSA, bu menkul kıymetlerin ABD hükümeti garantisi taşıdığını ve bugüne kadar faizleriyle birlikte geri ödendiğini emanet fonu rehberinde belirtiyor.
SSA’nın 2026 Mütevelli Heyeti raporu, orta varsayımlar altında OASI rezervlerinin 2032’nin 4. çeyreğinde tükeneceğini öngörüyor. Raporda, devam eden gelirlerle planlanan ödemelerin %78’inin karşılanabileceği hesaplanıyor. Bu projeksiyon, TokenPost’un daha önce aktardığı SSA tahminiyle aynı.
OASI ve DI birlikte değerlendirildiğinde rezervlerin 2034’ün 3. çeyreğinde tükenmesi ve planlanan ödemelerin %83’ünün karşılanabilmesi bekleniyor. İki fon hukuken ayrı olduğu için bu birleşik projeksiyon, ihtiyaç halinde fonlar arasında transfer yapılmasına izin veren bir yasa değişikliği varsayımına dayanıyor. Bu nedenle OASI’nin tek başına projeksiyonu ile birleşik projeksiyon ayrı değerlendirilmelidir.
Rezervler tükendikten sonra ödemelerin otomatik olarak azaltılıp azaltılmayacağı konusunda hukuki yorumlar farklılaşıyor. Kathryn Anne Edwards (Kathryn Anne Edwards), işgücü ekonomisti ve Ulusal Sosyal Sigorta Akademisi kıdemli araştırmacısı, Senato’ya sunduğu yazılı ifadede “Ödemelerde kesinti öngören veya buna izin veren bir ifade bulunmuyor” dedi. Edwards, Sosyal Güvenlik Yasası ile Mali Açıkların Önlenmesi Yasası’nın çatışabileceğini, bu nedenle uzman görüşlerinin ayrıştığını ekledi. Edwards’ın ifadesinde bu değerlendirme yer alıyor.
Mali bozulmayı yalnızca nüfusun yaşlanmasıyla açıklamanın zor olduğu da belirtildi. AARP Kamu Politikaları Enstitüsü (AARP Public Policy Institute), Sosyal Güvenlik bordro vergisine tabi ücretlerin gayrisafi yurt içi hasılaya (GDP) oranının 1984’te %41’den 2025’te %34’e gerilediğini analiz etti. Araştırma raporu, vergilendirilebilir gelirdeki değişimin mali temeli zayıflatan unsurlardan biri olduğunu belirtiyor.
AARP, vergilendirilebilir ücretlerin GDP içindeki payı %41’de kalsaydı tam ödemeleri karşılayacak kaynakların 2059’a kadar süreceğini hesapladı. Bu, geçmişteki gelir payının korunduğu varsayımına dayanan bir senaryo. SSA’nın resmi tükenme projeksiyonu 2059 olarak değişmiş değil.
Edwards, ifadesinde “Sosyal Güvenlik’in mali durumu yalnızca nüfus değişimini değil, ekonomik koşulları da yansıtıyor” diye vurguladı. İşçi sayısı ve ücretlerdeki değişimin mali açığı etkilediğini söyleyen Edwards, reform tartışmasının yalnızca muhasebe açığıyla sınırlı kalmaması gerektiğini savundu.
Jason J. Fichtner (Jason J. Fichtner), LIMRA Emeklilik Geliri Enstitüsü (LIMRA Retirement Income Institute) genel müdürü, ifadesinde “Planlanan ödemeleri korumak için yapılacak ek borçlanma, Hazine’nin finansman yükünü artırabilir” dedi. Ancak Fichtner, ifadesinin yaklaşan bir mali krizi öngörmediğini veya belirli bir ödeme ya da vergi reformu planını desteklemediğini açıkça belirtti. Yazılı ifadesinde bu endişeye yer verdi.
SSA, uzun vadeli mali açığı azaltmak için bordro vergisi gelirlerini artırma, bazı veya tüm hak sahiplerinin ödemelerini ayarlama ya da iki yaklaşımı birleştirme seçeneklerini sunuyor. Rezervler tükendikten sonra ödemelerin nasıl yapılacağı, Kongre’nin çıkaracağı yasalara ve hukuki yorumlara bağlı olacak.
Comment 0