48 Ülke Kripto Vergi Kaçakçılığına Karşı Ortak Sistem Kuruyor

48 Ülke Kripto Vergi Kaçakçılığına Karşı Ortak Harekete Geçti

48 ülke, kripto para gelirlerinin vergiden kaçırılmasını önlemek amacıyla küresel düzeyde iş birliği başlattı. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) öncülüğünde geliştirilen ‘Kripto Varlık Raporlama Çerçevesi (CARF)’ kapsamında artık kripto borsaları, gerçek kimlik bilgilerine dayalı işlem kayıtlarını vergi otoritelerine sunmakla yükümlü olacak. Bu adım, kripto alım satım işlemlerinin otomatik bilgi paylaşım sistemine dahil edilmesinde önemli bir dönüm noktasını temsil ediyor.

İngiltere 2026’dan İtibaren Kripto İşlem Verilerini Toplayacak

İngiltere Vergi Dairesi (HMRC), yalnızca kurumsal yatırımcıları değil, bireysel kullanıcıların da ülke içindeki kripto borsalarında gerçekleştirdiği işlemleri takip etmeye hazırlanıyor. 2026 itibarıyla alınacak bilgiler arasında alış-satış fiyatları, elde edilen kar-zarar detayları ve kullanıcıların *vergi ikametgahı bilgileri* yer alacak. Bu veriler 2027 yılı itibarıyla diğer ülkelerle otomatik paylaşılacak.

Alınan önlemlerde Avrupa Birliği ülkeleri, Kanal Adaları (Jersey gibi), Brezilya, Cayman Adaları ve Güney Afrika da İngiltere ile birlikte hareket ediyor. Özellikle İngiltere, 2026 itibarıyla tüm borsalara veri bildirim yükümlülüğü getirme yetkisini elde ederek, fiilen *kripto anonymite* dönemine son verdi *yorum*.

Kripto Varlıkta Yeni Dönem: Anonimlik Bitiyor mu?

CARF sistemiyle birlikte *şeffaflık* temelinde yeni bir döneme giriliyor. Kripto paraların ‘anonim işlem’ özelliğini ortadan kaldıracak bu sistem, dünya genelinde vergisel kontrolü ele almak amacıyla kurumsallaşıyor. Aralarında *BAE, Hong Kong, Singapur* ve *İsviçre* gibi önemli kripto merkezlerinin de bulunduğu 75 ülke bu sistemi 2027’de uygulamaya alacak. Amerika Birleşik Devletleri ise 2028’de sistemin devreye girmesi, 2029’da ise veri paylaşımının başlaması planlıyor.

Vergi danışmanlığı firması Price Bailey’den Andrew Park, “Artık ‘kripto kazançları vergi dışında kalabilir’ düşüncesi sona erdi” diyerek düzenlemenin önemini vurguladı.

İngiltere, bu hazırlıklar kapsamında 2024-25 vergi yılında kripto ile ilişkili 65 bin şüpheliye mektup gönderdi. Bu rakam, bir önceki yıl gönderilen 27 bin 700 mektubun iki katını aşmış durumda. Ayrıca 2024 mali yılında, vergi formuna ilk kez kripto varlıklara özel ayrı bir beyan alanı eklendi.

Yatırımcılar Uzun Vadede Umutlu

Hükümetlerin kripto vergi kontrollerini sıkılaştırmasına rağmen, yatırımcı kanadında bir güven kaybı gözlemlenmiyor. İngiltere Mali Davranış Otoritesi’nin (FCA) lisanslı borsası CoinJar’ın kurucu ortağı Asher Tan, “Bütçe açıklaması öncesi haftalarda, sterlin yatırma oranı çekimlerden %16 fazlaydı” dedi. Tan, bu eğilimin yatırımcıların kısa dönemli düzenlemelerden çok, uzun vadeli beklentilere odaklandığını gösterdiğini belirtti.

Tan ayrıca, “Bu düzenlemeler kullanıcılar için *daha fazla şeffaflık ve vergi netliği* sağlayabilir. Artık yasalarla uyumlu çalışan borsaların tercih edilmesi her zamankinden önemli” ifadelerini kullandı.

Ülkeden Ülkeye Farklı Vergi Stratejileri

Bilgi paylaşımı *uluslararası ölçekte standartlaştırılırken*, ülkelerin vergi politikaları birbirinden büyük ölçüde ayrışıyor. Japonya, 2026’dan itibaren kripto gelirleri için %20’lik sabit oranlı bir vergi uygulamasına geçmeyi planlıyor. Bu, önceki sistemde %55’e kadar çıkabilen oranlara göre daha düşük bir yük anlamına geliyor. Ayrıca kripto zararları 3 yıl boyunca mahsup edilebilecek ve yatırım fonlarına dâhil edilebilecek.

Fransa ise dijital varlıkları ‘verim üretmeyen mal’ olarak değerlendirmeye başladı. Buna göre emlak vergisi (PATH) sistemini lüks tekneler, dijital varlıklar ve mücevher gibi malları kapsayacak şekilde genişleten teklif meclisten geçti. 2 milyon Euro üzeri net varlığı olanlar için %1 vergi oranı getirildi.

Öte yandan İspanya, kripto gelirlerini ‘tasarruf vergisi’ kapsamından çıkarmayı ve ‘genel gelir’ olarak vergilendirmeyi teklif etti. Bu düzenleme kabul edilirse, en yüksek oran %47’ye yükselebilir. İspanyol vergi hukuku uzmanı Chris Carrascosa, bu önerinin gerçekçi olmadığını ve vergi sisteminde kaosa yol açabileceğini savundu.

Uyumsuzluk Artınca Acil Adımlar Geldi

Son dönemde bu tür kapsamlı önlemlerin hızla devreye alınmasının temelinde, yıllardır göz ardı edilen kripto gelirlerinin vergi alanındaki *kara deliği* bulunuyor. Danimarka Vergi Dairesi’nin verilerine göre, ülkede kripto gelirlerinin %90’ından fazlası beyan edilmiyor. Üstelik şeffaflık uygulamaları sonrasında kullanıcıların yoğunlukla *yurt dışı borsalara yöneldiği* tespit edildi.

ABD’de ise bazı eyalet yasama organları kriptoyu *vergi muafiyetli varlık* olarak kabul ettirmeye çalışıyor. Arizona’daki yasa tasarısında, blockchain düğüm çalıştıranların vergi ödememesi yönündeki öneri yer alıyor. Ancak bu yasa önce 2026 Kasım'ında halk oylamasına sunulacak.

Güney Kore’de de 2027 Ocak ayında yürürlüğe girmesi beklenen kripto vergi yasalarının belirsizliği sürüyor. Finansal hizmetler kurumları ve Mali Komisyon arasındaki yetki tartışmaları, özellikle *stablecoin ihraç yetkisini* düzenleyen mevzuatın gecikmesine yol açtı. İsviçre ise 2026’dan itibaren yerel yasal altlığı hazırlayacak, ancak diğer ülkelerle vergi verisi paylaşımını 2027’ye erteledi.

‘Piyasalarda Denetim, Vergi Kaçakçılığına Karşı Şeffaflık Getiriyor’ yorum

Tüm bu gelişmeler, kripto piyasasının *gri alanlardan* çıkarılıp resmi regülasyonlara oturtulması yönünde küresel bir yönelim olduğunu gösteriyor. CARF ve benzeri sistemler, kripto sektörü için ‘anonimlikten açıklığa geçişin’ başladığını simgeliyor. Buna rağmen, düzenlemeleri doğru yorumlayan yatırımcıların uzun vadeli pozisyonlarını korumaya devam ettiği görülüyor.