Vitalik Buterin: Ethereum geçici trendlere değil uzun vadeli vizyona odaklanmalı

Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin, 1 Ocak’ta yayımladığı yeni yıl mesajında Ethereum’un kısa vadeli trendlere takılmak yerine uzun vadeli vizyonuna odaklanması gerektiğini vurguladı. Buterin, “Artık ‘bir sonraki trende atlamak’ değil, dağıtık bir dünya bilgisayarı olarak yola çıktığımız o büyük hedefi yeniden sahiplenmenin zamanı” ifadelerini kullandı.

Buterin, Ethereum topluluğunun zaman zaman dolar token’ları veya meme coin’ler gibi geçici akımlara kapılarak projenin temel amacını göz ardı ettiğine dikkat çekti. Ona göre, Ethereum’un başlangıçtan beri hedeflediği yapıya ulaşması için daha fazla çaba harcanması gerekiyor. “Bitcoin(BTC) gibi blok alanını yapay şekilde doldurup ‘ultrasound money’ modeli yaratmak zorunda da değiliz” diyerek kritik bir ayrım getirdi.

2025 yılı boyunca Ethereum’un teknik açıdan önemli gelişmeler kaydettiğini belirten Buterin, gaz limiti artışı, blob (veri parçası) sayısının çoğaltılması, node yazılımlarının kalitesindeki iyileşme ve zkEVM ile PeerDAS gibi çözümlerle ölçeklenebilirliğin artırılmasını öne çıkardı. Bu gelişmeleri “daha güçlü bir blokzincire doğru asli bir evrim süreci” olarak değerlendirdi.

Buterin’e göre bu teknik atılımların gerçek değer kazanması için uygulamada karşılık bulmaları gerekiyor. Merkeziyetsiz ve sansür direncine sahip uygulamaların geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan Buterin, bu koşulu ‘walkaway testi’ olarak tanımladı. Yani bir geliştirici sahneden çekilse ya da tüm altyapı hizmetleri devre dışı kalsa bile uygulamanın çalışmaya devam edebilmesi gerektiğini belirtti.

Ancak geliştirici topluluğunda bu konuda bazı eleştiriler de yükseldi. zCloak Network’ten bir Ethereum geliştiricisi, “Merkezi RPC hizmetlerine hâlâ bağımlıysak, Cloudflare etkisinden nasıl kurtulacağız?” şeklinde bir soru yöneltti. Buterin ise Ethereum’un özünde ‘merkezi kontrole karşı bir isyan’ olduğunu hatırlattı. Geçmişte cüzdanlardan kitaplara kadar her şeyin bağımsız olduğunu belirten Buterin, günümüzde neredeyse her şeyin abonelikli ve merkezi yapılara dönüştüğünü ifade etti.

Kimi çevrelerin Ethereum’un yüksek performanslı tek bir temel katmana (base layer) yönelmek yerine çok sayıda katman-2 (layer-2) çözümüne dayanmasını eleştirmesi de gündeme geldi. Ancak Buterin bu eleştirilere açık bir yanıt verdi. Ona göre temel ağ da geliştirilirken, kullanım kolaylığı, ölçeklenebilirlik ve merkeziyetsizlik gibi hedefleri ulaşmak için uygulama katmanı da dâhil olmak üzere tüm yapıda kapsamlı bir iyileştirme gerekiyor. “Elimizde güçlü araçlar var, artık bunları etkin bir şekilde kullanma zamanı geldi” dedi.

Buterin’in uzun vadeli bakış açısı, geliştirici topluluğu içinde de geniş yankı uyandırdı. Metalex bünyesinden bir geliştirici, “Sen olmasaydın kriptoya adım atmazdım. Ethereum’la çok şey başardın ama mücadeleye devam ediyor olman için minnettarım” yorumunda bulundu.

Bu yeni yıl mesajı, Buterin’in Aralık ayında yayımladığı ‘teknoloji gücünde merkezileşme’ uyarısının doğrudan devamı niteliğinde. O açıklamada devletler ve şirketler arasında teknolojik yetkinliğin daha adil dağılması gerektiğini savunmuş ve bunu sağlamak adına ‘temel teknolojilerin yaygınlaştırılması’ önerisinde bulunmuştu. Aynı ayın 8’inde, Ethereum işlem ücretlerini daha öngörülebilir hale getirmek için zincir üstü ‘güvenilmeyen gas vadeli işlem piyasası’ fikrini de ortaya atmıştı.