Türkmenistan Kripto Para Madenciliğini ve Ticaretini Yasallaştırdı

Türkmenistan Kripto Para Madenciliğini ve Ticaretini Resmen Yasallaştırdı

Dünyanın en kapalı ülkelerinden biri olarak bilinen Türkmenistan, kripto para madenciliğini ve ticaretini resmen yasallaştırarak dijital ekonomiye geçişte temkinli bir adım attı. Yeni yasa ile birlikte dijital varlıkların sınırlı bir şekilde tanınması sağlandı ve ülkenin dijital altyapı dönüşümünün parçası olarak görülüyor.

24’ünde (yerel saatle), AP News’e göre Türkmenistan Devlet Başkanı Serdar Berdimuhamedov tarafından imzalanan yeni yasa kapsamında, kripto para madenciliği ve ticareti artık ülkede tamamen *yasal*. Kripto varlıklar resmi olarak medeni kanunda ‘mal varlığı’ olarak tanımlanırken, kripto para borsalarının lisanslanması ve gözetimi Türkmenistan Merkez Bankası’na devredildi. Ancak önemli bir sınırlama olarak, kripto paralar ödeme aracı, yerel para birimi veya menkul kıymet olarak kabul edilmiyor.

Bu nedenle Bitcoin(BTC) ya da Ethereum(ETH) gibi varlıklar, yalnızca yatırım veya ticari alım-satım amaçlı kullanılabilecek, ancak mağazalarda ya da çevrim içi alışverişte doğrudan *ödeme aracı* olarak kullanılamayacak. Bu sınırlama, yerel para birimi manatın istikrarını koruma ve kara para aklama gibi riskleri sınırlama amacıyla getirilmiş durumda.

Buna karşın ülkede internet üzerindeki sıkı denetim ve erişim kısıtlamaları, uygulamada ciddi sorunlara yol açabilir. Türkmenistan hâlâ devlet kontrollü internet sistemiyle çalıştığı için, kripto borsa sistemlerine ya da dijital cüzdan uygulamalarına erişim, kullanıcılar açısından oldukça *zorlayıcı*. Ülkedeki internet altyapısının dış dünyaya kısıtlı olması, yasa çıktığı hâlde pratikte kripto madenciliği ve ticaretinin yaygınlaşmasını *zorlaştırabilir*.

Hükümetin bu adımı, ekonominin doğal gaz ihracatına olan bağımlılığını azaltma ve genel olarak dijitalleşmeyi hızlandırma planının bir parçası olarak değerlendiriliyor. Türkmenistan son dönemde Afganistan, Pakistan ve Hindistan’a bağlanacak doğalgaz boru hattı projeleri üzerinde çalışırken, diğer yandan kamu idaresine dijital sistemleri entegre etmeye de hız verdi.

Diğer yandan Türkmenistan 2025 yılının Nisan ayından itibaren elektronik vize (e-vize) uygulamasına geçmeyi planlıyor. Uzun süre dış dünyaya kapalı kalan ülkenin bu uygulamaya geçmesi, dijitalleşme süreciyle paralel şekilde dışa açılmayı hedeflediğine işaret ediyor. Sovyetler Birliği'nden 1991’de ayrılan ülke, 1995’te ‘tarafsız devlet’ ilan ederek neredeyse tüm diplomatik temaslarını sınırlandırmıştı. Eski lider Saparmurat Niyazov’un katı yönetimi sonrasında 2022’de göreve gelen Serdar Berdimuhamedov’un politikalarında *görece daha açık* bir eğilim görülüyor.

Türkmenistan’ın bu yasal düzenlemesinin, dijital varlıklara yönelen Orta Asya’daki bölgesel akımın bir parçası olduğu yorumlanıyor. 2024 Nisan'ında Kırgızistan, Binance Kurucusu Changpeng Zhao ile kripto ekosistemi konusunda bir mutabakat zaptı imzalamıştı. Bu anlaşma; düzenleyici danışmanlık, dijital altyapı kurulumları ve insan kaynağı yetiştirme gibi birçok alanda iş birliğini kapsıyor.

Sonuç olarak Türkmenistan, *dijital ekonomi* yolunda ilk adımlarını atarken, *kripto yasallaşması* dikkat çekici bir girişim olarak öne çıkıyor. Ancak internet sansürü ve ödeme kullanım yasağı gibi sınırlamalar nedeniyle bu girişimin kısa vadede ne kadar etkili olacağı konusunda bazı soru işaretleri bulunuyor. Yine de ülkenin dünyaya yavaş yavaş açıldığı bu hamle, bölgedeki dijital dönüşüm sürecinin önemli bir parçası olabilir.