Güney Kore'den kripto ETF hamlesi: Yasal belirsizlikler gölgesinde 2026 hedefi

Güney Kore'de dijital varlıklar için yeni bir dönem başlıyor. 2026’nın ilk işlem gününde kripto para ETF’lerinin sunulacağı ve 24 saat işlem yapılabilecek bir borsa modeline geçileceği açıklandı. Ancak bu gelişme, ülkenin finansal düzenleyici kurumları arasında süregelen uyuşmazlıklar nedeniyle ciddi bir belirsizlik ortamında gerçekleşiyor. Yerel saatle 2’sinde, Yonhap News’e göre, Kore Borsası başkanı Jung Eun-bo, dijital varlık pazarına adım attıklarını resmen duyurdu.

Jung’un verdiği bilgilere göre, yeni yılda Bitcoin(BTC) gibi kripto paralarla ilişkili ETF ve türev ürünler piyasaya sürülecek. Bununla birlikte, yapay zeka temelli gözetim sistemleri aracılığıyla piyasa manipülasyonlarına karşı daha sıkı kontroller uygulanacağı da kaydedildi. Jung, bu hamlelerle ‘Kore İndirimi’ olarak bilinen piyasa değerleme farkını kapatmayı ve ülke sermaye piyasasını *güncellemeyi* hedeflediklerini ifade etti.

Ancak Kore Borsası’nın bu adımlarına rağmen, ülke genelinde dijital varlıklarla ilgili yasal çerçeve hâlâ *netleşmiş değil*. Kripto ETF’lere dair yol haritası geçen yıl haziranda yayınlanmasına rağmen, 2023 sonunda somutlaşmadı ve dijital varlıklar için temel yasa olarak görülen "Dijital Varlık Temel Yasası" tasarısı, Güney Kore Merkez Bankası ile Finansal Hizmetler Komisyonu (FSC) arasında yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle 2026’ya ertelendi.

Bu ertelenmenin başlıca nedeni, özellikle *stabil kripto paralar* (stablecoin) konusunda yaşanan görüş ayrılıkları. Merkez Bankası, yalnızca banka destekli konsorsiyumların stabil kripto para çıkarabileceğini ve bunun için en az yüzde 51 hisse sahibi olunması gerektiğini savunuyor. Diğer yandan FSC, bu tür şartların özel teknoloji şirketlerini dışlarken, ödeme alanındaki inovasyonu da boğabileceğini belirterek karşı çıkıyor. Ayrıca stabil kripto paraların hangi kurum tarafından denetleneceği konusunda da uzlaşma yok.

Taslak mevzuat, stabilcoin ihraç edecek şirketlere depo yükümlülüğü getiriyor. Bu şirketlerin ihraç ettikleri miktara eşdeğer varlığı, banka mevduatı ya da devlet tahvili cinsinden tutması gerekiyor. Aynı zamanda ICO’ya (ilk kripto para arzı) da yasal düzenleme geliyor. 2017’den bu yana yasak olan ICO’lar, yüksek düzeyde şeffaflık ve bildirim gereklilikleri altında yeniden yasal hale gelebilir.

Yasal ilerleme sağlanamasa da kripto sektöründe denetimler artıyor. Finansal İstihbarat Birimi(FIU), 2023 Aralık sonunda, yerel borsa Korbit’e 22.000’i aşkın kara para aklama karşıtı yükümlülüğü ihlal ettiği gerekçesiyle yaklaşık 2.73 milyar won (yaklaşık 2 milyon dolar) tutarında ceza kesti. İhlaller arasında müşteri doğrulamasındaki eksiklikler, lisanssız yabancı platformlarla işlemler ve yeni ürünlerin risk analizlerinin eksikliği yer alıyor.

Daha önce de ülkenin en büyük borsalarından biri olan Upbit’in sahibi Dunamu, üç ay boyunca yeni kullanıcı kaydını durdurdu ve çeşitli nedeniyle 3.52 milyar won ceza ödedi. Bithumb, Coinone ve Gopax da FIU’nun hedefindeyken, toplam piyasa çapındaki cezaların milyarlarca wona çıkabileceği öngörülüyor. Yaz aylarında ise ‘seyahat kuralı’ kapsamında düzenleyici yapının daha da sertleştirileceği konuşuluyor. Şu an yürürlükteki kurala göre 1 milyon won üzerindeki transferlerde kullanıcı bilgileri toplanıyor, ancak bu sınırın tamamen kaldırılması ve tüm transferler için bilgi paylaşımı zorunlu hale gelmesi bekleniyor. Bu adım, *smurfing* adı verilen işlemlerin önüne geçmeyi hedefliyor.

Öte yandan kripto piyasasında yatırım ürünleri için çelişkili mesajlar yollayan düzenleyici kurumlar da yatırımcıyı zorluyor. Finansal Denetim Servisi, 2023 Temmuz’da yerli ETF’lerde kripto ile bağlantılı hisse senetlerinin (örneğin Coinbase(COIN) ya da MicroStrategy(MSTR)) ağırlığını kısıtlama uyarısında bulundu. Ancak bazı ETF’ler, halen bu hisselere %10’dan fazla ağırlık veriyor. Uzmanlara göre, bu düzenleme sadece yerel ETF’leri baskı altına alırsa, sermaye daha avantajlı kurallar sunan yurt dışında listelenmiş ürünlere yönelebilir. Yorum: Bu durum Güney Koreli yatırımcıları yurt dışındaki kripto ETF’lerine yönlendirebilir.

Sonuç itibarıyla Güney Kore, dijital varlık alanında *büyük hedefler* koysa da, düzenleyici çatışmalar ve belirsizlikler piyasanın hızını kesecek gibi görünüyor. Bir yandan kripto yatırım ürünleri için altyapı hazırlanırken, diğer yandan artan cezalar ve sertleşen kurallar yatırımcı güveni üzerinde baskı kuruyor.