Çin, RWA token projelerini yasa dışı ilan etti: Yerli ve yabancı aktörlere ağır yaptırımlar yolda

Çin’in önde gelen finans kuruluşları, gerçek dünya varlıklarının (RWA) tokenlaştırılmasını yasa dışı bir finansal faaliyet olarak sınıflandırarak, kripto paralara yönelik baskıyı bir adım daha ileri taşıdı. Yakın zamana kadar yenilikçi bir yatırım teknolojisi olarak öne çıkan RWA, Çin’de artık ‘yüksek riskli aldatıcı araç’ damgası yedi.

China Internet Finance Association, Çin Bankacılık Birliği ve Çin Menkul Kıymetler Birliği gibi ülkenin 7 büyük finans kuruluşu tarafından 24’ünde yayımlanan ortak bildiride, RWA tokenlaştırmasının herhangi bir yasal zemini olmayan ‘yasadışı finansal faaliyet’ kabul edildiği belirtildi. Bu açıklama, ülkedeki tüm kripto işlemlerini yasaklayan politikanın bir kez daha teyit edilmesinin hemen ardından geldi.

RWA; emlak, tahvil gibi fiziksel varlıkların blokzincir üzerinde token olarak temsil edilmesine ve bu tokenlar aracılığıyla işlem yapılmasına ya da fon toplanmasına olanak tanıyor. Ancak söz konusu bildiride bu uygulama, stabilcoinler, ‘değersiz tokenlar’ ve madencilik faaliyetleriyle birlikte Çin’de yasadışı kripto uygulamalar listesine dahil edildi.

Çinli hukuk uzmanı Liu Honglin, bu bildiriyi “finans sektörüyle düzenleyici kurumların sistemik riski engellemek amacıyla birlikte oluşturduğu net bir uyarı mesajı” olarak değerlendirdi.

Bildiride, RWA uygulamaları; token veya benzeri biçimde borçlanma araçları yoluyla finansman veya işlem gerçekleştirme faaliyetleri olarak tanımlanıyor. Bu kapsamda, Çin’in menkul kıymet yasalarına tabi ve beraberinde sahte varlık üretimi, iş modeli iflası, spekülasyon gibi çok katmanlı riskler barındırdığı belirtildi.

Yetkililer ayrıca, Çin'de RWA işlemlerine yönelik herhangi bir resmi onay verilmediğinin altını çizerek, “regülasyon beklediği” yönündeki tüm açıklamaların da yasa dışı sayılacağını açıkça ifade etti. Bu açıklama; RWA teknolojisine olumlu yaklaşan ve düzenleyici çerçeveler hazırlayan Singapur gibi ülkelere kıyasla Çin’in ters yönde ilerlediğine işaret ediyor.

Bildiride RWA faaliyetleri; ① halka açık token ihraçlarıyla yasa dışı fon toplama, ② aracı kurumlar üzerinden yapılan dağıtımlar yoluyla lisanssız menkul kıymet arzı, ve ③ kaldıraç ya da bahis mekanizmaları içeren işlemlerle yasa dışı türev ticareti olarak sınıflandırıldı. Çin Ceza Yasası ve Menkul Kıymetler Yasası temel alınarak bu sınıflandırmaya yer verildi.

RWA yapılarının arkasındaki projelerin varlıkları gerçekten ellerinde bulundurduğu ya da teknik şeffaflığın sağlandığı durumlarda bile, bu tokenların yasal mülkiyet haklarını ya da tasfiye güvencelerini sunamayacağı ve sistemik riskin başka alanlara yayılma tehlikesinin engellenemeyeceği vurgulandı.

Dikkat çeken bir diğer nokta ise, bu düzenleme sadece Çin’de kurulu RWA projelerini değil; Çinli birey veya kurumlara hizmet sunan, ya da sadece tek bir Çinli çalışanı bulunan yabancı projeleri de kapsıyor. Bildiride, yurt dışında kayıtlı olsalar bile Çin'de personeli olan ya da Çin’e yönelik hizmet sağlayan tüm şirket ve bireylerin yasa kapsamında sorumlu tutulacağı açıkça ifade edildi. Teknik destek, altyapı sağlama, pazarlama gibi unsurlar da dahil olmak üzere ‘web3 ekosisteminde’ rol oynayan herkes bu sorumluluğun parçası sayılıyor.

Yani dış kaynaklı teknolojik hizmet veren firmalar, pazarlama ekipleri, influencer’lar veya ödeme altyapı sağlayıcıları dahi yaptırımla karşı karşıya kalabilir. Sırf yabancı merkezli olmak artık koruma sağlamıyor. Özellikle bir kişi bile Çin içinde istihdam edilmişse, söz konusu projenin ciddi hukuki risk altında kalacağı belirtiliyor. Bu durum, RWA tabanlı web3 modellerinin Çin’de neredeyse tamamen durma noktasına geldiği anlamına geliyor.

Çinli yetkililer, RWA’ların yanı sıra stabilcoin, değersiz token (örneğin πCoin), madencilik gibi blokzincir başlıklarının da yasa dışı fon toplama ve ponzi yapıları için kullanıldığını vurgularken, ulusal çapta kapsamlı operasyonlara hazırlanıyor.

Bu gelişme, dijital yuanı küresel bir ödeme aracı haline getirmek isteyen Çin’in Şanghay’da yeni bir operasyon merkezi kurma planlarıyla da paralellik taşıyor. Bununla birlikte AntGroup ve JD.com tarafından Hong Kong’da çıkarılması planlanan stabilcoin projeleri de Çin’in para egemenliği stratejisi ile çeliştiği gerekçesiyle engelleniyor.

Yorum: Çin’in RWA’yı "mevzuat bekleyen yeni teknoloji" olarak değil de, "kamufle edilmiş yasa dışı işlem" olarak sınıflandırması, küresel blokzincir temelli varlık tokenlaştırma trendinden keskin bir kopuş anlamına geliyor. Çin’de hem yerli hem yabancı aktörlere uygulanan bu baskı, ülkede RWA teknolojisine dayalı herhangi bir kullanım alanını neredeyse imkansız hale getiriyor.

Yorum: Bu gelişmeler, Çin’i iş modeli olarak hedef alan tüm web3 projeleri için ciddi bir uyarı niteliği taşıyor. Sadece yasal merkez ya da ofis değişikliğiyle riskten kaçmanın mümkün olmadığı, operasyonel altyapı ve insan kaynağı gibi noktalarda köklü bir yeniden yapılanma gerektiği açık.