Ethereum Vakfı'ndan dev adım: Interop Layer(EIL) ile köprüsüz çoklu zincir işlemi geliyor

Ethereum Vakfı, internetin geleceğini şekillendirebilecek bir teknoloji olarak görülen Ethereum Interop Layer(EIL) adlı yeni girişimini tanıttı. Vakıf, bu yenilikle ‘güvene en az ihtiyaç duyan’ yapı ile kullanıcı deneyimini birlikte geliştirmeyi hedefliyor. Proje, 24’ünde (yerel saatle) Arjantin'in Buenos Aires kentinde düzenlenen Devconnect etkinliğinde gerçekleştirilen bir podcast yayınında detaylandırıldı. Yayında, Ethereum Vakfı Ürün Ekibi’nden Marisa Posner ve Güvenlik Araştırmacısı Yoav Weiss, EIL’in sunduğu yaklaşımı açıklayarak, bu yeni çözümün neden sistemdeki görünmeyen güven noktalarını ortadan kaldırmak için kritik olduğunu anlattı.

Ethereum ağı şu anda Arbitrum, Optimism ve Base gibi çeşitli ikinci katman (L2) çözümleriyle ölçeklenebilirliği artırıyor. Ancak kullanıcılar bu ağlar arasında varlıklarını taşımak istediklerinde hâlâ karmaşık adımlar ve güvene dayalı üçüncü taraflara ihtiyaç duyuyor. Örneğin köprüler veya solver adı verilen aracılar üzerinden işlem yapmak gerekirken, burada hem güvenlik açıkları hem de veri gizliliği riskleri oluşuyor. EIL bu sorunu ‘tek imza ile çoklu zincir işlemi’ gerçekleştirme imkânı sunarak çözmeyi amaçlıyor. Kullanıcı kendi cüzdanı üzerinden farklı ağlarda işlem yapabilir hale geliyor. Bu sistemde cüzdan, güvenlik açısından merkeze alınıyor ve herhangi bir aracıya ihtiyaç duymadan işlem tamamlanabiliyor.

Yayın sırasında RPC (Remote Procedure Call) servislerine olan bağımlılık da sorgulandı. Bu altyapılar, kullanıcının işlemlerini blokzincire ileten arayüzler olsa da, çoğu kullanıcı bu sistemleri koşulsuz güvenle kullanıyor. Yoav Weiss, Ethereum’un "güvene gerek yok" felsefesine rağmen, hâlâ sistemde görünmeyen güven katmanlarının bulunduğunu söyledi. EIL yaklaşımı sadece köprü veya cüzdanları değil, RPC noktalarını da ‘sorgulanması gereken’ güven bileşenleri olarak ele alıyor. Weiss’e göre, tam anlamıyla merkeziyetsiz bir yapı kurmak isteyenler bu gibi bağımlılıkları sistemden çıkarmalı.

Ethereum Vakfı, EIL’i 2026’da ana ağa (mainnet) entegre etmeyi hedefliyor. Bu yıl içerisinde test ağı çalışmaları başlamış durumda. Süreç boyunca güvenlik denetimleri, standartlaştırma çabaları ve cüzdan entegrasyonları üzerinde ilerlenmesi bekleniyor. ERC-4337 standardı üzerine inşa edilen EIL, mevcut Ethereum altyapısıyla uyumlu olduğu için ağın temel mutabakat yapısını değiştirmeden uygulanabiliyor. Yani teknik olarak hem uygulanabilir hem de pratik bir çözüm olarak öne çıkıyor.

Ancak sadece bir teknolojinin geliştirilmesi yeterli değil; ikinci katman çözümleri, cüzdan geliştiricileri ve merkeziyetsiz uygulama (dApp) ekiplerinin aynı standartlar etrafında ortak çalışması gerekiyor. EIL’in piyasa tarafından benimsenmesi için bu tür bir iş birliği kritik önemde. Proje, L2BEAT veya Walletbeat gibi değerlendirme çerçeveleri yoluyla uygulamada ortaya çıkacak güvenlik seviyeleriyle test edilecek.

Marisa Posner, mevcut Ethereum deneyiminin ‘HTTP öncesi internet’e benzediğini, yani kullanıcılar için hâlâ erişimi zor ve anlaşılması karmaşık olduğunu söyledi. Ona göre EIL, kullanıcıların Ethereum tabanlı uygulamaları ‘güvenmeden ama güvenli şekilde’ kullanmasını sağlayacak dönüşümün kapısını aralıyor. Eğer kurumsal yatırımcılar da güvene dayanmayan çözümleri şart koşarsa, bu tür sistemler uzun vadede temel altyapı haline gelebilir.

Yorum: Ethereum Vakfı'nın EIL atağı, merkeziyetsizlik ilkesini sadece bir ideoloji olmaktan çıkarıp kullanıcı deneyiminin merkezine yerleştirme amacı taşıyor. Eğer başarıya ulaşırsa, bu girişim Ethereum için gerçekten bir 'HTTP anı' yaratabilir.