Zcash’te (ZEC) Sarsıcı Bölünme: Geliştirici Krizi Fiyatları %16 Düşürdü
Zcash(ZEC) ekosistemindeki kritik bir yönetim krizi, kripto para piyasasında sert dalgalanmalara yol açtı. ZEC’nin ana geliştirici kuruluşu Electric Coin Company (ECC) ile onu gözeten kâr amacı gütmeyen Bootstrap arasında yaşanan ayrışma kamuoyuna yansıdı. 7’sinde (yerel saatle), söz konusu gerilim ZEC fiyatının %16'ya kadar düşmesine ve piyasa değerinde ciddi dalgalanmalara neden oldu.
Tartışmanın merkezinde, ECC’nin dahil olduğu “Zashi” adlı Zcash cüzdan projesi yer alıyor. Bootstrap, 2020 yılından bu yana ECC’yi kendi alt kuruluşu olarak yönetiyordu ancak Zashi projesiyle ilgili alınacak kararlar konusunda tam bir uzlaşı sağlanamadı. Sorunun temelinde, Zcash’in merkeziyetsiz yönetim yapısıyla ABD’deki kâr amacı gütmeyen kuruluşlara uygulanan yasal kısıtlamaların çatışması yatıyor.
Bootstrap yönetim kurulu tarafından yapılan açıklamaya göre, söz konusu cüzdan teknolojisinin dış yatırım alarak özel sektöre çevrilmesi tartışıldı ancak bu işlem, ABD’deki kâr amacı gütmeyen işletmelerin tabi olduğu sıkı kurallar nedeniyle gerçekleşmedi. Özellikle fikri mülkiyet devri, bağışçının hakları ve varlıkların elden çıkarılması gibi alanlarda ciddi hukuki riskler bulunduğu belirtildi. Kurul üyesi Zaki Manian, “İyi niyet ve iç baskılar, yasal yükümlülükleri göz ardı etmemize neden olamaz” diyerek alınan kararların Zcash ekosistemi için uzun vadeli hukuki istikrar adına alındığını kaydetti.
Ancak bu açıklama ECC tarafında karşılık bulmadı. ECC CEO’su Joshua Swihart, iş sözleşmelerinde kabul edilemez değişikliklere maruz kaldıklarını ve bunun ‘yapıcı fesih’ anlamına geldiğini söyledi. Tüm kilit ECC geliştiricileri 7’sinde görevlerinden istifa ettiklerini açıklarken, yeni ve bağımsız bir geliştirici organizasyonu kuracaklarını duyurdu.
Gelişmelerin ardından ZEC, gün içinde %16’ya yakın değer kaybederek yaklaşık 422 dolara kadar geriledi. 24 saatlik düşüş oranı ise %12.4 olarak kaydedildi. Bu süreçte ZEC işlem hacmi ise %200’den fazla artarak 1.43 milyar dolara ulaştı. On-chain veriler, büyük balina cüzdanlarının yaklaşık 914 bin dolar değerinde ZEC satın aldığını, bireysel cüzdanlardan da 1.74 milyon dolar değerinde alım yapıldığını ortaya koyuyor. Bu da dip fiyattan alım yapan yatırımcıların devreye girdiğini işaret ediyor.
Zcash’in sürdürülebilir yönetim yapısı konusu ise bir kez daha tartışma konusu oldu. 2015’te mahremiyet odaklı bir blokzinciri projesi olarak doğan Zcash, 2017’de Zcash Vakfı’nın kurulması ve 2020’de ECC’nin Bootstrap’a bağlanması gibi hamlelerle yönetimi dağıtmayı hedeflemişti. Ancak bu sistem, hem fonlama hem de mülkiyet ve geliştirme politikaları açısından kalıcı bir istikrar sağlayamadı. Ayrıca mevcut finansman yapısı 2025’te sona ereceği için Zcash’in uzun vadeli devamlılığı, yeni bir yönetişim modeli oluşturma yeteneğine bağlı olacak.
Zcash’in kurucusu Zooko Wilcox, yaşanan gelişmelerin ağın güvenliği ya da mahremiyet teknolojileri üzerinde bir etkisi olmadığını vurgulayarak yatırımcıları sakinleştirmeye çalıştı. Taraflar arasında şu ana kadar herhangi bir yasa dışı eylem iddiası da ortaya atılmış değil.
Ancak ECC içindeki ayrılık ve Bootstrap’in pozisyonu göz önüne alındığında, Zcash’in yalnızca teknik gücü değil, yatırımcıların ekosisteme olan ‘güveni’ de giderek daha kritik bir sorun haline geliyor.
Yorum 0