Zcash(ZEC) geliştirici krizi ve değer kaybıyla gündemde: Yüzde 40 düşüş

Kripto para piyasasında *gizlilik odaklı* projelerden biri olan Zcash(ZEC), yakın dönemde hem geliştirme faaliyetlerindeki düşüş hem de yönetimsel anlaşmazlıklarla gündeme geldi. 2021’den bu yana en düşük geliştirme seviyesine gerileyen Zcash, son iki ayda yüzde 40’a varan değer kaybı yaşarken, *geliştirici topluluğundaki kriz* ve uzun vadeli fiyat baskısı ekosistem adına olumsuz sinyaller veriyor.

Santiment’in 24’ünde (yerel saatle) yaptığı açıklamaya göre, Zcash’le bağlantılı yazılım geliştirme faaliyetleri Kasım 2021’den bu yana en alt seviyeye düştü. Aynı dönemde ZEC fiyatı yaklaşık yüzde 40 değer kaybederken, yalnızca son bir haftada yüzde 14’lük düşüşle yaklaşık 433 dolar seviyesine geriledi. Santiment analistleri, geliştirme faaliyetlerindeki artışın genellikle altcoin’ler için ‘pozitif teknik sinyal’ sunduğunu; bununla birlikte inovasyon azaldığında düşüş riskinin arttığını vurguladı.

Projeye dair sorunlar yalnızca teknik değil. Zcash’in ana geliştirici şirketi Electric Coin Company(ECC) ile projeyi destekleyen kar amacı gütmeyen Bootstrap arasında yaşanan *yönetim anlaşmazlığı* geliştirme sürecini sekteye uğrattı. ECC, Bootstrap’in “kötü niyetli yönetişim uygulamalarını” gerekçe göstererek ayrıldığını ve yeni bir şirket kuracağını açıkladı. Bootstrap ise kendi geliştirdiği gizlilik odaklı cüzdan ürünü Zashi’yi özelleştirme ve dış yatırım arayışı çerçevesinde yapısal değişikliklere gittiğini duyurdu. Taraflar arasında yaşanan bu çatışmaların Zcash’in teknik ilerleme kapasitesine ve topluluk güvenine zarar verdiği değerlendiriliyor.

Bu ayrışmaya rağmen ECC, Zashi’den bağımsız yeni bir *gizlilik cüzdanı* olan cashZ’yi birkaç hafta içinde tanıtacağını bildirdi. Öte yandan, Zcash Vakfı ise tüm bu gelişmelere rağmen protokolün teknik altyapısının değişmediğini savunuyor. Vakıf, Zcash’in açık kaynak yapısının tek bir kuruluşun etkisinden bağımsız olduğunu ve bu yapının ağın sürdürülebilirliğini güvence altına aldığını ifade etti.

Teknolojik çalkantıya karşın, bazı yatırımcı grupları projeye olan güvenini sürdürüyor. Nansen’in verilerine göre, son bir haftada *kripto para balinaları* yaklaşık 1,17 milyon dolar değerinde ZEC aldı. Aynı dönemde yeni adresler ise toplamda 2,14 milyon dolar değerinde alım yaptı. Bu satın alımlar, piyasalarda belli kesimlerin fiyat düşüşünü ‘fırsat’ olarak gördüğünü gösteriyor ‘yorum’.

Tüm bu gelişmeler yaşanırken, Zcash’in en büyük rakiplerinden Monero(XMR), piyasa değeri sıralamasında ZEC’i geçerek yeniden gizlilik coin’leri arasında zirveye yerleşti. CoinMarketCap verilerine göre, Monero'nun içerideki istikrarlı yapısı ve kesintisiz geliştirme süreci yükselişin temel nedenleri arasında yer alıyor.

Gizlilik temelli projeler, genellikle düzenleyici belirsizlikler ve yönetişim krizleriyle başa çıkmak zorunda. Ancak bu tip ortamda *teknik bağımsızlık* ve *topluluk güveni*, projelerin sürdürülebilirliği açısından belirleyici faktörler haline geliyor. Zcash’in geleceği ise ECC ile Bootstrap arasındaki anlaşmazlığın nasıl sonuçlanacağına ve yeni cüzdan projesinin başarısına bağlı olacak gibi görünüyor.