Kazakistan'dan dijital ekonomi hamlesi: Tenge destekli sabit coin ve 'CryptoCity' geliyor

Kazakistan, merkez bankası dijital para birimi (CBDC) ve blokzincir alanındaki denemeleri artık ulusal düzeyde genişletiyor. Ülke, dijital tengenin kullanımını yaygınlaştırırken, Alatau şehri içinde oluşturulan “CryptoCity” projesiyle düzenlenmiş deneysel bir bölge modeli sunuyor. Bu adımlar, teknolojik yeniliklerin değil, *düzenlenebilir finansal deneylerin* ön planda olduğu yeni bir yaklaşımı işaret ediyor.

13-14 Kasım tarihlerinde Almatı’da düzenlenen “2025 Orta Asya Fintek Zirvesi", merkez bankası, düzenleyici kurumlar ve özel sektörden katılan 3.000'den fazla uzmanın katılımıyla yapıldı. Zirvenin odağında, dijital finans altyapısının *gerçek hayata geçirilmesi* yer aldı. Katılımcılar, yaygın kullanımın yalnızca teknolojiyle değil, *kademeli ve kontrollü düzenleyici ortamlarda deneyim* sağlayarak mümkün olabileceğini vurguladı.

Kazakistan Merkez Bankası Dijitalden Sorumlu Başkanı Binur Zhalenov, dijital tengenin R3 Corda altyapısı üzerine inşa edildiğini açıkladı. Bu *izinli dağıtık defter* yaklaşımı, geleneksel para politikalarını korurken, aynı zamanda *programlanabilir para* özelliklerini de barındırıyor. Zhalenov, “Blokzincir, mevcut sistemi yok etmek için değil; onu bir adım ileri taşımak için bir yapı taşına dönüşüyor” dedi.

Kripto paraların ötesine geçmeyi hedefleyen Kazakistan, hisse senetleri, tahviller, gayrimenkuller ve şirket hisseleri gibi *reel ve finansal varlıkların tokenlaştırılması* için de yasal çalışmalar yürütüyor. Gerekli yasal düzenlemelerin yıl sonunda kabul edilmesi, 2026 Nisan itibarıyla yürürlüğe girmesi hedefleniyor.

Zhalenov ayrıca, ABD doları bazlı sabit kripto paraların ülkede artan iç piyasa kullanımını kabul ettiklerini belirtti. Ancak Merkez Bankası, yasaklama yerine dijital tenge için *rekabetçi bir alternatif model* oluşturmayı planlıyor. Bu doğrultuda, düzenleyici güven temelinde işlem gören *tenge destekli sabit coin* projesine hız verilecek.

Fintek ve Yapay Zeka Merkezi Başkanı Diyas Sabetkanov, Alatau şehrinde kurulacak olan *CryptoCity* projesini tanıttı. Bu girişim, *blokzincir uygulamaları için düzenlenmiş deneysel bir alan* olarak tasarlandı. Yeni şehir, akıllı şehir olmaktan öte, yasal ayrıcalıklara sahip bir özel bölge olarak şekilleniyor. Burada gayrimenkul tapularının blokzincirle yönetimi, akıllı sözleşme temelli kamu ihaleleri ve DAO tabanlı yerel yönetişim gibi uygulamalar denenebilecek.

Sabetkanov, “Bu şehir, devleti ya da piyasayı devirmek için değil, *yeni teknolojilerle daha verimli ekonomi modelleri yaratmanın yolunu test etmek için* kuruluyor” diyerek, projenin bir vitrin değil, gerçek bir *politika laboratuvarı* olduğunu vurguladı.

Zirvede öne çıkan en önemli mesaj, Kazakistan’ın artık dağınık teknoloji denemelerinden uzaklaşıp, *ölçeklenebilir düzenleme çerçeveleri* içinde ilerlemeye odaklanmış olmasıydı. Bu yaklaşımla birlikte, özel sektör projeleri ve yatırımlara açık bir ortam sunulurken, düzenleyici belirsizlik yerine bütüncül ve uygulanabilir bir modele geçiş hedefleniyor.

Tokenlaştırma, programlanabilir para ve DAO entegrasyonu gibi unsurların sisteme zarar vermeden yasal çerçevede test edilmesi, sürece *teknoloji denemesi* değil, *kamu politikası üretimi* anlamı kazandırıyor.

Bu zirveyle birlikte Kazakistan, blokzinciri deneysel bir teknoloji olarak değil, *uygulanabilir bir araç* olarak değerlendirdiğini bir kez daha gösterdi. Ülkenin bu kararlı adımı, onu dijital ekonomi alanında öncü ülkelerden biri yapma potansiyeli taşıyor.