İtalya'dan kripto tanıtan influencer'lara yasal uyarı: Lisanssız tavsiyeler suç sayılabilir

İtalya’nın finans piyasalarını denetleyen kurumu, sosyal medyada kripto para tanıtan ‘finfluencer’lara yönelik önemli bir uyarıda bulundu. 24’ünde (yerel saatle) yapılan açıklamada, Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Kurumu’nun (ESMA) uyarısına atıf yapılarak, yatırım teşviki ve tanıtım faaliyetleri için Avrupa Birliği (AB) mevzuatının sıkı şekilde uygulanacağı belirtildi. Yetkili makamlar, sıradan içerik gibi görünen paylaşımların hukuki sorumluluk doğurabileceği konusunda özellikle uyardı.

İtalya Finansal Piyasalar Denetleme Kurumu(CONSOB), ‘hızlı yoldan zengin olmanın yolları’ gibi ifadelerin ve kripto para yatırımı teşviklerinin yatırım önerisi olarak değerlendirileceğini ve buna ilişkin düzenlemelere tabi olduğunu vurguladı. Paylaşılan içeriklerde, işlem gören sözleşmeler (CFD), döviz, vadeli işlemler, bazı kitlesel fonlama ürünleri ve yüksek oynaklığa sahip kripto paralarda sermayenin tamamının kaybedilebileceği açıkça belirtilmeli. Ayrıca içerik üreticisi lisanslı bir uzman olmasa bile, paylaştığı verilerden dolayı ‘hukuki sorumluluk’ taşıyacak.

Raporda, özellikle ödeme karşılığında yapılan ortaklık içeriklerinin açık şekilde 'reklam' olarak belirtilmesi gerektiğinin altı çizildi. Yaygın olan ‘yatırım tavsiyesi değildir’ ibaresinin artık koruma sağlamadığı ve lisanssız kişilerin özel yatırım önerisi sunmasının yasa dışı yatırım danışmanlığı sayılabileceği bildirildi. CONSOB, hem takipçilere hem içerik üreticilerine çağrıda bulunarak, iş birliği yapılan projelerin veya şirketlerin ilgili izinlere sahip olup olmadığının mutlaka kontrol edilmesini tavsiye etti. Aksi halde bu tür yanlış yönlendirmeler ‘kripto para dolandırıcılığı’nın yayılmasına neden olabilir.

İtalya’nın bu çıkışı, Avrupa genelinde güçlenen düzenleme eğiliminin bir parçası olarak öne çıkıyor. ESMA, daha önce 2021’de yaptığı bir açıklamayla sosyal medya üzerinden yapılan yönlendirmelerin piyasa suistimali doğurabileceğine işaret etmişti. Yatırımcıyı yanıltabilecek içerikler ya da çıkar çatışmalarını gizleyen paylaşım türleri, düzenleme ihlali olarak ele alınabiliyor. Bu tip ihlallerde bireylere 500 bin euroya kadar para cezası kesilebiliyor, bazı ülkelerde cezai yaptırımlar da uygulanıyor.

Fransa ve Birleşik Krallık bu konuda öncü adımlar attı. Fransa’da 2023’te Mali Piyasalar Kurumu (AMF) ve Reklam Standartları Ajansı (ARPP) birlikte ‘sorumlu influencer sertifikası’ başlattı. Bu sistemle, kripto para dahil finansal ürün tanıtmak isteyen influencer’lara özel eğitim ve değerlendirme uygulanıyor. Birleşik Krallık ise 2024 itibarıyla sosyal medya finansal tanıtım yönergelerini tamamladı ve TV yarışmasıyla tanınan Sharon Gaffka öncülüğünde lisanssız tanıtımın yasadışılığını vurgulayan bir kampanya yürüttü.

Bu sıkı denetim taleplerinin temelinde geçmişte yaşanan olaylar da yer alıyor. 2022’de ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC), Kim Kardashian’ın Instagram üzerinden EthereumMax(EMAX) token’ını ücret karşılığı tanıtmasına rağmen bu bilgiyi yeterince açıklamadığı gerekçesiyle 1,26 milyon dolar ceza kesmişti. Öte yandan geçtiğimiz yıl iflas eden FTX borsasına ilişkin gelişmeler de sosyal medya üzerinden proje tanıtımı yapan fenomenlere yönelik milyonlarca dolarlık toplu davalara yol açtı. Bu durum ‘finfluencer’ların etkisinin gerçek maddi kayıplara dönüşebileceğini gösterdi.

İçerik üreticilerinin sorumluluğu sadece etik bir mesele olmaktan çıkarak, yatırımcıyı koruma, piyasaya güveni yeniden tesis etme ve genel olarak kripto varlık sektörünü yasal çerçevede normallik kazandırma odağında değerlendirilmeye başlandı. Avrupa Birliği’nin Kripto Varlık Piyasaları Düzenlemesi (MiCA) çerçevesinde yeni dönemde pazarlama ve tanıtım kanalları üzerindeki düzenleyici kontrol daha da sıkılaşacak gibi görünüyor.