İran Merkez Bankası’ndan 5 milyar dolarlık Tether(USDt) alımı

İran Merkez Bankası’nın yerel para birimi olan Riyal’in değer kaybını önlemek için 5 milyar doların üzerinde Tether(USDt) satın aldığı ortaya çıktı. Kripto para veri platformu Elliptic’e göre, bu hamle ülkedeki ekonomik karmaşa ve hızla artan kripto kullanımıyla doğrudan bağlantılı.

Elliptic’in 24’ünde yayımladığı rapora göre, İran Merkez Bankası(CBI), ABD dolarına sabitli Tether(USDt) stablecoin’inden yaklaşık 5,07 milyar dolarlık bir alım gerçekleştirdi. Raporda, bu işlemlerin, Riyal’in sekiz ayda yarı yarıya değer kaybederek rekor düşük seviyelere çekildiği dönemde hız kazandığı belirtildi.

Elliptic, mevcut durumda merkez bankasının USDt kullanarak Riyal satın almasının, geleneksel döviz rezervlerini kullanarak yürütülen açık piyasa işlemlerinin bir kripto versiyonu gibi işlediğini ifade etti. Söz konusu işlemlerin, İran’ın en büyük kripto para borsalarından biri olan Nobitex aracılığıyla gerçekleştirildiği bilgisi paylaşıldı.

Nobitex, uzun süre boyunca İran Merkez Bankası’nın USDt varlıklarını yöneten bir platform olarak işlev gördü. Ancak 2025’in Haziran ayında yaşanan bir güvenlik ihlali olayından sonra bu stratejide değişikliğe gidildi. Banka, elindeki USDt varlıklarını Tron(TRX) ağından Ethereum(ETH) ağına taşımak için çapraz zincir (cross-chain) köprü teknolojisinden yararlanırken, bu süreçte varlıklarını farklı blokzincirlere ve borsalara yayarak çeşitlendirdi.

Elliptic’in paylaştığı bilgilere göre, bu işlemler sırasında Tether şirketinin de sürece müdahil olmuş olabileceği değerlendiriliyor. 2025’in Haziran ayında İran Merkez Bankası ile bağlantılı cüzdanlardan bazılarının kara listeye alındığı ve yaklaşık 37 milyon dolarlık (yaklaşık 542 milyar TL) USDt’nin dondurulduğu bildirildi. Tether’in, düzenleyici uyumluluk gerekçesiyle USDt işlemlerini kısıtlama veya cüzdanlara erişimi engelleme yetkisine sahip olduğu biliniyor.

İran’daki kripto para kullanımı son zamanlarda oldukça hızlı bir artış gösterdi. Blokzincir analiz firması Chainalysis’e göre İran’ın 2025 yılındaki toplam kripto para ticaret hacmi 7,8 milyar doları (yaklaşık 11,4 trilyon TL) aştı. Özellikle Bitcoin(BTC) gibi dijital varlıkların ekonomik istikrarsızlık ve enflasyon karşısında bir ‘güvenli liman’ olarak görüldüğü belirtildi.

İran’ın stablecoin satın alma hamlesi, yalnızca para birimi istikrarı sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda Amerikan yaptırımları nedeniyle erişimi kısıtlanan uluslararası ödeme ağlarının yerine dijital varlıklar yoluyla ticaret alternatifleri yaratma çabasını da yansıtıyor.

Devletlerin stablecoin kullanımını fiilen benimsemeye başlaması, ABD’de bu alanla ilgili yasal düzenlemelerin hız kazanmasına neden oldu. Piyasa liderliğini ele geçirme mücadelesi küresel ölçekte daha da sertleşebilir.