Vitalik Buterin 2026'dan itibaren merkeziyetsiz sosyal medyaya odaklanacak

Ethereum(ETH) kurucu ortaklarından Vitalik Buterin, 2026 yılı itibariyle *tam zamanlı olarak* merkeziyetsiz sosyal medya sistemlerine odaklanacağını duyurdu. Açık platformlara dayalı iletişim altyapısının çevrim içi etkileşimin kalitesini artırabileceğini belirten Buterin, kullanıcı odaklı bir ekosistemin inşasında merkeziyetsizliğin büyük rol oynayacağını vurguladı.

Buterin 24’ünde (yerel saatle) yaptığı X (eski adıyla Twitter) paylaşımında, tüm gönderi okuma ve yazma işlemlerini Firefly adlı arayüz üzerinden gerçekleştirdiğini açıkladı. Firefly, X, Lens, Farcaster ve Bluesky gibi birden fazla hizmeti bir araya getiren çoklu istemci (multi-client) tabanlı bir platform olarak dikkat çekiyor. “Daha iyi bir toplum istiyorsak, daha iyi kamuya açık iletişim araçlarına ihtiyacımız var” diyen Buterin, merkeziyetsiz sistemlerin paylaşılmış sosyal veri katmanı sayesinde farklı istemciler arasında rekabeti mümkün kıldığını ifade etti.

Vitalik Buterin, birçok kripto tabanlı sosyal medya projesinin ‘spekülatif token’ mantığına dayandığını ve bu yaklaşımın gerçek inovasyonu gölgelediğini belirtti. Ona göre SocialFi girişimleri, kaliteli içerik üretimi ve sağlıklı tartışmalar yerine kısa vadeli fiyat dalgalanmaları ya da sosyal sermaye metriklerine ödül vermeye odaklandığı için başarısız oldu. Buterin, Substack gibi içerik üretici odaklı abonelik modellerinin çok daha sürdürülebilir bir sosyal medya ekosistemi kurabileceğini savundu.

Geliştiricilerin ve kullanıcıların daha çok zamanını merkeziyetsiz sosyal platformlarda geçirmesi gerektiğini söyleyen Vitalik Buterin, hâkim sosyal ağ platformlarının sunduğu tek merkezli ‘bilgi savaş sahası’nı aşarak, farklı etkileşim ve rekabet modellerinin denendiği yeni dijital alanlara geçilmesi gerektiğini dile getirdi.

SocialFi yani merkeziyetsiz sosyal medya kavramı, kullanıcı içerikleri ve kimlik doğrulamasının tek bir şirketin kontrolü dışındaki blockchain ya da açık ağlar üzerinde yürütüldüğü sistemleri temsil ediyor. Ethereum tabanlı Lens ve Farcaster protokolleri bu alanda erken dönem projeler olarak öne çıksa da, toplu kullanıcı benimsemesi henüz sınırlı kalıyor.

Aynı gün, merkeziyetsiz sosyal altyapı şirketi Neynar, Farcaster’ı ana şirketi Merkle’den devraldığını açıkladı. Farcaster kurucu ortağı Dan Romero, “5 yıllık bir deneme sürecinin ardından projeyi büyütmek için yeni bir liderliğe ihtiyaç duyuldu” dedi. Öte yandan AAVE, kendi geliştirdiği açık kaynaklı Lens protokolünün işletim haklarını Web3 sosyal medya girişimi Mask Network’e devretti. Böylece Mask, zincir üstü sosyal medya uygulamalarını günlük kullanıma açma sorumluluğunu üstlenmiş oldu.

Bugün itibarıyla Farcaster, 2 milyondan fazla kayıtlı kullanıcıya ve günlük yüz binlerce gönderi ile etkileşime ulaşmış durumda. Lens’in toplam kullanıcı sayısı ise yaklaşık 506.000 olarak ölçülüyor.

Buterin, merkeziyetsiz sosyal platformların, içerik odaklı rekabeti geri getirme potansiyeline sahip olduğunu öne sürüyor. Ancak platformların kullanıcı tabanını genişletme ve spekülatif eğilimleri dengeleme gibi önemli sorunları hâlen çözülmüş değil. Yine de Firefly gibi çoklu istemci araçlarının ve altyapı girişimlerinin artması, bu alandaki teknolojik ilerlemeyi *yeniden gündeme* taşıyor. 2026'dan itibaren Buterin’in yaklaşımı, bu dönüşen ekosistemde *önemli bir kırılma noktası* yaratabilir.