AI sohbet robotlarında yapılan görüşmeler hukuki delil olabilir: Uzmanlardan kripto uyarısı

Yapay zekâ (AI) sohbet robotları aracılığıyla hukuk danışmanlığı almak giderek yaygınlaşıyor. Ancak uzmanlar, bu tür platformlarda yapılan konuşmaların yasa önünde aleyhe kullanılabileceği konusunda uyarıyor. Özellikle üçüncü taraflarla veri paylaşımı, ‘avukat-müvekkil gizliliği’ gibi kritik hukuki korumaların ihlali anlamına gelebilir.

Rikka'nın CEO’su ve aynı zamanda bir avukat olan Şarlin Ho(Charlyn Ho), yakın zamanda verdiği bir röportajda “AI, bilgiye erişim açısından ucuz ve pratik bir yol sunuyor ama kullanıcı verileri üzerinde yeterli bir denetim sağlanamıyor ve hukuki anlamda da yeterince korunmuyor” dedi. Ho’ya göre, ChatGPT gibi sohbet robotlarında geçen diyalogların mahkemelerde ‘hukuki delil’ olarak kullanılmaya başlandığı örnekler görülmeye başlandı.

Örneğin OpenAI, yakın zamanda yaşanan bir telif hakkı davasında 20 milyon adet ChatGPT konuşma kaydını –yaklaşık 2,8 milyar TL değerinde bilgi varlığı– mahkeme kararıyla saklamakla yükümlü kılındı. Kullanıcılar bu kayıtların silinmesini talep etmiş olsa da, mahkeme kararları bu talepleri geçersiz kılabiliyor. Bu durum, özellikle *kripto para* bağlantılı yasa dışı faaliyetlerin soruşturulmasında da yeni emsal teşkil edebilir.

Geleneksel yazılımlar, örneğin Microsoft Office(MSFT) gibi araçlarla yazılan dosyalar bilgisayarın yerel belleğinde saklandığı için dışa sızma riski çok düşüktü. Ancak bulut tabanlı hizmetlere geçildikçe, kullanıcı verileri üçüncü taraf sunucularda depolanıyor ve ‘gizlilik sınırları’ belirsizleşiyor.

Şarlin Ho bu noktada, “AI araçlarında sözleşmede veri koruma maddeleri açıkça tanımlı değilse, kullanıcının yazdığı her şeyin üçüncü kişilere ifşa edilmiş sayılması mümkün” diyerek uyardı. Bu durum ‘kasıtlı veri paylaşımı’ olarak değerlendirilerek gizlilik ayrıcalığını geçersiz kılabiliyor.

Ayrıca ChatGPT gibi açık modeller, yazılan verileri eğitim amaçlı olarak yeniden kullanabiliyor. Her ne kadar ayarlardan bu özellik kapatılabilse de, birçok kullanıcı bu seçeneğin farkında bile değil. Ho bu konuda, “Kurumsal kullanıcılar, gizliliği korumak istiyorlarsa sözleşmelerinde açıkça veri mülkiyeti ve güvenlik şartlarını belirtmeli” şeklinde konuştu.

Ho ayrıca, “ChatGPT’ye suçla bağlantılı bir düşünce ya da ifade yazdınız, sonra bunu sildiniz. Yine de mahkeme talebiyle o konuşmalara ulaşmak mümkün olur” diyerek durumu özetledi. AI kayıtları da tıpkı Microsoft(MSFT) ya da Google(GOOG) gibi şirketlerin bulut verileri gibi mahkemelerde yasal delil sayılabiliyor.

Bu endişeler kripto para dünyasında da etkisini gösteriyor. *Blockchain* üzerindeki işlemler her ne kadar şeffaf olsa da, bu işlemlere yüklenen ‘suç niyeti’ yorum yoluyla belirleniyor. Bu noktada, bir yapay zekâ sohbeti dolandırıcılık ya da kara para aklama niyetiyle ilişkilendirilebilir ve tali delil işlevi görebilir.

Yine de Şarlin Ho “AI kayıtları hukuk sistemimiz için tamamen yeni bir şey değil. Bunlar mevcut yasal çerçeve içinde değerlendiriliyor ve esasında diğer dijital delillerden farkı yok” diye belirtti.

Son yıllarda ‘AI avukatı’ sloganıyla pek çok girişim ortaya çıksa da, Ho’ya göre ABD yasaları çok açık: Avukatlık ruhsatı olmayan bir kişinin hukuki danışmanlık sunması yasa dışı. Ho, “DoNotPay gibi bazı girişimler hukuki süreçlerde kullanıcıları yönlendirse de, gerçek danışmanlık için her zaman bir insan avukatın sürece dâhil olması gerekiyor” dedi. Yasal düzenlemeler değişmediği sürece, tamamen otomatik işleyen bir ‘AI avukat’ modeli mümkün görünmüyor.

AI araçlarının hukuk gibi alanlarda kullanımı artıyor ve bu sayede belge hazırlama vb. görevlerde verim de sağlanabiliyor. Ancak bu gelişmeler, beraberinde müşteri verilerinin gizliliği konusunda karmaşık hukuki sorunları da getiriyor. AI günlük yaşama yeni değerler katarken, bu sistemlerin nasıl ve hangi sınırlar içinde kullanılacağı konusunda bilinçli davranmak gerekiyor.