Cardano(CARDANO), DeFi yarışında hızlanıyor: Chainlink(LINK) krizi ve gizlilik atağı gündemde

Cardano(CARDANO), çoklu zincirli merkeziyetsiz finans (DeFi) dünyasına adım atmak için teknik temelini hızla inşa ediyor. Ancak bu ilerlemeye rağmen, ekosistemde hangi altyapının tercih edileceği ve sermayenin nasıl dağıtılacağı gibi kilit konularda topluluk nezdinde hararetli tartışmalar sürüyor.

Cardano topluluğunu hareketlendiren önemli başlıklardan biri ise Chainlink(LINK) ile beklenen entegrasyonun hayata geçmemesi oldu. 2021’de duyurulan bu plan hâlâ gerçeğe dönüşmüş değil. 24’ünde aktarılan YouTube tabanlı analizlere göre, Cardano için Oracle çözümünü yerli proje Charlie3 üstleniyor. Fakat yüksek işletim maliyetleri ve yeterince ‘merkezsiz’ olmamakla ilgili eleştiriler nedeniyle topluluk, Chainlink ya da Pyth gibi güçlü dış Oracle çözümlerinin uygulanmasını istiyor.

Videoda yer alan yorumlara göre, Chainlink ile entegre olmanın maliyeti o dönemde yaklaşık 50 milyon ila 100 milyon dolar arasında yer alıyordu. Bazı uzmanlar, Cardano’nun bu maliyeti ödemekten kaçınarak önemli bir ‘gizlilik destekli DeFi avantajını’ kaybettiğini düşünüyor. Chainlink’in gizlilik odaklı veri yığını çözümleri ile Cardano’nun geliştirilen yan zinciri Midnight arasında işlev açısından bazı paralellikler bulunuyor. Bu durum, “o dönem yatırım yapılsa daha hızla sonuç alınabilir miydi?” sorusunu yeniden gündeme getirdi.

An itibarıyla Cardano ekosisteminde Charlie3 ve Arox gibi yerel Oracle çözümleri bulunsa da, Chainlink ve Pyth hâlâ “bir gün gerçekleşebilir” teknolojiler olarak beklemede kalmış durumda.

Öte yandan Cardano kurucusu Charles Hoskinson’ın öncülük ettiği gizlilik yan zinciri Midnight da önemli bir adım atıyor. Hoskinson, ilk 15 büyük Cardano dApp’ini yeniden yapılandıracağını ve bunlara Midnight desteğiyle kaynak aktarılacağını açıkladı. Bu sayede uygulamaların çoklu zincir desteğine kavuşması ve gizlilik odaklı yapıya bürünmesi hedefleniyor. Fakat bazı topluluk üyeleri bu planı, “başarısız projelerin sübvanse edilmesi” olarak değerlendirerek eleştirdi.

Teknik geliştirmeler de dikkat çekiyor. Midnight’ın teknik direktörü Sebastian, MetaMask, Trust Wallet ve Phantom cüzdan kullanıcılarının herhangi bir ek cüzdana gerek olmadan Cardano ile etkileşim kurmalarının önünü açan bir arabirim geliştiriyor. Ayrıca hash algoritmasının tamamlandığı ve ana ağla entegrasyon sürecine geçildiği bildiriliyor.

Bunlara ek olarak FluidTokens’ın geliştirdiği imza doğrulama protokolü sayesinde Cardano akıllı sözleşmeleri artık Ethereum(ETH) ve Bitcoin(BTC) imzalarını tanıyabiliyor. Bu da zincirler arası ‘atomik takas (atomic swap)’ için temel oluşturuyor. Bitcoin’i Cardano ortamına getiren Bitfrost köprüsü ile birleştiğinde, Cardano’nun bir ‘BTC odaklı DeFi merkezi’ olma potansiyeli artıyor.

YouTube kanalında değinilen bir başka örnek ise Ethereum tabanlı bir protokolün yakın tarihte yaşadığı siber saldırı. Bu olayda, 37 sarılmış Bitcoin’in (yaklaşık 53 milyon TL) çalınması yatırımcıları daha güvenli bir alternatif olarak Cardano’ya yönlendirebilir ‘yorum’.

Cardano ağının yönetişim modeli de dönüşüm geçiriyor. ADA sahiplerinin doğrudan oy hakkını reddettiği yeni bir sistemde, yaklaşık 220 milyon ADA, 11 temsilciye (DRep) devredildi. Bu kişiler arasında topluluğun önde gelen katkıcıları da bulunuyor.

Fonlama tarafında ise Cardano Vakfı'nın elindeki 80 milyon ADA, yatırım şirketi Draper Dragon aracılığıyla yeniden değerlendirilmek üzere konumlandırıldı. Bu yatırımın hangi projelere aktarılacağı ilerleyen dönemde netlik kazanacak. Ayrıca DeFi ve gerçek dünya varlıklarını kapsayan hızlandırıcı program da yolda.

NFT piyasasında da seçici bir duruş söz konusu. Geçmişte Ethereum platformunda barındırılan NFT’lerin çoğunlukla dış bağlantılar üzerinden çalıştığı ve zincir üstü meta veriye sahip olmadığı hatırlatılırken, Cardano’nun ise NFT’lerde zincir içi veri kullanımına öncelik verdiği anımsatıldı. Bu durumun, mülkiyet belgeleri, tapular, araç kayıtları gibi 'kalıcı varlıkların' dijitalleştirilmesinde Cardano’yu öne çıkarabileceği ifade edildi.

Tüm bu gelişmeler, Cardano’nun giderek genişleyen DeFi evreninde ciddi bir rakip haline geldiğine işaret ediyor. Ancak uzmanlara göre yalnızca teknik altyapının sağlam olması yeterli değil. Gerçek başarının, kullanıcı deneyimi, farklı kullanım alanları ve yeni sermaye çekebilen uygulamalarla mümkün olacağı belirtiliyor.

Tartışmasız olan bir şey var: Cardano artık teknik olarak birçok şeyi yapabilecek kapasitede. Sıra bunu gerçek kullanıcılarla ‘gerçek bir etki’ haline dönüştürecek adımlarda.