Kripto para piyasasında suç bağlantılı işlemler hızla artıyor. Özellikle Rusya ve Çin merkezli faaliyetlerde, yaptırımlardan kaçınma ve yasadışı finans altyapısı kurma amacıyla kripto varlıkların kullanımı öne çıkıyor. 2025 yılına yönelik TRM Labs’in 24’ünde yayımladığı yıllık rapora göre, kripto paralarla bağlantılı yasadışı işlemlere giren para miktarı tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşarak yaklaşık 1,580 milyar dolar (yaklaşık 226,8 trilyon Kore wonu) oldu. Bu rakam 2024’teki 645 milyar dolara göre %145’lik olağanüstü bir artışı temsil ediyor.
Rapora göre bu hızlı yükseliş son yıllardaki azalan eğilimi terse çeviriyor. 2021’de 859 milyar dolar, 2022’de 754 milyar dolar, 2023’te ise 733 milyar dolar seviyelerinde olan yasadışı işlem hacmi 2025’te kırılma yaşadı. Bu artışın önemli bir kısmının arkasında ‘yaptırımları aşmak’ amacıyla yapılan işlemler yer alıyor. TRM Labs, bu büyümeyi özellikle Rusya bağlantılı ağlar etrafına odaklanan bir hareket olarak tanımlıyor.
Özellikle dikkat çeken örnekler arasında A7A5 isimli kripto para ile bağlantılı işlemler yer alıyor; bu kanal aracılığıyla yaklaşık 720 milyar dolar (yaklaşık 102,9 trilyon won) işlem gerçekleşirken, A7 isimli cüzdan grubu ile ilişkilendirilen işlemler de 390 milyar dolar (yaklaşık 55,8 trilyon won) seviyesine ulaştı. Bu işlemlerin çoğunun Rusya merkezli Garantex, Grinex ve A7 gibi yapılara ait olduğu belirtiliyor.
Ancak piyasadaki genel büyümeyle karşılaştırıldığında suç kaynaklı işlemlerin göreceli oranı azaldı. 2024'te toplam ‘on-chain’ işlem hacminin %1,3’ünü bu tür işlemler oluştururken, 2025’te bu oran %1,2’ye düştü. 2023’te %6 seviyesinde olan yasa dışı işlemlerin sanal varlık hizmet sağlayıcılarına (VASP) girişteki oranı da 2025’te %2,7’ye geriledi. Bu tablo, suç işlemlerinin oran olarak gerilemesine rağmen hacim olarak büyüdüğünü gösteriyor.
Yeni rapor, kripto paraların geçmişte olduğu gibi sadece bireysel suistimallerde kullanılmadığını, artık devlet ya da devlet destekli aktörlerce sistematik olarak ‘finans altyapısı’ aracı haline getirildiğini ortaya koyuyor. Özellikle Çin’de, Çin dili tabanlı ‘emanet hizmetleri’ (escrow), yeraltı bankacılığı ve yasa dışı ağ altyapıları dikkat çekici bir hızla büyüyor. TRM Labs verilerine göre bu ağlarla bağlantılı işlem hacmi 2020’de 123 milyon dolar iken, 2025’te bu rakam 1.030 milyar dolara ulaşarak 83 kat arttı.
Raporda kripto paraların ‘son çare’ olmaktan çıkarak doğrudan ‘kurumsallaşmış bir finans aracı’ haline geldiği vurgulanıyor. Bu dönüşüm, uluslararası yaptırımların etkinliğini azaltabilecek yeni bir döneme işaret ediyor. Ayrıca, bu durumun klasik finansal düzenlemelerle uyumluluk sorunları yaratabileceği ve mevcut düzenleme sistemlerinin suç faaliyetlerinin evrimleşen doğasına karşı yetersiz kalabileceği belirtiliyor.
Öte yandan, raporun yayımlandığı dönemde kripto para piyasası da güçlü bir toparlanma içinde. TradingView'e göre toplam kripto piyasa değeri yeniden 3 trilyon dolar sınırına yaklaşıyor. Bu yükselişin yarattığı pozitif hava, yasa dışı işlemler için cazip bir ortam oluşturabilir. Bu nedenle, kamu otoriteleri ile özel analiz firmalarının iş birliğiyle daha kapsamlı ve hassas stratejiler geliştirmesi gerektiği ifade ediliyor.
Yorum 0