DePIN sektörü 10 milyar doları aştı, yeniden yükselişe geçti

Bir dönem yatırımcılar arasında "bitti" denilerek gözden düşen *DePIN* (Merkeziyetsiz Fiziksel Altyapı Ağı) sektörü, şimdi ise gerçek gelir üreten bir blokzincir alanı olarak yeniden sahneye çıkıyor. ABD merkezli kripto araştırma şirketi Messari’nin kısa süre önce yayınladığı bir rapora göre DePIN sektörü, sadece geçen yıl yaklaşık 72 bin dolar (yaklaşık 103 milyar TL) seviyesinde zincir üstü gelir elde etti ve toplam piyasa değeri 10 milyar doları (yaklaşık 14,3 trilyon TL) aştı.

Bu rapor, Messari ve altyapı yatırım ağı Escape Velocity tarafından ortaklaşa hazırlanan “DePIN'in 2025 Görünümü (State of DePIN 2025)” başlıklı çalışmaya dayanıyor. Raporda, 2018-2022 yılları arasında piyasaya sürülen ilk nesil DePIN projelerinin token fiyatlarında ortalama %94-%99 oranında düşüş yaşandığı hatırlatılırken, artık doğrudan gelir üretebilen projelerin ortaya çıktığına ve sektörün daha sağlıklı bir yapıya evrildiğine dikkat çekiliyor.

DePIN sektörü artık erken dönemlerdeki yatırım sübvansiyonlarına dayalı büyüme modelinden uzaklaşarak, *gerçek kullanım ihtiyacına* dayalı ve sürdürülebilir bir yapıya yöneliyor. Trafik ağı, hesaplama kaynakları, enerji verisi ve sensör bilgilerinden elde edilen gelirler, projelere yeni bir değer katarken; bazı öncü projeler için piyasa değerinin yıllık gelire oranı 10 ila 25 arasında değişiyor. Bu da onların *mevcut potansiyeline göre düşük değerli kaldığını* gösteriyor.

DePIN projesi XYO’nun kurucu ortaklarından Markus Levin, burada asıl önemli noktanın *token fiyatı değil, gelir üretimi* olduğunu vurguluyor. Levin’e göre token fiyattaki durgunluk çok önemli değil, asıl değerli olan *istikrarlı kullanım* ve *nakit akışı*.

Messari'nin oluşturduğu “DePIN Leaders Index” listesinde ilk 15 öncü DePIN projesi yer alıyor. Bu projelerin her biri yıllık en az 500 bin dolar (yaklaşık 71,5 milyon TL) tekrar eden gelir sağlarken, aynı zamanda 30 milyon doları (yaklaşık 4,29 milyar TL) aşkın yatırım toplamış durumda.

Bu öncü projelerden Helium ve GEODNET, 2024 Aralık’tan 2025 Aralık’a kadar olan dönemde sırasıyla %77 ve %41 oranında token fiyatlarında düşüş yaşasalarda, zincir üzerindeki gelirleri aynı dönemde yaklaşık 8 kat ve 1,7 kat arttı. Yorum: Bu durum, DeFi ve Katman-1 projelerinin gelirlerinde ciddi düşüş yaşadığı aynı döneme kıyasla DePIN’in daha dirençli olduğunu gösteriyor.

Markus Levin, DePIN sektörünün başarısının esasen gerçek talebe dayalı gelir üretip üretmediğine bağlı olduğunu vurguluyor. Levin’e göre haritalama, robot teknolojisi ve kapalı alan konumlandırma gibi alanlarda tekrar eden kullanım örnekleri artarken, düzenlemeler ve rekabet nedeniyle hâlâ engellerle karşılaşan başka alt segmentler de mevcut.

Rapor, 2025'te DePIN alanında ön plana çıkacak trendlerden biri olarak *InfraFi (Infrastructure Finance)* modelini gösteriyor. Bu yapıda, sabit coin yatırımcıları gerçek altyapı varlıklarına yatırım yapıp bu varlıklardan gelir elde edebiliyor. Bu, DePIN ile DeFi dünyalarının birleştiği bir hibrit model olarak tanımlanıyor.

Öne çıkan örnekler arasında, *USDai*, *Daylight* ve *Dawn* gibi projeler yer alırken; sadece USDai’nin, grafik işlemci (GPU) sunucularını desteklemekte kullanılan teminat miktarı yaklaşık 685 milyon dolar (yaklaşık 9,8 trilyon TL) seviyesine ulaştı.

Rapor, DePIN’in artık yalnızca bir 'token hikayesi' değil, aynı zamanda gelecek nesil altyapı şirketleriyle özdeşleşen bir model haline geldiğini belirtiyor. Buna rağmen sektörün hâlâ yatırımcılar tarafından yeterince ciddi görülmediği de dikkat çekilen noktalar arasında. Levin ise en büyük başarıyı, yapay zeka ve kurumsal segment gibi ileri düzey talebi istikrarlı şekilde karşılayabilen projelerin elde edeceğini düşünüyor.

Sonuç olarak: DePIN sektörü artık sönmüş bir ateş değil. Aksine, zamanında abartılı beklentilerle gündeme gelmiş olsa da bugün gerçek gelir üretimi ile kendine sağlam bir yer edinmeye başlıyor. Yorum: Tekrarlayan kullanım ve sağlıklı nakit akışı olan projeler bu alanın potansiyelini yukarı taşıyor ve bu da DePIN’in gelecekte daha fazla değer görmesini sağlayabilir.