Story Protocol ve OpenLedger'dan Yapay Zeka İçin Blokzincir Tabanlı Telif Hakkı Devrimi

Story Protocol ve OpenLedger, Yapay Zeka için Yeni Telif Hakkı Standardı Yayınladı

Yapay zeka(AI) alanında telif hakkı ihlalleriyle ilgili tartışmalar büyürken, bilgi ve mülkiyet haklarını blokzincir üzerinde tutan Story Protocol ile AI odaklı blokzincir platformu OpenLedger, yapay zeka eğitimi için ‘yeni bir telif hakkı standardı’ duyurdu. 29 Ocak’ta (yerel saatle) yapılan ortak açıklamaya göre, bu yeni sistem sayesinde AI sistemleri, yalnızca yasal olarak izin verilmiş içerikleri öğrenerek içerik üretirken, içerik sahiplerine doğrudan ve otomatik ödeme yapılabilecek.

Yeni oluşturulan ‘on-chain telif hakkı standardı’, Story Protocol'de kayıtlı tüm bilgi varlıklarının (IP) yapay zekaya lisansla sağlanmasını temel alıyor. AI bu içerikler üzerinden eğitim alırken OpenLedger, lisans koşullarını doğrulamak ve uygulamasını denetlemekle sorumlu oluyor. Böylece, içeriklerin AI tarafından kullanımına yönelik şeffaf, izlenebilir ve telif haklarına saygılı bir ekosistem oluşturulması hedefleniyor.

Yetkililerin açıklamasına göre, bu sistem AI’nin kullanabileceği içerikleri önceden sınırlayarak, telif sahiplerinin haklarını içerik kullanımı öncesinde koruma altına alıyor. Bu yaklaşım, “önce öğren, sonra dava et” mantığını terk ederek, yalnızca lisanslı ve açıkça kanıtlanabilir içeriklerle çalışılması yönünde ‘önleyici bir telif hakkı rejimi’ sunuyor.

AI Davaları Artarken IP Pazarında Riskler Yükseliyor

Bu iş birliği, AI ve telif hakları konusunda açılan davaların hızla arttığı bir dönemde hayata geçirildi. 2025 yılı boyunca yapay zekaların içerik kullanımı nedeniyle ortaya çıkan hak ihlallerine ilişkin dava sayısında artış yaşanırken, bu sorunun daha da büyümesi bekleniyor. Özellikle AI sistemlerinin hangi içerikleri kullandığını kaydetmemesi ve içerik sahiplerine ödeme yapmaması, içerik üreticileri arasında büyük rahatsızlık yaratıyor.

Uluslararası Fikri Mülkiyet Örgütü(WIPO) tarafından yayınlanan 2025 Küresel İnovasyon Endeksi’ne göre, dünya genelinde bilgi varlığı piyasasının büyüklüğü dijital haklardan fiziksel varlık verilerine kadar yaklaşık 80 trilyon dolar seviyesini aşmış durumda. Bu da AI ile IP arasındaki gerilimin neden bu kadar dikkat çektiğini gösteriyor.

OpenLedger cephesinden yapılan açıklamada, “AI artık küresel ekonomi altyapısının bir parçası oldu. Ancak bu yapı sürdürülebilir olabilmesi için her fikri ürünün izlenebilir olması, saygı görmesi ve gelir üretebilmesi gerekiyor” sözleriyle sistemin önemi vurgulandı.

Kripto Piyasasında Sert Dalgalar, IP Tabanlı Token'ları da Etkiledi

Tüm bu gelişmelere rağmen, hem Story Protocol hem de OpenLedger’ın yerel token’ları piyasa genelindeki düşüş trendinden etkilendi. Story Protocol’ün ‘IP’ token’ı, son 24 saatte yaklaşık %9 düşüş yaşarken, OpenLedger’ın ‘OPEN’ token’ı da %7 civarında değer kaybetti. Bu düşüş, özellikle Bitcoin(BTC) fiyatlarındaki sert dalgalanmalarla bağlantılı olarak değerlendiriliyor.

Yeni oluşturulan bu sistem, yalnızca yapay zeka açısından değil, aynı zamanda içerik üreticilerinin haklarını koruma açısından da potansiyel bir dönüm noktası olabilir. IP bilgilerinin blokzincire kaydedildiği ve AI sistemlerinin bu bilgileri anlık olarak denetleyerek lisanslı içerikleri doğru biçimde kullandığı bir yapı, Web3 ve dijital yaratıcılık alanlarında köklü değişimlerin önünü açabilir.