Eski İngiltere Başbakanı Boris Johnson: Bitcoin(BTC) ‘dev bir ponzi’ olabilir, Pokemon kartları daha güvenli

İngiltere’nin eski başbakanı Boris Johnson, Bitcoin(BTC) hakkında “en başından beri ‘dev bir ponzi sistemi’ olabileceğinden endişe ettiğini” söyleyerek kripto paralara sert eleştiriler yöneltti. Johnson, hatta uzun vadeli yatırım açısından “’Pokemon kartları’nın Bitcoin’den daha güvenli bir varlık” olabileceğini savundu.

13’ünde (yerel saatle), İngiliz medya kuruluşu DailyMail’de yayımlanan köşe yazısında konuşan Johnson, Bitcoin ve genel olarak kripto paralara yönelik olumsuz görüşünü açıkça dile getirdi. Johnson’a göre piyasadaki çok sayıda dijital varlık, “içsel değer”den ve gerçek bir kullanım alanından yoksun. Bu nedenle bu varlıkların, esasen “daha yüksek fiyattan almaya hazır birini bekleyen” bir yapıya dayandığını iddia etti.

Johnson, özellikle Bitcoin’in ‘daha büyük enayi teorisi(greater fool theory)’ ile çalıştığını öne sürdü. Yatırımcıların, varlığın kendi değerinden çok “daha yüksek fiyatla satın alacak bir sonraki yatırımcıya” güvendiğini ifade etti. Yerel bir yatırımcının kripto para yatırımı nedeniyle uğradığı zararı örnek gösteren Johnson, “sıradan yatırımcıların giderek daha fazla kripto para dolandırıcılıklarının kurbanı haline geldiğini” belirterek uyardı.

Johnson ayrıca Bitcoin’i, altın ve *fiat* para gibi geleneksel ‘değer saklama araçları’ ile kıyasladı ve buna karşın bir koleksiyon ürünü olan ‘Pokemon kartları’nın bile daha istikrarlı bir değer deposu olabileceğini öne sürdü. Johnson, “Altın binlerce yıldır cazibesini korudu, eski Pikachu kartlarında nostalji ve kıtlık var, ama Bitcoin merkezi bir sorumluya bile sahip olmayan ‘rakam dizisinden’ ibaret” yorumunu yaptı.

Buna ek olarak Johnson, kripto paraların temel özelliği olan ‘merkezsizlik’ (decentralization) yapısını da zayıf nokta olarak nitelendirdi. “Sorumluluk alan bir aktör olmadığı için güven sarsıldığında sistemin tümden çökebileceğini” savunan Johnson, özellikle geniş kitleler nezdinde güvenin zayıflaması halinde bunun “Bitcoin’in sonu”na yol açabileceğini öne sürdü.

‘yorum’ Johnson’ın argümanı, kripto paraların düzenleyici çerçevesinin hâlâ netleşmediği bir dönemde, siyasi isimlerin risk vurgusunu güçlendiriyor. Ancak kripto savunucuları, aynı ‘daha büyük enayi teorisi’ suçlamasının zaman zaman hisse senedi ve emlak piyasaları için de kullanıldığına dikkat çekiyor. ‘yorum’

Ironik biçimde, Johnson döneminde görev yapan İngiliz hükümeti kripto endüstrisini destekleyici adımlar atmıştı. 2022 Nisan’ında, o dönem İngiltere Maliye Bakanı olan Rishi Sunak, ülkeyi “küresel bir kripto varlık teknolojisi ve yatırım merkezi” haline getirme vizyonunu açıklamış ve dijital varlık şirketlerini ülkeye çekmeye yönelik bir dizi politika duyurmuştu.

Bitcoin savunucularından Michael Saylor: “Bitcoin ponzi değil”

Johnson’ın sert çıkışı, kripto para ekosisteminden hızlı tepki aldı. Bitcoin(BTC) tarafında en bilinen boğalardan biri olan MicroStrategy(MSTR) kurucusu ve başkanı Michael Saylor(Michael Saylor), sosyal medya platformu X üzerinden Johnson’ın iddialarını doğrudan hedef aldı.

Saylor, paylaşımında “Bitcoin bir ponzi şeması değildir” ifadesini kullandı. Ponzi yapısını tanımlayarak, “Böyle bir düzende, erken yatırımcılara getiriyi sonraki yatırımcıların parasıyla ödeme sözü veren merkezi bir operatör gerekir. Bitcoin’de ise böyle bir merkezi operatör ya da bu şekilde işleyen bir yapı yok” değerlendirmesini yaptı.

Saylor, “Bitcoin’in ne bir ihraççısı, ne pazarlamacısı, ne de garanti edilmiş getirisi var” diyerek, Bitcoin’i “sadece kod ve piyasa talebiyle çalışan, herkese açık, merkeziyetsiz bir para ağı” olarak tanımladı. ‘yorum’ Saylor’un savunusu, kripto ekosisteminin yıllardır vurguladığı temel argümanı tekrarlıyor: Bitcoin’in değerinin, bir kurum vaatlerine ya da temettü benzeri bir getiri sözüne değil, ağın güvenliğine, kısıtlı arzına ve kullanıcı talebine dayandığı iddiası. ‘yorum’

Michael Saylor, uzun süredir Bitcoin’in en agresif kurumsal savunucularından biri olarak biliniyor. MicroStrategy(MSTR), şirket hazinesini Bitcoin’e kaydıran ilk büyük kurumlardan biri oldu ve bugüne kadar ‘büyük ölçekli Bitcoin biriktirme stratejisi’ni sürdürdü. Piyasada MicroStrategy(MSTR), kurumsal yatırımcılar nezdinde öne çıkan bir “Bitcoin birikim şirketi” olarak görülüyor.

Yazının hazırlandığı anda Bitcoin(BTC), yaklaşık 70.590 dolar (yaklaşık 1 milyon 58 bin TL) seviyesinde işlem görüyor ve son 24 saatte yüzde 1,4 civarında değer kaybetmiş durumda. Piyasa yorumcularına göre, tanınmış siyasetçilerin ve kamu figürlerinin eleştirilerine rağmen fiyat hareketlerini hâlâ ağırlıklı olarak ‘kurumsal talep’ ve ‘uzun vadeli yatırım’ bakış açısı şekillendiriyor.