AI yatırım dalgasını sürükleyen ‘Muhteşem 7’ sarsılıyor. Yükselen ‘maliyet baskısı’ ve zayıflayan ‘kârlılık beklentisi’ nedeniyle, piyasadaki para akışı giderek yarı iletken, bellek ve veri merkezi gibi ‘infrasturktür’ odaklı şirketlere yöneliyor. Aynı eğilim kripto varlıklarda da görülüyor; özellikle Bitcoin(BTC) tarafındaki sert düzeltme, risk iştahındaki bu dönüşümü daha net ortaya koyuyor.
Son dönemde borsalarda Microsoft(MSFT) zirve seviyesinden yaklaşık %33 gerilerken, Meta(META) da %28 düşüş yaşadı. Tesla(TSLA), Amazon(AMZN), Nvidia(NVDA) ve Alphabet(GOOGL) hisselerinde de %10’un üzerinde düzeltme görülürken, görece daha dirençli kalan Apple(AAPL) bile %7 değer kaybetti. Benzer şekilde kripto para piyasasında da baskı arttı ve Bitcoin(BTC), geçen yıl ekimde gördüğü zirveye kıyasla kabaca %50 geriledi.
Bu tablo, yapay zekâya yönelik inancın kaybolmasından çok, ‘AI yatırımlarının yön değiştirdiğine’ işaret ediyor. Büyük teknoloji devleri yerine, AI ekosisteminin ayakta kalmasını sağlayan ‘yarı iletken’, ‘veri merkezi’ ve ‘bellek’ şirketlerine daha fazla sermaye akıyor. Özellikle bellek üreticisi SanDisk(SNDK) bu yıl yaklaşık %800 gibi olağanüstü bir yükseliş kaydederken, bellek ve AI ağırlıklı Global X AI & Technology ETF’si yaklaşık %140 prim yaptı. Micron Technology(MU) %230 yükselirken, geniş yarı iletken sepeti sunan VanEck Semiconductor ETF ise %67 oranında değer kazandı. *yorum: Burada yatırımcıların risk-getiri dengesini, soyut ‘platform hikâyesi’nden somut ‘donanım talebi’ne çevirdiği görülüyor.*
Bu eğilim, piyasanın artık AI ‘platform şirketleri’nden çok, gerçek talebe karşılık veren ‘donanım odaklı şirketlerin’ daha sürdürülebilir ve öngörülebilir kazanç sunacağına inandığını gösteriyor. Kısacası, ‘hikâye’ye değil, ‘sipariş defteri’ne bakan bir yatırım anlayışı öne çıkıyor.
Yatırım cephesinde bir başka baskı unsuru ise ‘patlayan AI maliyetleri’ oldu. Alphabet(GOOGL), Amazon(AMZN), Microsoft(MSFT) ve Meta(META)’nın bu yılki toplam sermaye harcamasının (CAPEX) 725 milyar dolara (yaklaşık 1,116 trilyon won) ulaşacağı tahmin ediliyor; bu da yıllık bazda yaklaşık %77’lik ciddi bir artış demek. Sorun, bu devasa yatırımların artık yalnızca şirketlerin kendi ‘nakit akışları’ ile finanse edilmekte zorlanması. Alphabet(GOOGL), Amazon(AMZN) ve Meta(META), geçen yıl toplamda yaklaşık 93 milyar dolar (yaklaşık 143 trilyon won) borçlanmaya gitti ve bu tutar, tüm şirket tahvili ihraçlarının yaklaşık %6’sına denk geldi. Buna ek olarak, hisse geri alım hacmi de 132 milyar dolara (yaklaşık 203 trilyon won) gerileyerek yıllık bazda %33 düşüş gösterdi. Böylece, hisse fiyatlarını destekleyen en önemli talep kanallarından biri de zayıflamış oldu.
Piyasadaki mevcut hareket, klasik bir ‘düzeltme’den ziyade belirgin bir ‘sermaye rotasyonu’ olarak okunuyor. Son birkaç yıldır endeksleri sırtlayan Muhteşem 7 ile Bitcoin(BTC) gibi yüksek beta varlıklardan çıkan para, yarı iletken, bellek ve yeni büyüme hikâyeleri sunan şirketlere kayıyor. Bu çerçevede, Elon Musk(Elon Musk) liderliğindeki SpaceX(SpaceX), AI odaklı iş alanlarını genişleteceği beklentileriyle geçtiğimiz hafta 75 milyar dolarlık halka arz gerçekleştirerek güçlü bir fon girişinin odağına yerleşti. *yorum: Özellikle özel piyasalar ve halka arz cephesi, “bir sonraki AI kazananı kim olacak?” sorusuna yanıt arayan sermaye için yeni bir oyun alanı hâline geliyor.*
Sonuç olarak, güncel piyasada odak noktası ‘AI büyüme potansiyelinin’ varlığı değil, ‘bu büyümeden kimlerin gelir yazacağı’ sorusu. Maliyet yükünü taşıyan büyük teknoloji şirketlerinden, bu maliyetler sayesinde doğrudan gelir ve kâr yaratan ‘altyapı şirketleri’ne doğru net bir ağırlık kayması yaşanıyor. Bu tür bir ‘sermaye yer değiştirmesi’, bir yandan dalgalanmayı artırırken, diğer yandan da önümüzdeki dönemin yeni kazananlarını ve kalıcı kaybedenlerini ayıklayacak bir sınav süreci olarak öne çıkıyor.
Yorum 0