1.000 Euro Üzeri Cüzdanlara İrlanda'dan Sıkı Kontrol

İrlanda, 2026-2030 dönemini kapsayan ulusal kara para aklamayla mücadele stratejisini açıkladı ve bu adımla kripto varlık hizmet sağlayıcılarının (CASP) 'kendi kendine saklama' (self-custody) cüzdanlarıyla bağlantılı işlemlerdeki durum tespiti yükümlülükleri sıkılaştırılıyor. Düzenleme bireysel cüzdanları yasaklayan bir adım değil; hizmet sağlayıcının taraf olduğu transferlerde izlenebilirliği ve müşteri kimlik doğrulamasını güçlendiren bir çerçeve.

İrlanda hükümeti 13'ünde (yerel saatle) ilk ulusal kara para aklama, terörün finansmanı ve yayılmanın finansmanıyla mücadele stratejisini duyurdu. Decrypt'in haberine göre strateji, AB'nin Fon Transferi Yönetmeliği'nin (TFR) tamamlanmamış uygulama adımlarıyla örtüşüyor; kişisel cüzdanlara yapılan transferlere daha sıkı kontrol getirirken, AB dışındaki kripto şirketleriyle çalışan işletmelere de daha ağır durum tespiti şartı koşuyor.

Buradaki asıl amaç, kendi kendine saklama cüzdanı kullanan bireyleri engellemek değil. AB'nin Fon Transferi Yönetmeliği, kripto varlık transferlerinde gönderen ve alıcı bilgilerinin işlemle birlikte iletilmesini zorunlu kılıyor. Kendi kendine saklama adreslerine yapılan işlemler de bir CASP'ın araya girmesi halinde bu düzenlemenin kapsamına giriyor.

Özellikle 1.000 Euro'yu aşan kendi kendine saklama adresi işlemlerinde, ilgili adresin müşterinin mülkiyetinde veya kontrolünde olup olmadığının doğrulanması gerekiyor. CASP'lar gönderen ve alıcı bilgilerini toplayıp saklamalı, işlemlerin tek tek tanımlanabilir olmasını sağlamalı. Şüpheli işlem veya yüksek risk belirtisi varsa, güçlendirilmiş müşteri kimlik doğrulaması ve sürekli izleme de devreye giriyor.

İrlanda hükümetinin strateji belgesi, kripto varlıkları ayrı bir risk unsuru olarak ele aldı. Belgeye göre suç örgütleri, geleneksel nakit yöntemlerinin yanında kripto varlıkları, 'para eşekleri' (money mule) denilen aracıları ve karmaşık katmanlama tekniklerini bir arada kullanarak tespiti ve engellemeyi zorlaştırıyor. Terörün finansmanı alanında da çevrimiçi platformlar ve kripto varlıklar üzerinden fon toplama ve destek sağlama riskine değinildi.

İrlanda Başbakan Yardımcısı ve Maliye Bakanı Simon Harris(Simon Harris), suç örgütlerinin yeni teknolojileri, kripto varlıkları ve karmaşık uluslararası finans ağlarını kullanarak suç gelirlerini gizlediğini belirterek "İrlanda, suç gelirlerinin aklanması için güvenli bir yer olmayacak" dedi. Yorum: Bu açıklama, stratejinin odağının piyasa fiyatları değil, finansal suçların önlenmesi olduğunu ortaya koyuyor.

Bu strateji, Haziran ayında açıklanan ve 30 maddeden oluşan finansal suçlarla mücadele planıyla da bağlantılı. O dönem İrlanda hükümeti kripto varlıkları ve dijital finansı yeni tür riskler arasında saymış, denetim, bilgi paylaşımı ve durum tespiti sistemlerinin güçlendirileceğini duyurmuştu. Kumar düzenleyicisine de kripto kaynaklı fonların kaynağını doğrulama standartları geliştirme görevi verilmişti.

AB genelindeki düzenleme takvimi de sürüyor. AB Kara Para Aklamayla Mücadele Yönetmeliği (AMLR), 10 Temmuz 2027'den itibaren uygulanacak. Bu yönetmelik, CASP'ların anonim kripto hesapları veya işlem anonimliğini artıran hesapları sunmasını ve saklamasını yasaklıyor.

Ancak donanım veya yazılım sağlayıcıları ile cüzdana erişimi veya kontrolü bulunmayan kendi kendine saklama cüzdanı sağlayıcıları, aynı yasağın kapsamında değerlendirilmiyor. Düzenlemenin hedefi cüzdan teknolojisinin kendisi değil, müşteri varlık transferlerine aracılık eden yetkili şirketlerin doğrulama, raporlama ve saklama yükümlülükleri.

MiCA (Kripto Varlık Piyasaları Düzenlemesi) uygulaması da aynı çizgide ilerliyor. İrlanda, mevcut kripto hizmet sağlayıcılarına 30 Aralık 2025'e kadar geçiş süresi tanıdı. Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), üye ülkeler için ortak geçiş süresi üst sınırını 1 Temmuz 2026 olarak bildiriyor.

İrlanda Merkez Bankası da CASP denetimini ayrı bir alan olarak ele alıyor. Merkez Bankası, CASP'lara özel kara para aklama ve terörün finansmanı risk değerlendirme anketi yayımladı ve 1 Temmuz 2026'dan sonra yetkilendirilmemiş CASP kullanan kişilerin MiCA korumasından yararlanamayacağı uyarısında bulundu. Yetkilendirme, veri sunumu ve işlem izlemeyi tek bir bütün olarak gören bir denetim yaklaşımı bu.

Borsalar ve saklama hizmeti sağlayan şirketler için müşteri kabulü ile para çekme/yatırma doğrulama süreçleri ağırlaşabilir. Müşterinin cüzdan sahipliğini doğrulama ve karşı taraf bilgilerini saklama sürecinde operasyonel maliyetler ve iç kontrol yükü artabilir.

Kore merkezli şirketler için bu gelişme, AB'deki faaliyet yapısının gözden geçirilmesi gereken bir konu. İrlanda veya diğer AB üye ülkelerinde CASP yetkisi alan veya müşterilerle doğrudan çalışan şirketlerin, kendi kendine saklama cüzdanı işlemlerinde mülkiyet/kontrol doğrulaması, gönderen-alıcı bilgisi toplama ve yurt dışı karşı taraf durum tespitini iş süreçlerine yansıtması gerekiyor. Kurallara uyulmamasının fiilen hizmet kısıtlamasına veya denetim önlemine dönüşüp dönüşmeyeceği, her şirketin yetkilendirme durumuna ve işlem yapısına göre değişecek.

Bir sonraki takvim durağı, AB Kara Para Aklamayla Mücadele Yönetmeliği'nin yürürlüğe gireceği 10 Temmuz 2027 tarihi. İrlanda'nın 2026-2030 stratejisi, bu tarihe kadar CASP denetimini ve kendi kendine saklama cüzdanı işlemlerine yönelik kontrol sistemini olgunlaştıracak temel çerçeve olarak kullanılacak.