Açık tahmini yüzde 5,8'de kaldı: Bessent'in yüzde 3 hedefi Kongre'de tıkandı

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent(Scott Bessent)'in bütçe açığını düşürmeyi hedefleyen '3-3-3' planı, Kongre'deki harcama pazarlıklarında tıkandı. Açığı gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH) yüzde 3'üne çekme hedefine karşın, 2026 mali yılı açık tahmini GSYH'nin yüzde 5,8'inde kalıyor.

ABD Kongre Bütçe Ofisi (CBO), 2026 mali yılı federal bütçe açığını 1,9 trilyon dolar olarak öngördü. 2025 mali yılı açığı ise 1,8 trilyon dolar, GSYH'ye oranla yüzde 5,8 olarak gerçekleşti.

Bessent'in '3-3-3' planı, federal bütçe açığının GSYH'ye oranını yüzde 3'e indirmeyi, reel GSYH büyümesini yüzde 3'e çıkarmayı ve yurt içi petrol üretimini günde 3 milyon varil artırmayı öngörüyor. Plan, açık indirimini büyüme ve enerji arzı artışıyla birlikte tek bir çerçevede sunuyor.

Sorun Kongre'de düğümleniyor. Haber sitesi Roll Call, Senato'daki Cumhuriyetçilerin üçüncü uzlaşma (reconciliation) bütçe tasarısını geçirmek için gereken oyu bulamadığını ve planlanan usul oylamasının rafa kaldırıldığını yazdı. Söz konusu bütçe kararı, savunma harcamaları, tarım desteği ve seçmen kimlik doğrulama önlemlerine toplam 105 milyar dolara kadar kaynak ayırıyordu.

Uzlaşma bütçesi (reconciliation), ABD Kongresi'nde gelir, harcama ve borç tavanına ilişkin yasaları hızlandırılmış şekilde geçirmeye yarayan bir usul. Senato'da filibusteri devre dışı bıraktığı için iktidarın mali politikasını hayata geçirmesinde etkili bir araç, ancak partide muhalif oy çıktığında ivmesi hızla kayboluyor.

ABD Hazine Bakanlığı, tahvil piyasasındaki huzursuzluğu azaltmak için uzun vadeli nominal tahvil geri alım ('buyback') hacmini büyüttü. Hazine, 19'unda (yerel saatle) yaptığı açıklamada, 10-20 yıllık ve 20-30 yıllık uzun vadeli nominal tahviller için likidite destekli geri alım üst sınırını 9 Eylül'den itibaren işlem başına 2 milyar dolardan en az 4 milyar dolara çıkardığını duyurdu.

Yeni uygulama 4 Kasım'a kadar geçerli olacak. Hazine aynı açıklamada, gelecek çeyrek geri alım hacmine ilişkin ek bilgilerin 4 Kasım'daki çeyreklik refinansman duyurusunda paylaşılacağını belirtti.

Geri alım, açığı azaltan bir politika değil. Hazine'nin daha önce ihraç ettiği tahvillerin bir kısmını geri satın alarak tahvil piyasası likiditesini güçlendiren teknik bir adım bu. Açığın küçülmesi ise gelir, harcama, büyüme oranı değişimi ve Kongre'nin yasama sürecine bağlı.

Mali baskı, borçlanma planlarında da görülüyor. Hazine, 3'ünde (yerel saatle) yayımladığı verilerde temmuz-eylül döneminde özel sektörden net piyasa borçlanmasını 739 milyar dolar, ekim-aralık dönemi için ise 628 milyar dolar olarak öngördü.

Uzun vadeli tahvillerin bir kısmının geri alınması, yeni tahvil ihracına duyulan talebi ortadan kaldırmıyor. Bütçe açığı sürdükçe tahvil arzı baskısı devam ediyor; uzun vadeli faizler ise enflasyon ve Federal Rezerv (Fed) sinyallerini de yansıtıyor.

Piyasa tepkisi de sınırlı kaldı. AP, 10 yıllık ABD tahvil faizinin yüzde 4,69'a, 30 yıllık faizin ise yüzde 5,23'e yükseldiğini aktardı. TokenPost daha önce 30 yıllık ABD tahvil getirisinin yüzde 5,28'e çıkarak 19 yılın zirvesini gördüğünü duyurmuştu.

Reuters, Başkan Trump'ın 21'inde (yerel saatle) Bessent'e tahvil piyasasına müdahale talimatı vermediğini söylediğini, Bessent'in açıklamasının ardından görülen faiz düşüşünün de büyük ölçüde geri döndüğünü bildirdi. Bu tablo, Hazine'nin attığı adımın piyasanın uzun vadeli mali kaygılarını yatıştırmaya yetmediğine işaret ediyor.

Temmuz ayı bütçe dengesi de baskıyı artırdı. Reuters, Hazine verilerine dayanarak temmuz ayı federal bütçe açığının 432 milyar dolarla o ay için tarihin en yükseği olduğunu, 2026 mali yılı kümülatif açığın ise 1,799 trilyon dolara ulaştığını aktardı.

AP, ABD ulusal borcunun 40 trilyon doları aştığını bildirdi. TokenPost daha önce CBO'nun 2025 uzlaşma yasasının 2025-2034 döneminde toplam açığa 4,2 trilyon dolar ekleyeceğini öngördüğünü aktarmıştı.

Türk yatırımcılar için bu gelişme yalnızca ABD iç siyaseti haberi değil. ABD tahvil faizleri, dolar likiditesi ve riskli varlık fiyatlamasının temel referans noktalarından biri. Hazine'nin bir sonraki geri alım açıklaması 4 Kasım'daki çeyreklik refinansman duyurusunda gelecek.