16,6 trilyon yen faiz tahmini: Japonya'da tahvil piyasası baskı altında

Japonya hükümetinin 2027 mali yılı bütçesinde tahvil faiz maliyetinin 16,6 trilyon yene kadar çıkabileceği öngörülüyor; bu tahmin, mali baskıyı ve tahvil piyasasındaki gerilimi aynı anda büyütüyor. Rakam kesinleşmiş bir bütçe kalemi değil, hazırlık aşamasındaki bir hesaplama olsa da, uzun vadeli faizlerdeki yükselişin doğrudan kamu harcama yapısına yansıması nedeniyle piyasanın dikkati bu tarafa çevrildi.

Reuters'e göre Japonya Maliye Bakanlığı, 2027 mali yılı bütçe talebinde borç servisi hesaplamalarında kullanılan varsayılan faiz oranını yüzde 3,8 olarak belirlemeyi değerlendiriyor. Bu oran, 2026 mali yılı bütçesinde uygulanan yüzde 3,0'ün üzerinde.

Varsayılan faiz oranı, gerçek borçlanma maliyetini değil, bütçede tahvil giderlerini hesaplamak için kullanılan referans değeri ifade ediyor. Ancak piyasa faizleri hızla yükseldiğinde, bütçe hesaplamalarında kullanılan bu referans oran da yukarı yönlü güncellenebiliyor.

Reuters, 10 yıllık Japon devlet tahvili (JGB) faizinin 18'inde (yerel saatle) gün içinde yüzde 2,945'e kadar çıktığını aktardı. 24'ünde yayımlanan piyasa haberlerinde ise 10 yıllık tahvil faizi yüzde 2,89, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 4,075 seviyesinde görüldü.

Japonya Maliye Bakanlığı, 2026 mali yılı genel bütçe harcaması olan 122,3 trilyon yenin 31,3 trilyon yenini tahvil giderinin oluşturduğunu açıklıyor. Tahvil gideri, hükümetin ihraç ettiği tahvillerin anapara geri ödemesi ile faiz ödemesini kapsayan kalem olarak tanımlanıyor.

Yalnızca faiz maliyetinin 16 trilyon yeni aşacağı tahmini doğrulanırsa, faiz artışı sosyal güvenlik, savunma ve büyüme yatırımları gibi diğer bütçe kalemlerini baskılayan bir unsura dönüşüyor. Bu da Japonya'nın mali yönetiminde faiz değişkeninin ağırlığının arttığı anlamına geliyor.

Bu tablonun arka planında Japonya Merkez Bankası(BoJ)'nın para politikasını normalleştirme süreci bulunuyor. BoJ, tamamlayıcı mevduat faizini yüzde 1,0 olarak belirlerken, teminatsız gecelik çağrı faizini de yaklaşık yüzde 1,0 seviyesine yönlendiriyor.

Kazuo Ueda(Kazuo Ueda), Japonya Merkez Bankası(BoJ) Başkanı, yaptığı bir konuşmada 2024 yazından bu yana JGB alımlarını kademeli olarak azalttıklarını belirtti. Ueda, Ocak-Mart 2027 dönemine kadar her çeyrekte aylık alım tutarının yaklaşık 200 milyar yen daha düşürüleceğini de sözlerine ekledi.

BoJ, ayrı bir raporunda tahvil piyasasının işlevselliğinin iyileştiğini ve uzun vadeli faizlerin piyasada daha serbest şekilde oluştuğunu değerlendirdi. Aynı raporda bankaların ve bireysel yatırımcıların JGB tutarlarını kademeli olarak artırdığı, ancak portföy ayarlamasının zaman aldığı belirtildi.

Merkez bankası alımlarının azalması ile özel sektör talebinin devreye girmesi eş zamanlı ilerlediğinde, çok uzun vadeli tahvillerin faizleri mali kaygılara karşı daha duyarlı hale geliyor. Özellikle 30 yıllık gibi uzun vadeli tahviller, mali sürdürülebilirlik ile enflasyon beklentilerini birlikte yansıtan bir yapıya sahip.

Konu yalnızca Japonya'nın iç mali meselesiyle sınırlı kalmıyor. Japon tahvil faizlerindeki yükseliş; yen fonlama maliyetini, küresel tahvil getirilerini ve risk iştahını aynı anda etkiliyor.

Kripto para piyasasının Japonya'daki faiz seyrini yakından takip etmesinin nedeni de bu bağlantı. TokenPost daha önce, uzun vadeli tahvil faizlerindeki değişimin Bitcoin(BTC) gibi risk varlıkları üzerindeki doğrudan etkisinin ek doğrulama gerektirdiğini aktarmıştı.

Japonya'da genişlemeci maliye politikası ile mali disiplin tartışması da sürüyor. TokenPost, geçen ay 6'sında 10 yıllık JGB faizinin gün içinde yüzde 2,830'a kadar yükseldiğini ve mali kaygıların arttığını daha önce duyurmuştu.

Ancak 16,6 trilyon yenlik faiz maliyeti, yüzde 3,8'lik varsayılan faiz oranı ve 130 trilyon yen düzeyindeki bütçe talebi rakamları, hükümetin nihai bütçe taslağını ya da Meclis'ten geçen kesin rakamları yansıtmıyor. Japonya Maliye Bakanlığı'nın 2027 mali yılı bütçe hazırlık sayfasında da bu rakamlar doğrudan yer almıyor.

Japonya'nın 2027 mali yılı bütçesi, hükümet taslağının hazırlanması ve Meclis görüşmelerinin ardından kesinleşecek. Piyasalar bu süreçte tahvil gideri hesaplama esasını, uzun vadeli faiz seyrini ve BoJ'un tahvil alımlarını azaltma hızını birlikte izleyecek.