Jet yakıtı %39 arttı, JetBlue'da yapılanma senaryosu

ABD Körfez Kıyısı'nda jet yakıtı fiyatı çeyreklik bazda yüzde 39 birden yükselince havayolu şirketleri için kâr tahminleri aşağı çekildi. JetBlue(JBLU) likidite konusunda güvence verdi, ancak analistler arasında sermaye yapısını yeniden düzenleme senaryosu konuşulmaya başladı.

Raymond James, 24'ünde havayolu kapsamındaki tüm şirketler için kâr tahminlerini düşürdü. Şirket, 2026'nın ikinci yarısı ile 2027 ve 2028 yılları için jet yakıtı fiyat tahminlerini sırasıyla yaklaşık yüzde 18, yüzde 14 ve yüzde 7 yukarı çekti. Aynı dönemde Brent petrol ve WTI(West Texas Intermediate) fiyatlarındaki artış sırasıyla yüzde 26 ve yüzde 21 olurken, Körfez Kıyısı jet yakıtındaki artış yüzde 39 ile daha belirgin oldu.

Bu revizyonun asıl nedeni ham petrol fiyatından çok rafineri marjıydı. Raymond James, aynı dönemde Brent tahminindeki değişikliğin yalnızca yüzde 5, yüzde 1 ve yüzde 0 düzeyinde kaldığını, buna karşılık rafineri marjı varsayımlarını belirgin şekilde yükselttiğini açıkladı. Jet yakıtı ve dizel gibi rafine ürünlerde arzın daralması havayollarının maliyet yükünü artırdı.

ABD Enerji Bilgi İdaresi(EIA) verilerini yansıtan St. Louis Federal Reserve(FRED) günlük serisine göre, ABD Körfez Kıyısı jet yakıtı fiyatı 18'inde galon başına 3,960 dolara ulaştı. Bu, 14'ündeki 3,770 dolarlık seviyenin üzerinde. Yakıt fiyatları zaman içinde değişkenlik gösterdiği için havayolu kâr tahminlerinde referans tarih de önem taşıyor.

JetBlue'nun üzerindeki baskı ikinci çeyrek sonuçlarına da yansıdı. Reuters'a göre, JetBlue'nun ikinci çeyrek yakıt gideri yaklaşık yüzde 81 artarak 407 milyon dolara çıktı ve ortalama yakıt maliyeti galon başına 4,23 dolar oldu. Aynı çeyrekte net zarar 247 milyon dolara genişledi.

Buna karşın JetBlue, fiyat ayarlamaları ve talep toparlanmasıyla yakıt maliyetindeki artışın yaklaşık yarısını telafi ettiğini belirtti. Ortalama bilet fiyatı yüzde 9 civarında yükselirken, uçuş başına koltuk-mil gelir (RASM) yüzde 11 seviyesinde iyileşti. Şirket, 28 Temmuz'daki yatırımcı güncellemesinde 2026'nın üçüncü çeyreği ve tüm yıl için jet yakıtı fiyatını galon başına 3,49 dolar olarak öngördü, 2026 düzeltilmiş faaliyet marjı beklentisini ise yüzde -2,0 ile yüzde -5,0 aralığında paylaştı.

Tartışmanın odağında 'iflas riski' ifadesi var. Raymond James, JetBlue'nun 2026'da likidite sorunu yaşayacağını düşünmüyor. Ancak sermaye yapısını düzeltmek için daha temkinli bir seçenek olarak ABD İflas Kanunu'nun 11. Bölümü kapsamında yeniden yapılanmayı gündeme getirdi.

İflas Kanunu'nun 11. Bölümü, şirketlerin mahkeme koruması altında borç ve iş yapısını yeniden düzenlediği bir süreç. Faaliyetlerin hemen durdurulması anlamına gelmiyor; alacaklılarla görüşme ve mahkeme denetimi yoluyla borç yapısının yeniden kurulmasını kapsıyor. Bu ifade de doğrudan bir iflas değil, sermaye yapısını iyileştirme senaryosuna daha yakın.

JetBlue'nun 30 Haziran'daki üç aylık raporunda, kısıtlanmamış nakit, nakit benzerleri ve yatırım menkul kıymetleri 2,2 milyar dolar, kullanılmayan kredi limiti ise 600 milyon dolar olarak görünüyor. Şirket, bu tutarın rapor tarihinden itibaren en az 12 aylık likidite ihtiyacını karşılamaya yeteceğini belirtti.

Kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's(S&P) da Haziran'da JetBlue'nun kredi notunu spekülatif (junk) kategoride daha da aşağı çekti; ancak önümüzdeki 12 ay içinde temerrüt veya yeniden yapılanma beklemediğini kaydetti. Tartışmanın esas noktası likiditeden çok, yüksek yakıt maliyetinin toparlanmayı ne kadar yavaşlatacağı.

Havayolu şirketlerine yönelik değerlendirmeler birbirinden ayrıştı. Raymond James aynı raporda Allegiant Travel(ALGT) hisselerini 'Güçlü Al' seviyesine yükseltti ve hisse 24'ünde işlem öncesinde yüzde 2,8 yükseldi. JetBlue(JBLU) ise aynı gün yüzde 1,23 artışla 4,95 dolara çıktı; ancak bu hareketin doğrudan Raymond James raporuna tepki olup olmadığı doğrulanmadı.

Düşük maliyetli havayolları bilet fiyatlarını hızlı ayarlayarak maliyetin bir kısmını telafi edebiliyor, ancak rekabetin yoğun olduğu hatlarda fiyat yansıtma imkânı sınırlı kalabiliyor. Yakıt maliyeti yükseldiğinde bilet fiyatları, koltuk arzı ve hat dağılımı birlikte etkileniyor. Genel olarak borç yükü ağır olan havayollarında, aynı yakıt maliyeti artışı finansal esnekliği daha hızlı zorluyor.

Aynı maliyet yapısı Güney Kore havacılık sektörü için de geçerli. TokenPost daha önce ABD-İran gerilimi sonrası petrol fiyatları ve döviz kuru baskısının havayolu maliyetlerini yükselttiğini bildirmişti. Havacılık sektöründe faaliyet giderleri içinde yakıt payı yüksek olduğu için, küresel petrol fiyatları ve rafine ürün fiyatlarındaki değişim finansal sonuçlara hızla yansıyor.

JetBlue, 2028 için hisse başına en az 1,00 dolar kâr ve yıllık ek FAVÖK olarak yaklaşık 1,2 milyar dolar hedefliyor. Raymond James bu hedefi 'iddialı' olarak değerlendirdi. Şirketin 2026 kâr beklentisi ve yakıt maliyeti seyri, sermaye yapısı tartışmasında bir sonraki referans noktası olacak.