Quantus, 5,67 milyon QTC’yi genesis aşamasında çıkardı: Performans doğrulaması bekleniyor

Quantus, toplam arzın yüzde 27’sini genesis aşamasında çıkardıktan sonra mainnet operasyonunu başlattı. Kuantum dirençli imzalar ile sıfır bilgi kanıtlarını birleştiren yapı öne çıkarılırken, ilk arzın kilit açılımı ve gerçek ağ performansı için ek doğrulama gerekiyor.

Quantus, 9 Eylül’de mainnet’i devreye aldı. Toplam arz 21 milyon QTC ile sınırlandırıldı. Bunun 5,67 milyon QTC’lik bölümü genesis aşamasında çıkarılırken, kalan yüzde 73’lük bölüm madencilik yoluyla üretilecek.

Genesis arzının yatırımcı, kurucu ve ekip tahsisleri toplam arzın yüzde 23’ünü oluşturuyor. Şirket tahsisi yüzde 4 seviyesinde. Bunun yüzde 1’i genesis anında likit hale gelirken, yüzde 3’ü kilitli tutuluyor.

Yatırımcı, kurucu ve ekip varlıkları ile şirketin kilitli arzı mainnet lansmanından sonra bir yıl boyunca kilitli kalacak ve ardından 36 ay içinde doğrusal olarak açılacak. Kilit açılımı sırasında gerçek satış yapılıp yapılmayacağı ve sahipler bazında varlık hareketleri doğrulanmış değil.

Kuantum dirençli imzalar ve kanıt yapısı

Quantus, ABD Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü’nün (NIST) 2024’te kesinleştirdiği ML-DSA imza standardını STARK tabanlı sıfır bilgi kanıtlarıyla birlikte kullanıyor. ML-DSA, büyük ölçekli kuantum bilgisayarlara sahip saldırganlara karşı koymak üzere tasarlanmış bir dijital imza algoritması. Ancak bu durum mutlak bir hacklenemezlik anlamına gelmiyor.

Ağ, varsayılan imza yöntemi olarak ML-DSA-65’i kullanıyor. Daha yüksek güvenlik payı isteyen kullanıcılar için ML-DSA-87 seçeneği de sunuluyor. Kuantum dirençli imzalar, geleneksel eliptik eğri tabanlı imzalara kıyasla daha büyük açık anahtar ve imza verileri nedeniyle blok alanında daha fazla yer kaplayabiliyor.

Quantus, bu yükü STARK tabanlı kanıtlarla azaltmayı hedefleyen bir yapı benimsedi. Birden fazla işlem bir araya getirildikten sonra Plonky2 ve Poseidon2 kullanılarak tek bir kanıtla doğrulanıyor.

Resmi mimari dokümanında şeffaf işlemler için yaklaşık 43-170 QTPS kapasitesi belirtiliyor. Şifreli işlemler için mevcut yapıda yaklaşık 430 QTPS, teorik olarak ise yaklaşık 2800 QTPS öngörülüyor. Ancak bunlar tasarım ve tahmin değerleri. Uzun süre korunabilecek gerçek işlem kapasitesi ile kanıt oluşturma maliyetinin ayrıca doğrulanması gerekiyor.

Adres bağlantılarını gizleyen gizlilik yapısı

Quantus’un ‘Wormhole’ işlemi, para yatırma ve çekme adresleri arasındaki bağlantıyı kesmeye odaklanıyor. İşlem tutarı ve çekim adresi açık kalabildiği için bu yapı, tüm işlem bilgilerinin şifrelenmesinden farklı.

Aynı veya sıra dışı tutarların kısa süre içinde yatırılıp çekilmesi ya da kullanıcı sayısının düşük olması halinde gözlemcilerin işlem çiftlerini tahmin etme ihtimali devam ediyor. Bu nedenle adres bağlantılarını gizleyen özellik ile işlemlerin tamamını saklayan anonimlik birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.

İhraç yapısı Bitcoin (BTC) gibi 21 milyonluk arz sınırı getiriyor. Ancak dört yıllık yarılanma döngüsü yerine blok ödülleri kademeli olarak azalıyor. Resmi whitepaper, blok ödülünün ‘(maksimum arz-mevcut arz)/50 milyon’ formülüyle hesaplandığını belirtiyor.

Şifreli işlem ücretlerinin yarısı madencilere ödenirken, kalan yarısı yakılıyor. Bu yapının uzun vadede güvenlik bütçesinin korunmasına katkı sağlaması için ağ işlemleri ve ücretlerin süreklilik göstermesi gerekiyor.

Mainnet’in ilk hafta göstergeleri

Quantus, 16 Eylül tarihli haftalık güncellemesinde mainnet’in çalışmaya başlamasından bu yana 53 binden fazla bloğun kesintisiz üretildiğini açıkladı. İlk hafta 3546 hesap oluşturuldu, 16.463 QTC çıkarıldı, 4011 sıfır bilgi kanıtı ve 11.645 şeffaf işlem işlendi.

Bu veriler, projenin kendisi tarafından paylaşılan ilk dönem operasyon istatistiklerinden oluşuyor. Bağımsız düğüm sayısı, madenci bazında ödül yoğunlaşması ve genesis arzının gerçek hareketleri ayrıca açıklanmadı.

Quantus, kuantum dirençli imzalar ile sıfır bilgi kanıtlarını tek bir iş kanıtı ağı üzerinde birleştirmesi bakımından belirgin bir teknik deney niteliği taşıyor. Ancak genesis arzının payı, kilit açılımı sonrasındaki dolaşım yapısı, gerçek gizlilik seviyesi ve uzun vadeli işlem kapasitesi teknik tasarımdan ayrı olarak doğrulanması gereken konular arasında yer alıyor.