3 çapraz zincir demosu: EEZ, Devcon 8'de sunacak

Ethereum Economic Zone (EEZ), 4'ünde Devcon 8'de rollup'larla Ethereum ana ağındaki akıllı sözleşmeleri tek işlemde buluşturan üç demo sunacağını duyurdu. Açıklanan örnekler arasında CoW Swap işlemi ve Falcon imza doğrulaması yer aldı.

EEZ, resmî X hesabında senkron kompozisyon özelliğini gösterecek ilk üç örneği demo olarak sunacağını bildirdi. Devcon'un resmî programında ilgili iki oturum 4'ünde Kore saatiyle 16.30 ve 17.00'de, 25'er dakika olarak yer aldı (ikinci oturum).

EEZ, katılımcı rollup'ların akıllı sözleşmelerinin Ethereum ana ağındaki veya diğer katılımcı rollup'lardaki sözleşmeleri çağırıp dönüş değerlerini aynı işlemde kullanabileceği şekilde tasarlandı. Yürütme sırasında herhangi bir adım başarısız olursa işlemin tamamının geri alınması, yani atomik yürütme hedefleniyor.

EEZ, tanıtım yazısında bu yapının varlıkları köprüyle taşıma veya wrapped token kullanma adımlarını azaltmayı, rollup'lara bölünmüş likiditeyle uygulamaları birbirine bağlamayı amaçladığını açıkladı. Bu, projenin ortaya koyduğu bir tasarım hedefi.

CoW Swap örneği, Martin Köppelmann'ın 18 Eylül tarihli paylaşımında tanıtıldı. Paylaşımda rollup üzerinde ödeme yapılırken ana ağ likiditesinin kullanıldığı ve token gönderip karşılığında başka bir token alma işleminin atomik biçimde gerçekleştiği belirtildi. O sırada kamuya açık test ağı henüz lansman öncesi aşamadaydı.

TokenPost daha önce ana ağ kayıtlarında gözlemlenen EEZ bağlantılı 8 atomik L1-L2 transferini haberleştirmişti. Bu incelemede yalnızca paketlerle işlemlerin ana ağa dahil olma sırası doğrulanmış, L2 içindeki yürütme ve işlem performansı doğrudan ölçülmemişti. Yeni demo örneklerinin kapsamı, önceki haberdeki zincir üstü gözlemlerden farklı.

Kuantuma dayanıklı imza örneğinde “Rollup X”, Falcon imzasını doğruluyor; ana ağdaki sözleşme de aynı işlem içinde bu sonucu alarak transferi onaylıyor. EEZ, demo içeriğini resmî hesabında paylaştı.

EEZ, imzanın doğrudan ana ağda doğrulanmasının yaklaşık 5,5 milyon gas gerektirdiğini, rollup'ta işlenmesi hâlinde miktarın yaklaşık %91 daha düşük olduğunu belirtti. Bu iki değer projenin hesaplamalarına dayanıyor; karşılaştırma koşulları ve bağımsız tekrar sonuçları doğrulanmış değil.

Bu örnek, belirli bir imzanın rollup'ta doğrulanıp ana ağdaki bir işlemin onaylanma yöntemini gösteriyor. Ethereum hesap imzalarının veya konsensüs katmanının tamamının kuantuma dayanıklı bir yönteme geçtiği anlamına gelmiyor. Ethereum'un kuantuma dayanıklılık geçişi ayrı bir yol haritasında ele alınıyor.

Gnosis ve ZisK, EEZ'yi 29 Mart 2026'da tanıttı. Ethereum Foundation'ın geliştirilmesine destek verdiği bu çerçeve, proje tanıtım yazısında rollup'lar arasındaki likidite ve uygulama ayrışmasını gidermeye yönelik bir öneri olarak anlatılıyor.

GIP-153, Gnosis Chain'in EEZ rollup'ına geçmesini öneriyor. Bu teklif, bağımsız bir zincirden Ethereum'un uzlaşma ağına geçiş planını ele alan TokenPost haberimizle bağlantılı. GIP-153 teklifinde ilk aşamadaki senkron çağrıların sınırlı olduğu, tam çift yönlü ve iç içe çağrıların ise sonraki geliştirme aşamalarına bırakıldığı belirtiliyor.

EEZ'nin ayrı teknik oturumu 5 Kasım için duyuruldu. Devcon'un oturum açıklamasında zincirler arasındaki çağrı bilgilerinin Ethereum blob'ları üzerinden aktarılması ve akıllı sözleşmelerin yürütmeyi koordine etmesi ele alınıyor.

Oturumda sıfır bilgi kanıtlarının yanı sıra güvenilir yürütme ortamları (TEE) ve çoklu imza komiteleri de kanıt yöntemleri olarak sunuluyor. Bu yöntemlerin güven, güvenlik ve gecikme süresi arasındaki ödünleşimleri de açıklanacak.

EEZ'nin çekirdek protokol deposunda mevcut uygulamanın erken aşamada olduğu, denetlenmediği ve arayüzlerle depolama yapısının değişmekte olduğu belirtiliyor.