ABD Hazine Bakanlığı, 4 Hintli ile 10 şirket ve kuruluşa yaptırım uyguladı

ABD Hazine Bakanlığı, İran’la bağlantılı deniz taşımacılığı ve havacılık faaliyetleri kapsamında 4 Hindistan vatandaşını ve 10 şirket ile kuruluşu yaptırım listesine aldı. Bakanlığa bağlı Yabancı Varlıkları Kontrol Ofisi (OFAC), gemilerin sahte bayrak kaydı kullanarak yaptırımlardan kaçınma riskine ilişkin denizcilik sektörü için bir uyarı da yayımladı.

Hazine Bakanlığı 4’ünde yaptığı açıklamada, yaptırım kararlarının “Ekonomik Dışlama Operasyonu”nun (Operation Economic Outcast) parçası olduğunu bildirdi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, “Bu operasyon kapsamında ya bizimlesiniz ya da karşımızdasınız. İran rejimini kara, deniz veya hava yoluyla desteklemeyi sürdürenleri yaptırıma tabi tutacağız” dedi.

Yaptırım listesinde Hindistan vatandaşı bir çift, bu çiftle bağlantılı iki kişi, Hindistan merkezli 8 şirket ve kuruluş ile Singapur merkezli bir şirket yer aldı. Türkiye merkezli yer hizmetleri şirketi Fugo Ground Services Inc. de ayrıca listeye eklenince yaptırım uygulanan şirket ve kuruluşların toplamı 10’a çıktı.

Hazine Bakanlığı, ağın İran petrolünü taşıyan yaptırım kapsamındaki gemilere sahte bayrak kaydı ve sahte denizcilik sertifikaları sağladığını açıkladı. Bakanlığın açıklamasına göre gemilerden bazıları İran ordusu ve onun vekil güçleri adına faaliyet gösterdi.

Bakanlık, ağın farklı ülkelerdeki denizcilik düzenleyicilerini yanıltarak gemi sicil kuruluşları ve klas kuruluşları oluşturduğunu belirtti. Açıklamada, çiftin faaliyetlerinin 2014’te Dominika’da bir gemi sicil kuruluşunu taklit etme girişimiyle başladığı, Sharma’nın ise 2023’te Singapur merkezli bir gemi sicil şirketi kurduğu ifade edildi.

OFAC’ın sektör uyarısında sahte bayrak kaydının iki şekilde oluşturulabildiği belirtildi: Hükümet onayı olmayan bir sicil kuruluşunun gemiye bayrak vermesi veya geminin kayıt belgeleri olmadan belirli bir ülkenin bayrağını taşıdığını öne sürmesi.

Gemilerin uluslararası sefer koşullarını karşılaması ve gerekli hizmetleri alabilmesi için bir ülkenin siciline kayıtlı olması gerekiyor. OFAC, sahte bayrak kaydının yaptırımlardan kaçınan gemilere geçerli bir kaydı varmış izlenimi verebileceğini bildirdi.

OFAC, Nisan 2025’te de İran’ın gölge filosunda sık sık bayrak değiştirildiği dahil olmak üzere denizcilik sektörünü yaptırım riskleri ve uyarı işaretleri konusunda bilgilendirmişti. Son uyarıda, İran petrolü ve petrokimya ürünlerini taşıyan gemilerin faaliyetlerini sürdürebilmek için sahte bayrak kayıtlarına daha fazla başvurduğu belirtildi.

Uyarıda sıralanan işaretler arasında geminin bayrak bilgisinin denizcilik veri tabanlarında bulunmaması veya sahte bayrak vakalarının sık görüldüğü bir ülkenin bayrağını taşıması yer aldı. Gemi kimlik numarasındaki ülke koduyla gösterilen bayrağın uyuşmaması da dikkat edilmesi gereken bir işaret olarak gösterildi.

Bayrağın ait olduğu ülkede bilinen bir gemi sicil kuruluşunun bulunmaması ya da kayıt belgelerinin doğrulanamaması da risk işareti sayılıyor. OFAC, bu göstergelerin geminin yaptırım listesine alınması veya cezayla karşılaşması riskiyle bağlantılı olduğunu belirtti.

OFAC, sigorta şirketleri ve ticaret finansmanı kuruluşları dahil denizcilik hizmeti sağlayıcılarına, gemilerle işlem yapmadan önce daha kapsamlı inceleme yürütmeleri tavsiyesinde bulundu. Amaç, yaptırım kapsamındaki gemilerle işlem yapma riskini azaltmak için bayrak bilgileriyle kayıt belgelerinin birlikte doğrulanması.

Fugo Ground Services, Türkiye’ye sefer yapan ve ABD yaptırımlarına tabi 6 İran havayoluyla doğrudan hizmet sözleşmesi imzaladı. Hazine Bakanlığı, şirketin yer hizmetleri ve başka hizmetler sunduğunu; bazı havayollarına ise 8 Eylül’deki yaptırım kararından yalnızca birkaç hafta sonra hizmet vermeye başladığını açıkladı.

Yaptırım kararında İran’ın petrol, petrokimya ve havacılık sektörlerini hedef alan 13902 sayılı ABD başkanlık kararnamesi uygulandı. Hazine Bakanlığı, Fugo Ground Services’ın İran ekonomisinin havacılık sektöründe faaliyet göstermesi nedeniyle yaptırım listesine alındığını bildirdi.

Yaptırım uygulanan kişilerin ABD’de bulunan ve ABD vatandaşlarının elinde ya da kontrolünde olan varlıkları dondurulacak ve OFAC’a bildirilecek. Yaptırım kapsamındaki kişilerin tek başına veya toplamda en az yüzde 50 hisseye sahip olduğu tüzel kişilerin varlıkları da dondurulacak. OFAC izni veya bir istisna olmadıkça, ABD vatandaşlarının taraf olduğu ya da ABD’de gerçekleştirilen ilgili işlemler genel olarak yasak.

Ekonomik Dışlama Operasyonu 24 Ağustos’ta duyurulmuştu. Hazine Bakanlığı o dönemde dijital varlıklar, teknoloji, altın, havacılık ve deniz taşımacılığını hedef sektörler olarak sıralamıştı. TokenPost, operasyon kapsamında İran bağlantılı kripto para borsası Bitbank’a yönelik yaptırımları daha önce haberleştirmişti.

Hazine Bakanlığı daha önce İran’ın 27 sivil havayolu şirketi dahil 36 hedefe yaptırım uygulamıştı. Son kararla, yaptırım kapsamındaki İran havayollarına hizmet veren Türkiye merkezli yer hizmetleri şirketi de listeye eklendi.