8 kübitlik silikon kuantum bilgisayarı ticari veri merkezinde çalışmaya başladı

Diraq, Avustralya’nın Sidney kentindeki Equinix(EQIX) ticari veri merkezinde 8 kübitlik silikon spin kuantum bilgisayarını çalıştırmaya başladı.

Diraq, 10'unda yayımladığı açıklamada sistemin faaliyette olduğunu bildirdi. Şirket, bunun paylaşımlı bir ticari veri merkezinde çalıştırılan ilk silikon spin kuantum bilgisayarı olduğunu belirtti. “İlk” olma nitelemesi Diraq’ın açıklamasına dayanıyor.

Equinix ve Diraq, eylül ayında yaptıkları ortak açıklamada cihazı Sidney’deki veri merkezine kurmayı planladıklarını duyurmuştu. O dönemde standart sunucularla birlikte çalıştırma, uzaktan izleme ve CPU-GPU entegrasyonunu deneme hedeflerini paylaşmışlardı. Son açıklama ise sistemin faaliyete geçtiğini bildiriyor.

Sistemde 8 kübit barındıran bir silikon çipin yanı sıra soğutma ve kontrol elektroniği bulunuyor. Kurulum 172 fit karelik alan kaplıyor ve veri merkezindeki standart sunucuların yanında yer alıyor.

Diraq, sistemin mevcut güç tüketiminin 20 kW’ın altında olduğunu açıkladı. Soğutma donanımı da dahil olmak üzere kuantum bilgisayarın standart veri merkezi altyapısında çalıştırılması, kurulumun öne çıkan özelliklerinden biri.

Diraq’ın silikon spin kübitleri, standart bilgisayar çiplerinin üretiminde kullanılan CMOS sürecinden yararlanıyor. Şirket, mevcut yarı iletken üretim altyapısını kullanarak kuantum işlemci üretmeyi hedefliyor.

Diraq, kübit sayısı artırılırken veri merkezi altyapısında büyük değişiklikler yapmak yerine kuantum işlemci çipinin değiştirilmesini öngören bir ölçeklendirme yaklaşımı sunuyor. Bu, şirketin tarif ettiği bir tasarım. Şu anda çalışan sistem 8 kübitten oluşuyor.

İki şirket eylül ayındaki açıklamalarında cihazın gerçek veri merkezi koşullarındaki performansını inceleyeceklerini, ağ bağlantısı üzerinden uzaktan izlemeyi ve CPU-GPU kaynaklarıyla güvenli entegrasyonu deneyeceklerini söylemişti. Kuantum bilgisayarı mevcut hesaplama kaynaklarıyla birleştirmek de iş birliğinin hedefleri arasındaydı.

Şirketler, testlerin ardından sektör ortaklarına ve müşterilere cihazı inceleme ve olası kullanım alanlarını değerlendirme fırsatı sunmayı planladıklarını bildirmişti. Müşterilerin yaptığı çalışmalara ilişkin somut bir sonuç açıklanmadı.

Diraq’ın kurucusu ve CEO’su Andrew Dzurak, 10'unda yayımlanan açıklamada, “Ticari bir veri merkezinin içine girmek, savunduğumuz yaklaşımı kanıtlamaya başlamanın bir yolu” dedi. Bu sözler, sistemin gerçek çalışma koşullarında sınanacağına işaret ediyor.

TokenPost daha önce IBM’in 120 kübitlik kuantum bilgisayarının Chicago’da çalıştırıldığını bildirmişti. Diraq’ın bu açıklaması, silikon spin teknolojili sistemin paylaşımlı bir ticari veri merkezinde çalıştırılmasına odaklanıyor.

Son açıklamada cihazın kurulumu, faaliyete geçmesi ve güç tüketimi bilgileri yer aldı. Belirli hesaplamaların hızı veya müşterilerin gerçekleştirdiği işlerin sonuçlarına ilişkin bir veri paylaşılmadı.

Diraq, aynı gün yayımladığı “Quantum at Work” raporunda, klinik deneylerde başarı oranının 10 yüzde puan artması halinde ABD pazarında yılda 25’e kadar daha fazla ilacın hastalara ulaşabileceğini öngördü. Bu tahmin, mevcut 8 kübitlik sistemin hesaplama sonuçlarına değil, şirketin ayrı bir modellemesine dayanıyor.

ABD Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı’nın (DARPA) Quantum Benchmarking Initiative (QBI) programı, hesaplama değerinin işletme maliyetini aşacağı “kullanım ölçeğinde” bir kuantum bilgisayarın 2033’e kadar geliştirilebilir olup olmadığını inceliyor. DARPA, ekim ayında Diraq’ı son aşama olan Stage C için seçtiğini duyurdu.

DARPA, Stage C kapsamında şirketlerle birlikte önerilen sistemlerin tasarıma uygun biçimde kurulup amaçlandığı gibi çalıştırılıp çalıştırılamayacağını değerlendirecek. Diraq, son aşamaya kalan 6 şirketten biri. Şirket, 300 milyon dolara (yaklaşık 402,6 milyar won) kadar potansiyel finansman desteğine uygun olabileceğini bildirdi.

Diraq ayrıca ABD CHIPS ve Bilim Yasası kapsamında 38 milyon dolarlık (yaklaşık 51 milyar won) bir niyet mektubu imzaladığını açıkladı. Şirket, Sidney’de kurduğu sistemi önümüzdeki 1 yıl içinde 256 kübite kadar genişletmeyi hedefliyor.