Reddit’te 14 topluluktan yatırımcı duyarlılığı ölçüldü: Bitcoin de incelendi

Avrupa Merkez Bankası (ECB) araştırmacıları, Reddit gönderilerini yapay zekâyla analiz ederek bireysel yatırımcı duyarlılığını ölçen R-RISI göstergesini oluşturdu. Bitcoin (BTC) hakkındaki paylaşımlar da incelendi; ancak göstergeyle fiyat arasındaki ilişki, fiyat tahmini yapabildiği anlamına gelmiyor.

Araştırmacılar göstergeyi 12 Kasım’da ECB blogunda tanıttı. Tasarım ve ampirik analiz, Ağustos 2026’da yayımlanan 3276 numaralı çalışma belgesinde yer aldı.

Çalışma belgesinde 2015’ten Nisan 2026’ya kadar yayımlanan gönderiler analiz edildi. ECB blogundaki grafik ise 31 Ekim 2026’ya kadar olan verileri kapsıyor; bu nedenle iki dönemi aynı örneklem gibi değerlendirmemek gerekiyor.

Araştırmacılar gönderilerin başlık ve metinlerini ChatGPT 5.1 ile sınıflandırdı. Yöntem, çevrim içi konuşmalarda kullanılan argo ve kısaltmaları bağlam içinde yorumlamayı amaçlıyor.

Sınıflandırmada olumlu, olumsuz ve nötr duyarlılığın yanı sıra tartışma konuları ve adı geçen varlıklar da belirlendi. Böylece araştırmacılar duyarlılığın konuya veya varlığa göre nasıl değiştiğini inceleyebildi.

Her gönderiye eşit ağırlık verilmedi. Reddit puanı ve yorum sayısı logaritmik yöntemle hesaba katılarak daha fazla ilgi gören gönderilere daha yüksek ağırlık tanındı.

Olumlu ve olumsuz gönderilerin ağırlıklı toplamları, önceki 365 günlük dönemin ortalaması ve değişkenliği esas alınarak standartlaştırıldı. R-RISI, bu iki değer arasındaki farkla hesaplandı.

Bu nedenle pozitif R-RISI, olumlu gönderilerin toplam gönderilerin yarısından fazlasını oluşturduğu anlamına gelmiyor. Gösterge, yatırımcıların gerçek portföylerini veya işlem kayıtlarını da ortaya koymuyor.

Bitcoin duyarlılığı alt göstergesi, finans, yatırım ve kripto para konularına odaklanan 14 subreddit’teki gönderiler kullanılarak hazırlandı. Araştırmacılar Bitcoin hakkındaki gönderileri ayıklayıp göstergeyi fiyat hareketleriyle karşılaştırdı.

ECB blogunda duyarlılık ile fiyatın çoğunlukla birlikte hareket ettiği dönemlere yer verildi. Bununla birlikte Bitcoin göstergesi, yapay zekâ hisselerine ilişkin göstergeye kıyasla fiyatla daha sık farklı yönlerde hareket etti ve daha oynak seyretti.

Araştırmacılar R-RISI’deki değişimlerle ertesi günkü piyasa getirileri arasında istatistiksel bir ilişki buldu. Özellikle piyasa düşüşleri sırasında gösterge değişimi ile S&P 500’ün ertesi günkü getirisi arasındaki ilişki daha güçlüydü.

Bu istatistiksel ilişki, çevrim içi yatırımcı duyarlılığının piyasa fiyatlarını hareket ettirdiğini kanıtlamıyor. Bulgular, Bitcoin fiyatını tahmin etmek için de kullanılamaz.

ECB, Kasım 2025’te yayımladığı finansal istikrar raporunda daha önceki bir Reddit duyarlılık göstergesini tanıtmıştı. O çalışmada r/wallstreetbets gönderilerinden yaklaşık 1,8 milyonu GPT-4o ile sınıflandırılmış; raporda, spekülatif bireysel yatırımcıların avro bölgesi piyasaları üzerindeki etkisinin sınırlı olduğu değerlendirilmişti.

Yeni R-RISI, analiz kapsamını genişleterek duyarlılığın konu ve varlık bazında ayrı incelenmesini sağladı. Çalışma belgesinde, bu verilerin anketlere kıyasla daha sık güncellenebilmesi de bir avantaj olarak sunuldu.

Ancak anket katılımcıları ile seçilmiş çevrim içi toplulukların üyeleri aynı grubu temsil etmiyor. Sonuçlar araştırmacıların görüşlerini yansıtıyor; ECB, R-RISI’yi resmî piyasa gözetim sistemine aldığını duyurmuş değil.