TRM Raporu: Devletler Kripto Paraları Jeopolitik Araç Olarak Kullanıyor

Devletler artık kripto paraları yalnızca bir deney aracı olarak değil, doğrudan ulusal stratejilerin bir parçası olarak değerlendiriyor. Otoriter rejimler ve demokratik ülkeler farklı yaklaşımlar benimsemiş olsalar da, her iki blok da blokzincir teknolojisini kullanarak kendi çıkarlarını ileri seviyeye taşımaya çalışıyor.

Blokzincir analiz şirketi TRM Labs'in yayımladığı yeni bir rapora göre, Kuzey Kore’den Singapur’a kadar pek çok ülke, kripto paraları ekonomi ve güvenlik politikalarının stratejik bir aracı olarak kullanmaya başladı. Raporda, dijital varlıkların artık sadece deneysel uygulamalarla sınırlı kalmayıp devlet politikalarının ‘merkezine’ yerleştiği ifade ediliyor.

Özellikle otoriter yönetimlerin, blokzincirin ‘sınır tanımayan’ doğasını siyasi ve ekonomik çıkarlar için bir tür *silah* olarak kullandığı vurgulanıyor. TRM’in belirttiğine göre, merkeziyetsiz yapı sayesinde SWIFT, ABD doları ve uluslararası bankacılık sistemlerini bypass etmek mümkün hale geldi.

Bu yaklaşımın en çarpıcı örneği olarak Kuzey Kore gösteriliyor. Rapora göre devlet destekli hacker grupları, 2'sinde gerçekleşen Bybit saldırısı dahil olmak üzere milyarlarca dolarlık kripto borsası, DeFi ve köprü protokollerine yönelik siber saldırılar gerçekleştirdi. Bu gruplar, çaldıkları fonları ‘mixer’ hizmetleriyle ve farklı blokzincir ağlarıyla aklayarak, *stabil kripto paralar* aracılığıyla Asya'daki OTC (tezgah üstü) piyasalardan nakde çeviriyor. Elde edilen nakit ise doğrudan ülkenin nükleer ve füze projelerine aktarılıyor.

Rusya ise daha karmaşık ve çok yönlü bir taktik izliyor. 2022’de Ukrayna’ya düzenlenen işgal sonrası ağır finansal yaptırımlarla karşı karşıya kalan Moskova, kripto paraları sınır ötesi ödeme aracı, yandaş grupların finansman kaynağı ve yurtiçinde enerji destekli kripto madenciliğiyle döviz kazanım yolu olarak kullanıyor.

İran da benzer şekilde 2019'da Bitcoin(BTC) madenciliğini yasallaştırdı ve ülke içinde elde edilen coin'leri ithalat ödemelerinde kullanarak ABD öncülüğündeki yaptırımları etkisiz hale getirmeyi hedefliyor.

Öte yandan demokrasiyle yönetilen ülkeler, aynı teknolojiyi farklı bir perspektifle ele alıyor. Rapora göre bu ülkeler, kripto paraları şeffaflık ve denetim araçlarına dönüştürmeye çalışıyor. Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği, kriptoyu tanımsız bir varlık olmaktan çıkarıp regülasyonlarla şeffaf bir finansal enstrümana dönüştürmeye yönelik adımlar atıyor.

Avrupa Birliği, MiCA regülasyon sistemiyle kripto girişimlerine kapsamlı lisans ve gözetim yükümlülükleri getirdi bile. ABD ise FinCEN, OFAC ve FBI gibi resmi kurumlar aracılığıyla kripto üzerinden işlenen fidye saldırıları ve yaptırım ihlallerini daha iyi takip etmek için analiz teknolojilerinden yararlanıyor, yasal altyapısını güncelliyor.

Asya'da ise Singapur, özel şirketlerle iş birliği yaparak gelişmiş regülasyon teknolojileri geliştirirken, Japonya geçmiş hack olaylarından ders çıkararak kripto borsa denetimini artırıyor. Ayrıca, bölgedeki birçok merkez bankası *merkez bankası dijital parası (CBDC)* ve *tokenize rezerv* projeleri aracılığıyla kamu blokzinciri avantajlarını korurken aynı zamanda sistem üzerindeki denetimi elinde tutmaya çalışıyor.

TRM raporuna göre, blokzincir üzerindeki her işlem izlenebilir ve şeffaf olsa da, bu avantajı ancak ‘analiz edebilme gücüne’ sahip ülkeler kullanabiliyor. Bu da söz konusu teknolojiden kimin nasıl yararlanabileceğinde temel belirleyici unsur oluyor. Raporda ayrıca, otoriter yönetimlerin dijital varlıkları yaptırımlardan kaçış aracı olarak gördükleri, demokrasilerin ise şeffaflık ve vatandaş koruması için değerlendirdikleri belirtiliyor.

Kripto paraların ulusal stratejilerdeki bu farklı rolleri, dijital finansın gelecekte nasıl şekilleneceği konusunda da belirleyici olacak gibi duruyor. Rapora göre, dijital varlıkların daha da gelişmesiyle birlikte bu iki yol arasındaki ‘fark’ çok daha keskin bir *kavşak* haline gelecek.

yorum: Kripto paranın sadece teknolojik değil aynı zamanda siyasi ve jeopolitik bir araç haline gelmesi, yatırımcılar ve düzenleyiciler için oyunun kurallarını değiştirmiş durumda.