Ethereum 1000 Kat Büyüyebilir: Vitalik Buterin'den Yeni Kapasite Yol Haritası

Ethereum 1000 Kat Nasıl Genişleyebilir? Vitalik Buterin Yeni Yol Haritasını Açıkladı

Ethereum kurucu ortağı Vitalik Buterin, blokzincirin gelecekteki genişlemesi için odak noktasının ‘hız’dan ziyade ‘kapasite’ olması gerektiğini savunuyor. Kendi blogunda paylaştığı yeni teknik değerlendirmeye göre Buterin, Ethereum’un daha fazla işlemi aynı anda yürütmesini sağlamak için ağın ‘bant genişliğini’ artırmayı öneriyor. Bu bakış açısı, daha fazla araç için otoyola yeni şeritler eklemek fikrine benzetiliyor.

Buterin, 24’ünde yayımladığı blog yazısında, işlem gecikmesini (latency) azaltmanın fiziksel sınırlar nedeniyle zorlayıcı olabileceğini belirtti. Bunun yerine, ağın toplam veri taşıma kapasitesini artırmanın çok daha uygulanabilir bir çözüm olduğuna dikkat çekti. Bu yaklaşım, neyin zor olduğu değil, neyin imkânsız olduğu sorusuna verilen stratejik bir yanıt niteliğinde.

Ethereum’un Genişlemesi: ‘Daha Hızlı’ mı, ‘Daha Geniş’ mi?

Ethereum’un karşı karşıya olduğu temel sorun, ağ üzerindeki işlem sayısının her geçen gün artması. Buterin bu durumu bir otoyola benzeterek açıklıyor: Ya mevcut araçlar daha hızlı hareket eder ya da yeni şeritler açılarak daha fazla aracın aynı anda ilerlemesi sağlanır. Ona göre hız artırımı hem riskli hem sınırlı; esas ihtiyaç daha fazla ‘şerit’, yani daha fazla bant genişliği.

Bu düşünce tarzı, Buterin’in 5 yıl önce yayımladığı “Blokzincir Genişlemesinin Sınırları” adlı yazısına da dayanıyor. O dönem Elon Musk’ın Dogecoin(DOGE) üzerine yaptığı önerilere yanıt verirken, aynı anda hem hız hem bant genişliği artırmanın, güvenlik ve merkeziyetsizlikten taviz vermeden mümkün olamayacağını dile getirmişti.

Herkesin Node Çalıştırabildiği Ethereum Hedefi

Buterin’in bağlı kaldığı önemli bir prensip daha var: erişilebilirlik ve merkeziyetsizlik. Herkesin kendi bilgisayarında bir node (ağ düğümü) çalıştırabilmesi gerektiğine inanıyor. Eğer sadece veri merkezleri bu işlemi yerine getirebilirse, bu durum gerçek bir merkeziyetsiz yapıdan uzaklaşılması anlamına geliyor. Hatta Buterin, bu senaryonun, “bloktaki elitlerin özel sohbet odalarında kuralları değiştirdiği” bir duruma dönüşebileceğini söylüyor.

Hız İyileştirmesi Mümkün, Ama Temel Amaç Değil

Buterin hızın artırılmasını tamamen dışlamış değil. Peer-to-Peer(P2P) altyapıları ve özellikle ‘silinmiş kodlama’ (erasure coding) gibi teknolojilerin yardımıyla mesaj iletim hızının artırılmasının mümkün olduğunu belirtiyor. Ayrıca her zaman geçerli olmasa da, blok başına node sayısını düşürerek 3 ila 6 kat arası hız kazanımı sağlanabileceğini ifade ediyor. Ancak bu yöntemlerin yalnızca tamamlayıcı rolde değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Ethereum’un Nihai Vizyonu ve Teknolojik Çerçevesi

Buterin’in perspektifine göre Ethereum’un asıl hedefi, dünyanın ‘kalp atışını’ taşıyan bir altyapı olmak. Gerçek zamanlı işlem ya da ultra yüksek hızdan ziyade, güvenilir ve sürdürülebilir bir ritmin oluşturulması daha öncelikli. ZKPs (zero-knowledge proofs) ve PeerDAS gibi çözümler, Ethereum’un kapasitesini teorik olarak binlerce katına çıkarabilir. Ancak önemli olan sistemin dayanıklı bir ana yol oluşturması; yüksek hız talepleri ise bu ağın dışındaki Layer-2 çözümleri üzerinden karşılanmalı.

Sonuç olarak, Buterin’in çizdiği yol haritası, Ethereum ana ağının ‘güçlü ama sade’ yapısını koruyarak; farklı ihtiyaçlara cevap verebilecek yan ağlar (Layer-2) üzerinden ekosistem genişlemesi sağlamaya odaklanıyor. Bu yaklaşımda temel ilke hâlâ ‘merkeziyetsizlik’.

Yorum: Ethereum’un büyümesinin salt işlem hızıyla sınırlı olmadığı, altyapı kapasitesi ve felsefi temellerle ilerlediği net şekilde görülüyor. Yeni dönem, daha geniş ama güvenilir bir Ethereum altyapısının inşasına işaret ediyor.