Kripto varlık lisansları Avrupa, ABD ve Asya’da farklılaşıyor

Avrupa Birliği, ABD, Singapur, Hong Kong ve Dubai’de kripto varlık hizmetleri için farklı lisans kuralları uygulanıyor. AB, Kripto Varlık Piyasaları Tüzüğü (MiCA) ile ortak bir yetkilendirme sistemi yürütürken ABD’de ödeme amaçlı stablecoin yasası çıkarıldı; piyasa yapısını düzenleyecek yasa tasarısı ise Senato’da görüşmelerin başlaması için gereken usul oylamasını geçemedi. Asya’daki merkezler de lisans kapsamını farklı faaliyet türlerine göre belirliyor.

WhiteBIT Group kurucusu ve CEO’su Volodimir Nosov (Volodymyr Nosov), görüş yazısında farklı yargı bölgelerindeki düzenleme ortamlarını karşılaştırdı. Bu değerlendirme, şirketlerin çekilme başarısını ortak ölçütlerle karşılaştıran bir araştırma değil, sektör temsilcisinin görüşü olarak ele alınmalı.

Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Otoritesi (ESMA), MiCA kapsamındaki geçiş döneminin 1 Temmuz 2026’da sona erdiğini bildirdi. ESMA’ya göre bu tarihten sonra AB müşterilerine MiCA kapsamındaki hizmetleri sunmak için yetkilendirme gerekiyor.

MiCA’nın 59. maddesi kripto varlık hizmet sağlayıcılarının (CASP) yetkilendirme koşullarını, 65. maddesi ise üye ülkeler arasında hizmet sunma usulünü düzenliyor. Şirketlerin hizmet verecekleri ülkeleri, hizmet türlerini ve başlangıç tarihini kendi ülkelerindeki denetim kurumuna bildirmesi gerekiyor. Hizmet, kurumun bildirimini işletmeye iletmesinin ardından başlatılabiliyor; en geç bilgi sunumundan 15 gün sonra faaliyete başlanabiliyor. Bu nedenle bir üye ülkeden alınan lisans, AB’nin tamamında hiçbir ek işlem olmadan faaliyet gösterilebileceği anlamına gelmiyor.

ABD’de ödeme amaçlı stablecoin’leri düzenleyen GENIUS Act, 18 Temmuz 2025’te yasalaştı; Beyaz Saray da yasanın kabul edildiğini duyurdu. Dijital varlık piyasasının yapısını ve denetim kapsamını ele alan CLARITY Act ise ayrı bir yasama sürecinde bulunuyor.

ABD Senatosu, CLARITY Act’in genel kurulda görüşülmesinin önünü açmak için 15 Eylül 2026’da usul oylaması yaptı. Oylama 49’a 50 sonuçlandı ve önerge kabul edilmedi. Bu sonuç, görüşmelerin başlatılmasına yönelik usulle ilgiliydi; yasa tasarısının nihai kabulü hakkında bir karar değildi.

Blockchain Association, oylamanın ardından ABD’de düzenleyici netlik sağlayacak yasalar için çağrısını sürdürdü. Hayır oyu veren ABD Senatörü Mark Warner ise dijital varlık kurallarına ihtiyaç olduğunu kabul ederken, başkanın ve üst düzey kamu görevlilerinin çıkar çatışmalarını önleyecek etik hükümleri yetersiz buldu. Taraflar kurallara duyulan ihtiyaçta birleşse de tasarının içeriğinde görüş ayrılığı yaşandı.

Singapur Para Otoritesi (MAS), Singapur’daki müşterilere sunulan dijital token hizmetlerine mevcut yasaları uyguluyor. İlgili hizmetler Ödeme Hizmetleri Yasası, Menkul Kıymetler ve Vadeli İşlemler Yasası ile Finansal Danışmanlık Yasası kapsamında düzenleniyor. 30 Haziran 2025’ten itibaren yalnızca Singapur dışındaki müşterilere hizmet veren bazı dijital ödeme token’ı ve sermaye piyasası ürünü token’ı sağlayıcıları için de ayrı lisans şartı getirildi. MAS, lisans ölçütlerinin yüksek olduğunu ve genel olarak izin vermeyeceğini açıkladı.

Hong Kong, itibari para birimine endeksli stablecoin ihracı için lisans zorunluluğunu 1 Ağustos 2025’te yürürlüğe koydu. Hong Kong Para Otoritesi (HKMA), 10 Nisan 2026’da 36 başvuru arasından HSBC ile Anchorpoint Financial Limited’e ilk ihraççı lisanslarını verdi. HSBC, Hong Kong dolarına dayalı HSBC RedCoin’i (RCHKD) 23 Ekim’de PayMe ödeme uygulamasında kullanıma sundu. Bu, lisans sonrasında ürün çıkarılan bir örnek olsa da tek bir ürünün piyasaya sürülmesi Hong Kong’un genel olarak şirket çekme başarısını ölçmeye yetmiyor.

Dubai Sanal Varlıklar Düzenleme Kurumu (VARA), Dubai Uluslararası Finans Merkezi (DIFC) dışındaki Dubai ana karası ve serbest bölgelerdeki sanal varlık faaliyetlerini denetliyor. VARA’nın lisans sistemi alım satım, saklama ve borç verme gibi faaliyetlere göre ayrılıyor. Şirketlerin, bulundukları bölgeye ve sundukları hizmete göre hangi denetim kurumunun yetkili olduğunu ve hangi izinlerin gerektiğini kontrol etmesi gerekiyor.

AB’nin ortak lisans sistemi, ABD’deki yasama süreci ve Hong Kong’daki ürün lansmanı farklı ölçüt ve aşamalara dayanıyor. Hangi yargı bölgesinin daha fazla şirket çektiğini değerlendirmek için lisanslı işletme sayısı, fiilen faaliyete geçen şirketler, yatırım ve istihdam akışı aynı ölçütlerle karşılaştırılmalı.