Çin öncülüğündeki mBridge platformu 750 milyar dolarlık işlem hacmini aştı

Çin liderliğinde geliştirilen dijital para birimi platformu 'mBridge', küresel ödemelerde 75 trilyon wonu aştı

Çin’in öncülüğünü yaptığı merkez bankası dijital para birimi (CBDC) tabanlı ödeme sistemi 'mBridge'in toplam işlem hacmi 750 milyar doları (yaklaşık 110.6 trilyon won) geçti. Dijital yuan (e-CNY) ile desteklenen bu blokzincir tabanlı uluslararası ödeme altyapısı, *dolar odaklı mevcut finansal sisteme alternatif* bir çözüm olarak öne çıkıyor.

Atlantic Council tarafından sağlanan bilgilere göre, mBridge üzerinden şu ana kadar *4.000’den fazla sınır ötesi işlem* gerçekleştirildi. Toplam işlem hacmi ise yaklaşık 555 milyar dolar (yaklaşık 81.8 trilyon won) olarak kaydedildi. Bu rakam, 2022’deki pilot aşamaya kıyasla yaklaşık *2.500 katlık bir artışa* işaret ediyor.

Şu anda mBridge platformu, Çin, Hong Kong, Tayland, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan’ın merkez bankaları tarafından *ortak* olarak kullanılıyor. İşlemlerin yüzde 95’inden fazlasının dijital yuan ile yapılıyor olması ise Çin’in sistem üzerindeki *belirleyici etkisini* ortaya koyuyor.

Çin’in dijital yuan planı yeni bir evreye taşınıyor

Çin Merkez Bankası (PBoC), dijital yuan altyapısının ülke içindeki yayılımını hızlandırıyor. Yeni paylaşılan verilere göre, şu ana kadar e-CNY, *3.4 milyar işlemde* kullanıldı ve bu işlemlerin toplam değeri yaklaşık *16.7 trilyon yuan* (yaklaşık 2.46 trilyon dolar, yaklaşık 362.1 trilyon won) seviyesine ulaştı. Bu rakam, geçen yıla kıyasla *yüzde 800’den fazla artış* anlamına geliyor.

Ayrıca Çin, dijital yuanın işlevini sadece nakit yerine geçmesinin ötesine taşıyarak, ‘dijital mevduat’ kimliğine büründürmek için yeni adımlar atıyor. Merkez Bankası’nın oluşturduğu yeni çerçeve sayesinde, ticari bankalar kullanıcıların e-CNY bakiyelerine *faiz ödemesi yapabilecek*. Böylece e-CNY artık yalnızca bir ödeme aracı değil, aynı zamanda bir *değer saklama* ve *uluslararası ödeme* çözümüne dönüşüyor.

Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Lu Lei, “Dijital yuan artık *dijital mevduat para birimine* dönüşüyor” diyerek bunun “Çin’in para arz yapısında büyük bir değişime neden olacağını” vurguladı.

Amerikan finans sistemine alternatif mi? BIS projeden çekildi

Bu gelişmeler Çin’in *yuanı küreselleştirme stratejisi* kapsamında değerlendiriliyor. Atlantic Council analistlerinden Alicia Garcia-Herrero, “mBridge ve dijital yuan, doların küresel egemenliğini doğrudan tehdit etmek yerine, dolar merkezli sisteme *paralel bir ödeme ağının* oluşturulması amacını taşıyor” yorumunu yaptı.

Bununla birlikte, projeye başından beri liderlik eden Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), *2024 itibarıyla* mBridge’den çekildi. Her ne kadar bu durum resmî olarak “mezuniyet” olarak nitelendirilse de, platformun BRICS ülkeleri tarafından *ABD yaptırımlarını aşmak için kullanılabileceği* endişeleri bu kararın arkasındaki asıl neden olarak yorumlanıyor.

BIS Genel Sekreteri Agustín Carstens, o dönem yaptığı açıklamada “mBridge, BRICS projesi değildir” diyerek “BIS sistemine *yaptırımlı ülkeler erişemez*” ifadesini kullandı. Ancak platforma katılan ülkelerin çoğunun BRICS üyesi ya da aday ülke olması, mBridge’in giderek *anti-dolar* ödeme sistemi kimliğini pekiştirdiğini gösteriyor.

BIS şu anda, ABD ve Avrupa’nın öncülük ettiği *“Project Agorá”* adlı dijital para tabanlı bir küresel yönetişim girişimine odaklanmış durumda. Bu gelişme, dijital para birimleri üzerinden *küresel finansal düzenin yeniden şekillenme sürecini* hızlandırıyor.

mBridge’in bu hızlı büyümesi, dijital yuanın pratikte daha fazla kullanılmasını da teşvik ederek küresel finans yapısı üzerinde *orta ve uzun vadede ciddi etkiler* yaratabilir. Çin, dolar hegemonyası ile doğrudan rekabet etmek yerine, *alternatif altyapılar* sayesinde küresel etkisini genişletmeye çalışıyor gibi görünüyor.