a16z: Yapay zekâ çağında kripto, kimlik ve ödeme sistemlerini yeniden tanımlayacak

Kripto yatırım devi Andreessen Horowitz(a16z), yapay zekâ(AI) ile kripto para birimlerinin kesiştiği alanlara dair dikkat çekici bir analiz paylaştı. Şirket, AI'nin giderek daha fazla merkezileşmesinin yarattığı risklere karşı, blokzincir teknolojisinin çözüm olabileceğini vurguladı. 20’sinde (yerel saatle), şirketin kripto ekibi tarafından X (eski adıyla Twitter) üzerinden paylaşılan açıklamada, AI ile kriptonun birleştiği 11 temel kullanım alanı sıralandı ve kripto varlıkların yalnızca yatırım aracı değil, aynı zamanda ‘dağıtık altyapı’ olarak görülmesi gerektiğinin altı çizildi.

a16z ekibine göre, yapay zekâ destekli uygulamalar internetin arayüzünü yeniden şekillendirirken, veri kontrolü ve gelir paylaşımı konusunda merkezî platformların gücü giderek artıyor. Buna karşılık, blokzincir teknolojisi ‘veri’, ‘kimlik’ ve ‘ekonomik katılım’ gibi alanlarda kontrolü tekrar kullanıcılara kazandırabilecek bir çözüm sunabilir.

Şirketin önerdiği çözümler üç temel başlıkta toplanıyor: ‘kimlik’, ‘ödeme’ ve ‘mülkiyet’. Özellikle ‘merkezsiz kimlik doğrulama’ (decentralized proof of personhood) yaklaşımı, insanları botlardan ayırmak için herhangi bir merkezi otoriteye ihtiyaç duymadan işleyen yapılar geliştirmeyi amaçlıyor. Bu noktada Worldcoin projesinin ‘Proof of Human’ sistemi ve Solana(SOL) tabanlı ‘Solana Attestation Service’ öne çıkan örnekler arasında yer alıyor. Her iki modelde de kimlik bilgileri kullanıcının kendi kontrolünde kalıyor.

Öte yandan, çok sayıda AI aracı ve kullanıcıyı kapsayan mikro ödemeler ekosistemi için de blokzincirin etkin bir çözüm olabileceği dile getirildi. Örneğin, bir AI aracı bir içerik üreticisinin verisiyle bir çıktı oluşturduğunda, o üreticiye doğrudan gelir sağlayabilecek sistemler oluşturulabilir. Aynı şekilde, web siteleri üzerindeki AI veri tarama işlemleri de doğrudan ücretlendirilebilir. a16z, bu gibi senaryolarda merkezi platformlara ihtiyaç duymayan ‘zincir üzeri’ ödeme altyapılarının kritik rol oynayacağını belirtiyor.

Raporda ayrıca, internet trafiğinin yarısından fazlasının otomatik sistemlerden geldiği, ancak web sitelerinin AI botlarına karşı savunmaya geçtiği belirtiliyor. Bu durum, Cloudflare gibi şirketlerin AI engelleme çözümlerini ticarileştirmesine yol açtı. Bu tablo, daha adil ve şeffaf bir veri paylaşımı ortamı için ‘dağıtık veri erişimi’ye olan arzunun arttığını gösteriyor.

Yapay zekânın ihtiyaç duyduğu işlem gücü ve enerji için de blokzincir tabanlı çözümlerin gündeme gelebileceği vurgulandı. Şirket, ‘Dağıtılmış Fiziksel Altyapı Ağları’ (DePIN) aracılığıyla, oyun bilgisayarları ya da atıl veri merkezleri gibi kaynakların bir araya getirilerek geleneksel bulut servislerine olan bağımlılığın azaltılabileceğini belirtti.

Bu yöndeki gelişmeler Ethereum(ETH) ekosisteminde de takip ediliyor. Ethereum'un kurucu ortağı Vitalik Buterin, kısa süre önce merkezî sosyal medya platformlarından uzaklaşacağını söyleyerek merkezsiz yapıları savundu. Kimlik ve verinin ‘platformdan bağımsız’ şekilde yer alması gerektiğini dile getiren Buterin, bu sayede rekabetin canlı tutulabileceğini ifade etti. Ethereum Vakfı da geçtiğimiz yıl AI ajanlarının zincir üzeri ödeme ve değer aktarımı için Ethereum'u kullanabileceği altyapılar üzerine çalışmalar başlattı.

a16z açıklamasında, bu yol haritasının kısa vadeli piyasa hedeflerinden çok, uzun vadeli vizyonlara ışık tuttuğunu belirtti. Kullanıcılara ait AI servisleri ya da tümüyle açık AI pazar yerleri gibi fikirlerin henüz erken aşamada olduğu belirtilse de, kriptonun gelecekteki AI dünyasında oynayabileceği rol konusunda güçlü bir ‘potansiyel’ olduğu vurgulandı.

Kimlik, ödeme ve mülkiyet gibi başlıklar hâlâ blokzincirin taahhüt ettiği temel faydaları temsil ettiği için, bu alanlardaki ilgi ve yatırımların artarak süreceği tahmin ediliyor. ‘Yorum’: AI’nin arayüz olarak konumlandığı çağda, bu teknolojiyle entegre çalışan blokzincir çözümlerinin gelecekte çok daha kritik hale gelmesi sürpriz sayılmaz.