Afrika'da stabil kripto paralar yükselişte: Havale maliyetlerine dijital çözüm

Afrika'da 'stabil kripto paralar' yükseliyor: Geleneksel havaleye göre daha hızlı ve ucuz

Afrika'da stabil kripto paralar hızla benimseniyor. Enflasyonun yüksek olduğu ve havale ücretlerinin ciddi yük oluşturduğu bölgelerde, sadece mobil cihazlar üzerinde hızlı ve ucuz para transferine imkân tanıyan bu dijital varlıklar, geleneksel finans sistemine gerçek bir alternatif olarak görülmeye başlandı.

24’ünde (yerel saatle) Dünya Ekonomik Forumu(WEF) kapsamında düzenlenen bir panelde konuşan eski Birleşmiş Milletler Genel Sekreter Yardımcısı Vera Songwe, stabil kripto paraların finansal olarak dışlanmış kesimler için “güvenli bir değer saklama ve hızlı para transferi yöntemi” sunduğunu belirtti. Banka hesabına ihtiyaç olmadan yalnızca cep telefonu ile saniyeler içinde para gönderilip alınabiliyor olması, bu yapıyı özellikle dezavantajlı gruplar için *kurtarıcı* bir araç haline getiriyor.

Afrika'da stabil kripto devrimi

Yayımlanan son araştırma raporlarına göre, Sahra Altı Afrika’daki kripto para işlemlerinin yaklaşık %43’ü stabil kripto paralar üzerinden gerçekleşiyor. Özellikle Nijerya'da, sadece son bir yıllık dönemde yapılan stabil kripto para işlemleri 220 milyar dolar (yaklaşık 31,9 trilyon won – 22 trilyon TL)’u buldu. Hem bireysel hem kurumsal kullanım artarken, bu dijital varlıklar bordrolama, havale ve şirketler arası ödemelerde sıkça tercih ediliyor.

Stabil kripto paraların bu hızlı yayılımı yalnızca Nijerya’yla sınırlı değil. Mısır, Etiyopya ve Güney Afrika gibi ülkelerde de benzer bir eğilim görülüyor. Yerel para birimlerinin sık sık değer kaybetmesi ve dolar alım-satımına yönelik kısıtlamalar, *istikrarlı* ve *erişilebilir* bir alternatif olarak stabil kripto paraların yükselmesine neden oldu.

Havale maliyetleriyle mücadelede stabil kriptolar önde

Vera Songwe, geleneksel havale yöntemlerinin yüksek maliyetine dikkat çekerek, Afrika içinde 100 dolar göndermek için ortalama 6 dolar (yaklaşık 9 bin TL) işlem ücreti ödendiğini söyledi. Üstelik bu para birkaç gün içinde alıcıya ulaşırken, stabil kripto paralarla saniyeler içinde transfer yapılabiliyor ve işlem maliyeti çok daha düşük kalıyor.

Özellikle mikro ödemeler ve sık yapılan düşük miktarlı işlemlerde zaman ve maliyetten ciddi tasarruf sağlanabiliyor. Bu da stabil kripto paraları başta küçük işletmeler olmak üzere çok sayıda kullanıcı için oldukça ‘kullanışlı’ bir çözüm haline getiriyor.

Hükümetler de düzenleme sürecine giriyor

Kullanımın yaygınlaşmasıyla birlikte hükümetler de düzenleyici adımlar atmaya başladı. Gana, sanal varlık servis sağlayıcı(VASP) lisansı uygulaması ile kripto para işlemlerini *yasal çerçeveye* aldı. Nijerya ise 13 Ocak’tan itibaren kripto işlemlerine vergi kimlik numarası(TIN) eklenmesini zorunlu kıldı. Tüm bu gelişmeler, dijital varlıkların vergilendirilmesi ve denetimi yönünde atılan adımlar olarak yorumlandı.

Buna karşılık, Güney Afrika Merkez Bankası stabil kripto paraların finansal istikrarı tehdit edebileceği yönünde uyarıda bulundu. Hükümet politikaları hâlâ şekillenme aşamasında olsa da, teknoloji şirketlerinin ürün geliştirmeleri ve kullanıcıların ilgisi hız kesmeden sürüyor.

Yüksek enflasyon döneminde ‘hayatta kalma aracı’

Afrika’nın büyük bölümünde COVID-19 sonrası 12 ila 15 ülke %20’nin üzerinde yüksek enflasyonla karşı karşıya kaldı. Bu durum, yerel para birimleri yerine ABD dolarına endekslenen stabil kripto paraların *değer koruma aracı* olarak cazibesini artırdı.

Banka erişimi olmadan yalnızca akıllı telefonla küresel paralara erişebilme imkânı, stabil kripto paraları Afrika’da *fintek inovasyonunun* tam merkezine yerleştiriyor. Ancak bu dönüşümün kurumsallaşması için teknoloji yayılımı, kullanıcı güveni ve yasal düzenlemelerin geliştirilmesi gibi süreçlerde daha alınması gereken yol olduğu vurgulanıyor.

Her ne kadar süreç henüz emekleme aşamasında olsa da, Afrika'daki bu gelişme dikkate değer. Eğer stabil kripto paralar, havale ve finansal erişim sorunlarına sürdürülebilir çözümler sunmayı başarırsa, bu modelin Latin Amerika ve Güneydoğu Asya gibi diğer gelişmekte olan bölgelere de yayılması muhtemel.