AB'nin DAC8 hamlesi: DeFi vergiden şimdilik muaf, kalıcı değil

Avrupa Birliği (AB), 2026 yılında hayata geçireceği kripto para vergilendirme sistemi DAC8 kapsamında, şimdilik merkeziyetsiz finans (DeFi) projelerini düzenlemeden dışarıda bıraktı. Ancak bu durum, sadece geçici bir rahatlama olarak değerlendiriliyor. Uzmanlara göre bu adım, kalıcı bir muafiyet değil, daha geniş kapsamlı bir düzenleme stratejisinin parçası. Gelecekte DeFi protokollerinin de vergi yükümlülüğü altına alınması bekleniyor.

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü(OECD) tarafından geliştirilen Kripto Varlık Raporlama Çerçevesi(CARF) çalışmalarına geçmişte dahil olan ve şu anda TaxBit’in küresel kamu çözümleri departmanını yöneten Colby Mangelos, Cointelegraph’a verdiği röportajda hükümetlerin uygulanması kolay alanlardan başlayarak düzenlemeleri yürürlüğe koyduğunu ifade etti. DeFi’nin vergiden muaf tutulmasının bir ‘boşluk’ değil, ‘makul bir strateji’ olduğunu belirtti.

DAC8 ile birlikte, AB sınırları içerisindeki kripto para borsaları ve saklama hizmeti sağlayıcılarının kullanıcı verilerini toplayarak bu bilgileri vergi makamlarına bildirme zorunluluğu doğuyor. Bu raporlama süreci OECD’nin CARF kriterlerine dayanıyor ve üye ülkeler arasında bilgi paylaşım ağının kurulması planlanıyor. Üye devletler, geçen yıl sonuna kadar DAC8’i ulusal mevzuatlara entegre etmekle yükümlü kılınırken, ilk veri paylaşımı 2027 yılında başlayacak.

Ancak merkezi yöneticisi olmayan ve saklama hizmeti sunmayan DeFi platformları, bu düzenlemenin kapsamı dışında kalıyor. Bu da, kripto sektörü içinde ‘merkezi’ ve ‘merkeziyetsiz’ yapılar arasında belirgin bir *düzenleme eşitsizliği* doğurmuş durumda.

DeFi’nin şu anki düzenleme dışı statüsü, kara para aklamayı önleme(AML) politikalarıyla da yakından bağlantılı. Küresel AML standartlarını belirleyen Mali Eylem Görev Gücü(FATF), OECD ile aynı merkezde yer almasına rağmen ayrı bir kuruluş ve kripto düzenlemelerinde oldukça etkili. Mangelos’a göre FATF ve OECD arasında aktif bir iş birliği mevcut ve bu iş birliği ileride DeFi’ye yönelik vergilendirmenin şekillenmesinde belirleyici olabilir. Nitekim FATF, Haziran 2023 raporunda DeFi’yi riskli ama karmaşık bir düzenleme alanı olarak tanımlamıştı.

FATF raporunda, 47 üye ülkenin bazı DeFi hizmetlerini ‘sanal varlık hizmet sağlayıcısı (VASP)’ olarak tanımasından bahsediliyor. Ancak bu ülkelerden yalnızca dördü, DeFi platformlarını tespit edip resmi olarak kayıt altına almayı başarmış durumda. Bu, düzenleyici kabiliyet ile hedeflenen kurallar arasında hala büyük bir uçurum olduğunu gösteriyor.

Öte yandan, DAC8’in devreye girmesiyle birlikte kripto kullanıcılarının daha sıkı raporlama sürecine girmesi, bireylerin düşük vergi uygulayan ülkelere geçişine neden olabilir. Bu durum ‘yargı alanı alışverişi (jurisdiction shopping)’ olarak adlandırılıyor. Mangelos, OECD’nin bu tür hareketleri yakından izlediğini ve kripto hizmet sağlayıcılarının daha az düzenlenmiş bölgelere kayıp kaymadığını kontrol ettiğini vurguluyor. *Vergi düzenlemeleri* ve AML standartlarının küresel ölçekte uyumlu hale gelmesiyle birlikte bu tür taktiksel yer değiştirmelerin önüne geçilmesi hedefleniyor.

Sonuç olarak DAC8 ve CARF çerçevesi, *açık yöneticisi bulunan sistemleri* önce düzenleme altına alırken, kimliği belirsiz ve merkeziyetsiz yapıları ikinci aşamada ele alıyor. Ancak ne FATF ne de OECD, DeFi’yi ‘daimi muafiyet’ olarak nitelendiriyor. Bu nedenle, şu anki *regülasyon boşluğu*, geçici ve stratejik bir hamle olarak görülüyor. Zamanla DeFi dahil tüm sektör paydaşlarının vergi raporlama yükümlülüğü kapsamına girmesi bekleniyor. Bu gelişme, kripto dünyasının yasal zemine entegrasyonunun hızlandığını ve *vergi sorumluluğunun* kaçınılmaz biçimde tüm alanlara yayılacağını gösteriyor.