Haberler 
Coin Bilgisi 
Hakkımızda 
‘GameStop olayı’ ile simgelenen hisse senedi alım-satımının durdurulması konusu yeniden gündeme geldi. Bu kez gündemi açan isim, Robinhood CEO’su Vlad Tenev oldu. Tenev, çözümün ‘hisse senetlerinin tokenlaştırılması’ olduğunu savunuyor.
Tenev, 2021’de yaşanan GameStop olayını “modern hisse senedi piyasası yapısının açık bir başarısızlığı” şeklinde değerlendirdi ve olayın sorumlusunun aracı kurumlar değil, ‘eski teminat sistemi’ olduğunu belirtti. X (eski adıyla Twitter) üzerinden yaptığı açıklamada, bu sistemsel sorunların ancak ‘tokenlaştırılmış hisse senetleri’ ile kalıcı olarak çözülebileceğini öne sürdü.
Tenev’in açıklamalarına göre, sorunun asıl kaynağı ABD hisse senedi piyasasının halen T+2 modeline dayalı işlem yapması. Yani bir hisse alım-satımı gerçekleştikten sonra takas ve teslim süreci iki gün sürüyor. Bu da yüksek oynaklık ve yoğun işlemlerin yaşandığı zamanlarda aracı kurumların Takas Kuruluşu’na yatırmaları gereken teminat tutarlarının hızla yükselmesine neden oluyor. Robinhood da dahil olmak üzere birçok platform, bu nedenle 2021'de GameStop ve diğer ‘meme hisselerinin’ alımına sınırlama getirmişti.
O zamandan beri ABD piyasaları T+1 modeline geçerek bu döngüyü hızlandırdı. Ancak Tenev, bu sistemin de modern, hızlı ve 24 saat aktif piyasa koşullarına uygun olmadığını düşünüyor. Özellikle tatiller ya da hafta sonları durumunda işlemlerde yine gecikmeler yaşanabildiğini vurguluyor.
Tokenlaştırma ise bu soruna doğrudan müdahale imkânı sunuyor. Tenev’e göre, hisse senetlerinin blokzinciri tabanlı tokenlara dönüştürülmesiyle, takas gecikmeleri ve ani teminat artışları gibi problemler ortadan kaldırılabiliyor. Tokenlaştırılmış hisseler gerçek zamanlı olarak zincir üzerinde takas ediliyor ve alıcıya anında mülkiyet devrediliyor. Böylece aracılara duyulan ihtiyaç azalıyor ve teminat baskısı ortadan kalkıyor. Sonuç olarak, aşırı durumlarda bile ‘işlem durdurma’ gibi adımlar atılmak zorunda kalınmıyor.
Ayrıca Tenev, 24 saat işlem imkânı, parçalı hisse alımı (kısmi mülkiyet) ve şeffaf işlem defteri gibi avantajlarla da ‘tokenlaştırmanın’ geleneksel piyasalara göre çok sayıda üstünlük sunduğunu belirtiyor.
Robinhood, bu modeli ABD dışında hayata geçirmeye başlamış durumda. Firmanın Avrupa’daki kullanıcıları için 2.000’den fazla ABD hisse senedi ve ETF, token formunda sunuluyor. Yatırımcılar bu hisse tokenlarına gerçek zamanlı fiyatlarla ve temettü ödemeleriyle erişebiliyor. Blokzinciri analiz şirketi Entropy Advisors’a göre, Robinhood şu ana kadar 17 milyon dolar (yaklaşık 244 milyon TL) değerinde tokenlaştırılmış hisse senedi ihraç etti. Bu rakam henüz piyasa liderlerinin gerisinde olsa da, şirket önümüzdeki dönemde 24 saat açık piyasalar, merkeziyetsiz finans (DeFi) entegrasyonu, kişisel saklama cüzdanları ve teminatlı kredi hizmetleri sunmayı planlıyor.
Tokenlaştırma trendi, geleneksel finans kurumları arasında da hızlanıyor. New York Menkul Kıymetler Borsası(NYSE), blokzinciri tabanlı bir takas ve işlem platformu kurmayı planladığını duyururken, Nasdaq da tokenlaştırılmış hisse işlemlerinin mevcut kurallara entegre edilmesini sağlayacak düzenlemeler üzerinde çalışıyor.
Ancak düzenleyici tarafta bazı engeller sürüyor. ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu(SEC), tokenlaştırılmış senetlerin de tıpkı diğer menkul kıymetler gibi mevcut yasaların kapsamına girdiğini tekrar tekrar açıklıyor. Aralık ayında SEC, yalnızca özel bir durum kapsamında Merkezi Saklama Şirketi DTC’ye bir ‘ihlal yok mektubu’ (no-action letter) göndererek, 2026 vadeli devlet tahvilleri, büyük ETF’ler ve Russell 1000 hisselerinin tokenlaştırılmasına yönelik bir pilot projeye onay verdi.
Tenev’in açıklamaları, geleneksel finans sisteminin blokzincir ile kesiştiği noktaya dikkat çekiyor. Ona göre, tokenlaştırma sadece teknolojik bir yenilik değil, aynı zamanda mevcut finansal altyapının ‘yapısal problemlerine’ karşı bir çözüm. Ancak bu geçişin gerçekleşebilmesi için düzenleyici kurumların daha net kurallar koyması ve piyasanın da bu dönüşümü içselleştirmesi gerekiyor.
Hisse senetlerinin tokenlaştırılması, işlem verimliliğini önemli ölçüde artırabilecek bir çözüm olarak öne çıksa da, düzenleyici onay ve sektörel benimseme süreçleri hâlâ aşılması gereken en büyük engeller olarak duruyor.
Yorum 0