Elon Musk, SpaceX ve xAI birleşmesiyle uzay tabanlı yapay zekâ ağı kuruyor

Elon Musk, SpaceX ve xAI’yi Birleştirerek Uzay Tabanlı Yapay Zekâ Ağı Kurmayı Planlıyor

Elon Musk’ın yapay zekâ girişimi xAI ile uzay teknolojileri şirketi SpaceX’i birleştirmeyi planladığı ve bu konuda somut adımlar atmaya başladığı bildirildi. Uydu teknolojisi ile yapay zekâyı entegre eden *“yörünge üzerindeki AI veri merkezi”* vizyonu, küresel veri altyapısında önemli bir dönüşüm yaratabilir.

20 Mayıs’ta Bloomberg’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Musk şu anda bu iki şirketi birleştirme seçeneğini ciddi biçimde değerlendiriyor ve bu planla ilgili olarak bazı yatırımcılara gayriresmî bilgilendirme yaptı. Bu girişimin, SpaceX’in planladığı halka arz (IPO) sürecinden önce yapısal hazırlık amacı taşıdığı ifade ediliyor. Kaynaklar, birleşmenin bu hafta açıklanabileceğini, ancak görüşmelerin sürdüğünü ve sonucun henüz kesinleşmediğini belirtti.

SpaceX ise iç yazışmalarında xAI’yi bünyesine katmayı kabul ettiğini ve şirket içi entegrasyon planlarının netlik kazanmaya başladığını bildirdi. Şirket tarafından paylaşılan bilgi notlarına göre, bu birleşme yalnızca ürün ve hizmet kapsamı açısından değil, stratejik anlamda da büyük önem taşıyor. *“Roket teknolojisi, uydu interneti, mobil bağlantı ve yapay zekâyı”* bir araya getiren bütünleşik bir platform oluşturulması hedefleniyor.

Musk, çalışanlarına gönderdiği mesajda şu ifadeleri kullandı: *“Yeryüzündeki veri merkezlerinin enerji ve soğutma kapasiteleri sınırlı. Uzay ise, AI hesaplama altyapısı için daha sürdürülebilir bir alternatif sunuyor.”* Planlanan sistem; uzaya yerleştirilecek güneş enerjili veri merkezleri, SpaceX’in ağır taşıyıcı ‘Starship’ roketiyle yörüngeye fırlatılacak uydular ve küresel AI kapasitesinin yörünge üzerinden yaygınlaştırılması gibi unsurları içeriyor.

Yeni yapılanma düşüncesi aslında 21 Ocak’ta atılan adımlarla örtüşüyor. O tarihte SpaceX ve xAI, birleşme hazırlıklarının parçası olarak Nevada’da ortak bir tüzel kişilik kurmuştu. Henüz resmî bir birleşme sözleşmesi imzalanmamış olsa da, Musk sosyal medya platformu X’te bu planlara olumlu yaklaşan paylaşımlarda bulunmuştu.

Yatırımcılar açısından birleşme, SpaceX’in yaklaşan halka arz süreciyle birlikte daha da dikkat çekici bir hâl alıyor. Reuters’e göre, SpaceX’in haziran ayında yapılması beklenen IPO’su ile 50 milyar dolar (yaklaşık 72,5 trilyon TL) toplaması ve şirket değerinin 1,5 trilyon dolara (yaklaşık 2.174 trilyon TL) ulaşması bekleniyor. Bazı tahminler ise birleşmeden doğacak yeni yapının değerini 1,25 trilyon dolar (yaklaşık 1.812 trilyon TL) düzeyinde öngörüyor.

Bloomberg verilerine göre, halihazırda SpaceX’in değeri yaklaşık 800 milyar dolar, xAI’nin Kasım 2023’teki değerlemesi ise 230 milyar dolar seviyelerinde. Musk geçmişte de benzer stratejiler izlemiş; Tesla(TSLA) aracılığıyla SolarCity’yi bünyesine katmış ve sosyal medya platformu X’in bazı varlıklarını xAI’ye doğrudan aktarmıştı.

Uzmanlara göre, bu birleşme teknoloji alanında yalnızca bir iş birliği değil, aynı zamanda veri hakimiyeti açısından da kritik bir dönüm noktası olabilir. Örneğin, Starlink’in son kullanıcı sözleşmesinde müşteri verilerinin AI model eğitimi için kullanılabileceği belirtilmişti. Bu da xAI ile veri paylaşımı yönünde ilerleyen bir stratejiye işaret ediyor.

Hem yapay zekâ hem de uzay teknolojisinde küresel ölçekte etkisini artıran Elon Musk, bu iki alanı dikey yapılı bir kurumsal çatı altında birleştirerek yepyeni bir teknoloji paradigması yaratmayı hedefliyor. Yeryüzündeki sınırlı altyapının ötesine geçerek, yapay zekânın uzayda şekilleneceği yeni bir dönem başlatmak isteyen Musk’ın bu planı, klasik büyük teknoloji firmalarına karşı ‘Musk usulü’ radikal bir rekabet stratejisi olarak değerlendiriliyor.