Dünya genelindeki veri merkezlerinin %25’i, yılda en az bir ay su talebinin arzı aştığı bölgelerde bulunuyor

Tespit edilen 9.347 veri merkezinin 2.315’i, yani yaklaşık %25’i, yılda en az bir ay su talebinin arzı aştığı bölgelerde yer alıyor. Analizde 2001-2010 döneminin hidrolojik koşulları esas alındı; bu sonuç, tesislerin fiilen su kesintisi yaşadığı veya faaliyetlerinin aksadığı anlamına gelmiyor.

Carnegie Bilim Enstitüsü (Carnegie Institution for Science) ve Stanford Üniversitesi’nin (Stanford University) de yer aldığı araştırma ekibi, çalışmayı 6 Ekim’de Environmental Science & Technology dergisinde yayımladı. Araştırmacılar veri merkezi konumlarını bölgelere göre aylık su arzı ve talebiyle karşılaştırdı.

İncelemeye yalnızca yapay zekâya (AI) ayrılmış tesisler değil, genel amaçlı veri merkezleri de dahil edildi. Araştırma, tespit edilen mevcut tesislerin konumlarıyla güncel ve gelecekteki hidrolojik koşulların kesişimini değerlendirdi.

Analizde, ekvator çevresinde yaklaşık 50 x 50 kilometrelik ızgara hücreleri kullanıldı. Bir ay boyunca bir bölgedeki su talebi, kullanılabilir yenilenebilir su kaynaklarını aştığında o bölge su arz açığı bulunan alan olarak sınıflandırıldı.

Bazı veri merkezleri sunucuları soğutmak için doğrudan su kullanıyor; elektrik üretimi sırasında da su tüketilebiliyor. Ancak bu araştırmada her tesisin bu iki yolla ne kadar su tükettiği ölçülmedi.

Tesislerin soğutma yöntemi, su çekim miktarı ve geri dönüştürülmüş su kullanıp kullanmadığı da incelenmedi. Bu nedenle sonuçlar, tesislerin çevresindeki su kıtlığı riskini gösteriyor; veri merkezlerinin bölgesel su kıtlığına ne ölçüde katkıda bulunduğunu hesaplamıyor.

Araştırmacılar, su arz açığının veri merkezlerinin faaliyetlerini nadiren durdurduğunu, ancak aynı bölgedeki diğer su kullanıcıları üzerindeki baskıyı artırabileceğini belirtti. Haneler, tarım, sanayi ve enerji üretim tesisleri aynı su kaynaklarını kullanabiliyor.

Su arz açığının daha uzun sürdüğü bölgelerde de tesisler bulunuyor. İncelenen 9.347 tesisin 1.354’ü (yaklaşık %14,5’i) yılda beş ay veya daha uzun, 523’ü (yaklaşık %5,6’sı) ise dokuz ay veya daha uzun süre su arz açığı görülen bölgelerde yer aldı.

Tesislerin bulunduğu hücrelerde en büyük su tüketim kalemi %41 ile evsel kullanım, %28 ile sulama tarımı oldu. Bu oranlar veri merkezlerinin su tüketimindeki payını değil, tesislerin bu sektörlerin talebinin en yüksek olduğu hücrelerde bulunduğunu gösteriyor.

Araştırmacılar su arzı hesaplamasına baraj işletimini, havzalar arası su aktarımını, deniz suyunun arıtılmasını, yönetimli akifer beslemesini ve su tahsis yöntemlerini açık biçimde dahil etmedi. Makalede, bu dengeleyici önlemlerin hesaba katılmadığı sonuçlar su arz açığının üst sınır tahmini olarak sunuldu.

İklim koşullarının değiştiği bir senaryoda, mevcut veri merkezlerinin su arz açığı görülen bölgelerde bulunma oranı %33 olarak hesaplandı. Bu senaryo, sıcaklıkların sanayi öncesi döneme kıyasla 3 derece daha yüksek olduğu koşulları ele aldı.

Hesaplamada tespit edilen tesislerin mevcut konumları korundu. Sonuç, yeni veri merkezi inşaatlarının veya tesis sayısındaki değişimin tahmini değil; beş iklim modelinin sonuçlarının ortalamasına dayanıyor.

ABD’de veri merkezi konumları çevresindeki yerel anlaşmazlıklar su ve elektrik maliyetlerinin yanı sıra tarım arazileriyle ilgili tartışmalara da yansıdı. Texas eyaleti de veri merkezi projelerinin elektrik ve su planlarını ve maliyet yükünü inceleme ölçütleri arasına aldı.

Araştırmacılar, veri merkezlerinin uzun vadeli işletimi için yer seçimi ve yönetim kararlarında yerel hidrolojik sınırların dikkate alınması gerektiğini belirtti.